Resmî Belgede Sahtecilik Suçu ve Cezası (TCK m. 204, 205, 206)

Makaleler/Ceza Hukuku/Resmî Belgede Sahtecilik Suçu ve Cezası (TCK m. 204, 205, 206)
Yayın tarihi: Bu yazıyı hazırlayan: ,

Bu İçeriği Yapay Zeka İle Özetle

Resmî Belgede Sahtecilik Suçu ve Cezası (TCK m. 204, 205, 206): Unsurlar ve Yargıtay Kararları

Av. Coşkun GENÇ · LimanLegal Hukuk Bürosu · 11 Ekim 2026 · Okuma süresi: yaklaşık 50 dakika

Resmî belgede sahtecilik suçu, bir resmî belgenin sahte olarak düzenlenmesi, gerçek bir resmî belgenin başkalarını aldatacak şekilde değiştirilmesi veya sahte resmî belgenin kullanılmasıdır; cezası Türk Ceza Kanunu (TCK) m. 204/1 uyarınca iki yıldan beş yıla kadar hapistir. Fiili, görevi gereği düzenlemeye yetkili olduğu belge üzerinde işleyen kamu görevlisi üç yıldan sekiz yıla kadar hapisle cezalandırılır (m. 204/2); belge, mahkeme ilamı veya noterde düzenlenen senet gibi sahteliği sabit oluncaya kadar geçerli bir belgeyse ceza yarısı oranında artırılır (m. 204/3). Aynı bölümde iki bağlantılı suç daha yer alır: gerçek bir resmî belgeyi bozmak, yok etmek veya gizlemek (m. 205) ve belgeyi düzenleyen görevliye yalan beyanda bulunmak (m. 206). Emre veya hamile yazılı çek ve bono gibi kambiyo senetlerinde yapılan sahtecilik de resmî belgede sahtecilik hükümlerine tabidir (m. 210/1). Bu rehber; suçların unsurlarını, sahte imza, sahte ehliyet ve diploma, başkasının kimliğini kullanma, aldatma (iğfal) kabiliyeti, dolandırıcılıkla içtima, zamanaşımı ve HAGB gibi en çok sorulan konuları kanun metni ve Yargıtay kararlarıyla açıklar. Somut dosyanız için LimanLegal Hukuk Bürosu ile görüşebilirsiniz.

Kısa cevaplar

  • Resmî belgede sahtecilik cezası kaç yıl? Herkesin işleyebildiği hâlde iki yıldan beş yıla kadar (m. 204/1), kamu görevlisinin görevi gereği düzenlediği belgede üç yıldan sekiz yıla kadar hapistir (m. 204/2); sahteliği sabit oluncaya kadar geçerli belgelerde ceza yarısı oranında artırılır (m. 204/3).
  • Şikâyete bağlı mı? Hayır. TCK m. 204, 205 ve 206'daki suçlar re'sen soruşturulur; şikâyetten vazgeçme davayı düşürmez ve bu suçlar uzlaştırma kapsamında değildir (CMK m. 253).
  • Çek ve senette sahtecilik hangi suçtur? Emre veya hamile yazılı kambiyo senedinde sahtecilik, m. 210/1 gereği resmî belgede sahtecilik hükümlerine tabidir; senedin Türk Ticaret Kanunu'ndaki unsurları taşıması gerekir.
  • Sahtelik ilk bakışta anlaşılıyorsa suç oluşur mu? Oluşmaz. Aldatma (iğfal) kabiliyeti suçun unsurudur; hâkim bunu kural olarak belge aslını duruşmada bizzat inceleyerek belirler.
  • Rızayla başkasının yerine imza atmak suç mu? İmza sahibinin önceden verdiği açık veya zımni rıza varsa Yargıtay sahtecilik kastının bulunmadığını kabul eder; rızanın fiilden önce verilmiş olması şarttır.
  • Trafik kontrolünde başkasının adını vermek hangi suçtur? Başkası adına idari para cezası tutanağı düzenlenmesine yol açan yalan beyan m. 206'yı; işlenen bir suçun soruşturmasından kurtulmak için başkasının kimliğini kullanmak m. 268'i; sahte kimlik belgesi ibraz etmek m. 204'ü oluşturur.
  • Sahte belgeyle kredi çeken kişi kaç suçtan ceza alır? İki suçtan: m. 212 gereği hem sahtecilikten hem dolandırıcılıktan ayrı ayrı cezaya hükmolunur.
  • HAGB veya erteleme mümkün mü? Sonuç ceza iki yıl veya daha az ise hükmün açıklanmasının geri bırakılması (CMK m. 231/5) ve erteleme (TCK m. 51) mümkündür.
  • Dava zamanaşımı kaç yıl? m. 204/1, 205 (birinci cümle), 206 ve 207 için sekiz yıl; m. 204/2, m. 204/3'ün uygulandığı hâller ve failin kamu görevlisi olduğu m. 205 için on beş yıldır (TCK m. 66).

Resmî belgede sahtecilik suçu nedir? (TCK m. 204)

Resmî belgede sahtecilik, Türk Ceza Kanunu'nun “Kamu Güvenine Karşı Suçlar” bölümünde yer alan ve resmî belgelerin gerçekliğine duyulan toplumsal güveni koruyan bir suçtur. Madde tek bir başlık altında üç ayrı hüküm içerir: birinci fıkra herkesin işleyebildiği temel suçu, ikinci fıkra kamu görevlisinin görevi gereği düzenlediği belgedeki sahteciliği, üçüncü fıkra ise belgenin ispat gücüne bağlı ağırlaştırıcı nedeni düzenler. Maddenin konsolide metninde herhangi bir değişiklik şerhi bulunmamaktadır.

Resmî belgede sahtecilik – 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 204

Madde 204 – (1) Bir resmi belgeyi sahte olarak düzenleyen, gerçek bir resmi belgeyi başkalarını aldatacak şekilde değiştiren veya sahte resmi belgeyi kullanan kişi, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

(2) Görevi gereği düzenlemeye yetkili olduğu resmi bir belgeyi sahte olarak düzenleyen, gerçek bir belgeyi başkalarını aldatacak şekilde değiştiren, gerçeğe aykırı olarak belge düzenleyen veya sahte resmi belgeyi kullanan kamu görevlisi üç yıldan sekiz yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

(3) Resmi belgenin, kanun hükmü gereği sahteliği sabit oluncaya kadar geçerli olan belge niteliğinde olması halinde, verilecek ceza yarısı oranında artırılır.

Birinci fıkradaki suç seçimlik hareketlidir: sayılan üç hareketten birinin yapılması suçun oluşması için yeterlidir. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, mühürsüz sahte plaka nedeniyle verilen mahkûmiyeti kanun yararına bozup sanığın beraatine karar verdiği güncel bir kararında bu üç hareketi şöyle tanımlamıştır:

"Resmi belgede sahtecilik suçunda birinci seçimlik hareket, resmi belgeyi sahte olarak düzenlemektir. Bu seçimlik hareketle, resmi belge esasında mevcut olmadığı hâlde, mevcutmuş gibi sahte olarak üretilmektedir. İkinci seçimlik hareket, gerçek bir resmi belgeyi başkalarını aldatacak şekilde değiştirmektir. Bu seçimlik hareketle, esasında mevcut olan resmi belge üzerinde silmek veya ilaveler yapmak suretiyle değişiklik yapılmaktadır. Üçüncü seçimlik hareket ise sahte olarak düzenlenen ya da değiştirilen bu resmi belgeyi kullanmaktır."— Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 05.01.2026, E. 2025/3258, K. 2026/18

Bu tanımdan iki pratik sonuç çıkar. Birincisi, resmî belgeyi sahte olarak düzenleyen kişinin cezalandırılması için belgeyi ayrıca kullanması aranmaz; özel belgede ise Kanun, düzenleyen bakımından “ve kullanan” koşulunu açıkça yazmıştır (m. 207/1). İkincisi, belgeyi kendisi düzenlememiş olan kişi de onu kullandığında aynı cezayla karşılaşır.

Resmî belgede sahtecilik suçunun unsurları

Suçun oluşması için; konusu resmî belge olan bir sahtecilik hareketinin, aldatma kabiliyeti taşıyacak biçimde ve kasten işlenmesi gerekir. Aşağıdaki tablo m. 204'teki suçun unsurlarını ve usul bakımından özelliklerini özetler; her başlık ilerleyen bölümlerde kararlarla açıklanmıştır.

Resmî belgede sahtecilik suçunun (TCK m. 204) unsurları
Unsur Açıklama
Korunan hukuki değer Kamu güveni: belgelerin gerçeği yansıttığına duyulan toplumsal güven.
Fail Birinci fıkrada herkes; ikinci fıkrada yalnız belgeyi görevi gereği düzenlemeye yetkili kamu görevlisi (özgü suç).
Mağdur Toplumu oluşturan herkes (kamu). Sahtecilikten doğrudan zarar gören kişi “suçtan zarar gören” sıfatını taşır ve davaya katılabilir; dolaylı zarar katılma hakkı vermez.
Suçun konusu Resmî belge ve m. 210/1 gereği resmî belge hükmünde sayılan belgeler (emre veya hamile yazılı kambiyo senedi, emtiayı temsil eden belge, hisse senedi, tahvil, vasiyetname).
Hareket Sahte olarak düzenleme; gerçek belgeyi başkalarını aldatacak şekilde değiştirme; sahte belgeyi kullanma. Kamu görevlisi için ayrıca gerçeğe aykırı belge düzenleme.
Aldatma (iğfal) kabiliyeti Zorunlu unsurdur. Sahtelik özel bir inceleme yapılmadan anlaşılabiliyorsa suç oluşmaz.
Manevi unsur Genel kast. Kanun'da taksirli hâli düzenlenmemiştir; belgenin sahte olduğunu bilmeyen kişi kasten hareket etmiş sayılmaz (TCK m. 21, m. 30/1).
Zarar Somut bir zararın doğması aranmaz.
Nitelikli hâller Sahteliği sabit oluncaya kadar geçerli belge: ceza yarısı oranında artırılır (m. 204/3). Alacağın ispatı veya gerçek durumun belgelenmesi amacı: ceza yarısı oranında indirilir (m. 211).
Şikâyet ve uzlaştırma Şikâyete bağlı değildir; uzlaştırma kapsamında değildir.
Görevli mahkeme m. 204/1: asliye ceza mahkemesi. m. 204/2: ağır ceza mahkemesi (5235 sayılı Kanun m. 12).
Dava zamanaşımı m. 204/1: sekiz yıl. m. 204/2 ve m. 204/3'ün uygulandığı hâller: on beş yıl (TCK m. 66).

Suçun mağduru kimdir?

Suçun mağduru belirli bir kişi değil, kamudur; sahte belge yüzünden zarara uğrayan kişi “suçtan zarar gören” sayılır. Ceza Genel Kurulu, sanıkta ele geçen iki ayrı araca ait sahte plaka ve tescil belgelerinin tek suç mu ayrı suçlar mı oluşturduğunu tartıştığı kararında bu ayrımı şöyle yapmış ve itirazı reddetmiştir:

"(...) belgede sahtecilik suçlarının hukuki konusunun kamunun güveni olması ve bu suçların kamu güvenine karşı suçlar bölümünde düzenlenmiş bulunması hususları birlikte değerlendirildiğinde, bu suçların mağdurunun toplumu oluşturan bireylerin tamamının, diğer bir ifadeyle kamunun olduğunun, eylemin belirli bir kişinin zararına olarak işlenmesi hâlinde bu kişinin mağdur değil, suçtan zarar gören olacağının kabulü gerekmektedir."— Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 08.10.2019, E. 2017/1198, K. 2019/580

Bu nitelendirmenin iki önemli sonucu vardır: sahtecilik suçu zarar görenin şikâyetine bağlı değildir ve birden çok kişinin zarar görmesi tek başına suç sayısını artırmaz.

Kast yeterli midir, zarar aranır mı?

Suç genel kastla işlenir; failin belirli bir amaç gütmesi veya bir zararın doğması aranmaz. Ceza Genel Kurulu, zimmetindeki bir telsizi bulamayan polis memurunun telsizi bir meslektaşına teslim etmiş gibi sahte imzalı teslim–tesellüm belgesi düzenlediği olayda, yerel mahkemenin beraate ilişkin direnme hükmünü bozmuş ve şu gerekçeye dayanmıştır:

"(...) resmî belgede sahtecilik suçlarında suçun oluşması için, genel kast yeterli olup failin eyleminin haksız ve hukuka aykırı olduğunu bilerek hareket edip TCK'nın 204. maddesinde sayılan hareketlerden birini gerçekleştirmesinin yeterli olacağı, bunun yanında bir zarar veya tehlikenin doğmasının gerekmeyeceği göz önünde bulundurulduğunda; sanığın, katılana 106 seri numaralı el telsizini teslim etmediğini bildiği hâlde teslim etmiş gibi suça konu teslim tesellüm belgesi ve buna yönelik tutanak düzenlemesi nedeniyle sanığın suç işleme kastının mevcut olduğu (...)"— Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 11.04.2019, E. 2017/525, K. 2019/307

Aynı kararda, sahtecilik yapılmadan da elde edilebilecek bir sonuç için bilgisizlikle ve hiçbir zarara yol açmayacak biçimde yapılan değişikliklerin “faydasız sahtecilik” sayılabileceği, ancak belge bir kişi hakkında idari soruşturma açılmasına yol açmışsa bundan söz edilemeyeceği belirtilmiştir. Hasan Tahsin Gökcan da “Resmi Belgede Sahtecilik Suçu (TCK m. 204)” başlıklı makalesinde, somut zararın aranmadığını, buna karşılık hiçbir zarar olasılığı taşımayan sahteciliğin cezalandırılmadığını vurgular.

Dikkat: Suça teşebbüsün mümkün olup olmadığı tartışmalıdır. Ceza Genel Kurulu'nun 27.10.2015 tarihli kararına konu dosyada Özel Daire, suçun belgenin düzenlenmesi, değiştirilmesi veya kullanılmasıyla tamamlandığı ve teşebbüse elverişli olmadığı görüşündeyken Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı aksini savunmuş; Genel Kurul hükmü eksik araştırma nedeniyle bozduğundan bu tartışmayı karara bağlamamıştır.

Resmî belgede sahtecilik cezası kaç yıl?

Resmî belgede sahtecilik cezası 2–5 yıl hapis, kamu görevlisinde 3–8 yıl; özel belgede 1–3 yıl, yalan beyanda 3 ay–2 yıl hapis (TCK m. 204–211).
Tablo: Belgede sahtecilik suçlarında fiiller ve Kanun'daki cezalar (Kaynak: TCK m. 204–211).

Temel ceza iki yıldan beş yıla kadar hapistir; failin sıfatına, belgenin türüne ve amaca göre bu aralık değişir. Tabloda, sahtecilik bölümündeki suçların Kanun'da yazılı cezaları yer almaktadır; “yarısı oranında artırım” ve “yarısı oranında indirim” satırlarındaki süreler, kanuni alt ve üst sınırlara bu oranın uygulanmasıyla hesaplanmıştır.

Belgede sahtecilik suçlarında Kanun'da öngörülen cezalar (TCK m. 204–211)
Hüküm Fiil ve fail Ceza
m. 204/1 Resmî belgeyi sahte düzenleme, aldatacak şekilde değiştirme veya sahte belgeyi kullanma (herkes) İki yıldan beş yıla kadar hapis
m. 204/2 Görevi gereği düzenlemeye yetkili olduğu belgede sahtecilik veya gerçeğe aykırı belge düzenleme (kamu görevlisi) Üç yıldan sekiz yıla kadar hapis
m. 204/3 Belgenin sahteliği sabit oluncaya kadar geçerli belge olması Ceza yarısı oranında artırılır (m. 204/1 için üç yıldan yedi yıl altı aya; m. 204/2 için dört yıl altı aydan on iki yıla kadar)
m. 205 Gerçek resmî belgeyi bozma, yok etme veya gizleme İki yıldan beş yıla kadar hapis; fail kamu görevlisiyse ceza yarı oranında artırılır
m. 206 Resmî belgeyi düzenleyen kamu görevlisine yalan beyan Üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası
m. 207 Özel belgede sahtecilik Bir yıldan üç yıla kadar hapis
m. 209/1 Açığa imzanın kötüye kullanılması Şikâyet üzerine üç aydan bir yıla kadar hapis
m. 210/2 Sağlık mesleği mensubunun gerçeğe aykırı belge düzenlemesi Üç aydan bir yıla kadar hapis; belge haksız menfaat sağlıyor veya zarar doğuruyorsa resmî belgede sahtecilik hükümleri
m. 211 Alacağın ispatı veya gerçek bir durumun belgelenmesi amacıyla sahtecilik Ceza yarısı oranında indirilir (m. 204/1 için bir yıldan iki yıl altı aya kadar)

Hâkim temel cezayı, suçun işleniş biçimi, konusunun önem ve değeri, kastın yoğunluğu ile failin amaç ve saiki gibi ölçütlere göre alt ve üst sınır arasında belirler (TCK m. 61/1). Takdiri indirim nedeni varsa ceza altıda birine kadar indirilir (m. 62/1). Alt sınırdan verilen iki yıllık cezaya bu indirim tam oranda uygulandığında sonuç ceza bir yıl sekiz ay olur; bu yazıda incelenen kararların birçoğunda yerel mahkemelerin hükmettiği ceza da bu miktardır. Kasten işlenen suçtan hapis cezasına mahkûmiyetin kanuni sonucu olarak TCK m. 53'teki hak yoksunlukları ayrıca uygulanır.

Resmî belge nedir, hangi belgeler resmî belge sayılır?

Resmî belge, bir kamu görevlisinin görevi gereği düzenlediği ve hukuki sonuç doğurmaya elverişli yazıdır. Türk Ceza Kanunu resmî belgeyi tanımlamaz; ölçüt, belgeyi düzenleyenin sıfatı ve düzenleme işleminin görevle bağlantısıdır. Kamu görevlisi, kamusal faaliyetin yürütülmesine atama veya seçilme yoluyla ya da herhangi bir surette sürekli, süreli veya geçici olarak katılan kişidir (TCK m. 6/1-c). Ceza Genel Kurulu, evlilik dışı doğan çocuğunu nüfusa resmî nikâhlı eşinden olmuş gibi bildiren sanığın fiilinin nitelendirilmesini tartıştığı ve itirazı oy çokluğuyla reddettiği kararında suçun konusunu şöyle açıklamıştır:

"Suçun konusu resmi belge olup, resmi belgede bir kamu görevlisi tarafından görevi gereği düzenlenen yazıyı ifade etmektedir. (...) Üçüncü seçimlik hareket ise, sahte resmi belgeyi kullanmaktır. Kullanılan sahte belgenin kişinin kendisi veya başkası tarafından düzenlenmiş olmasının bir önemi yoktur. Kullanma mütemadi suç şeklinde de gerçekleşebilir."— Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 29.09.2015, E. 2015/412, K. 2015/286

Bir yazının “belge” sayılabilmesi için ayrıca taşınır bir şey üzerine yazılmış olması, düzenleyeninin belli olması ve hukuki değer taşıyan bir içerikle hukuki sonuç doğurmaya elverişli bulunması gerekir (Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 18.01.2023, E. 2021/17294, K. 2023/215). Aşağıdaki tablo, yalnızca bu rehber için tam metni incelenen kararlarda yapılan nitelendirmeleri içerir; her dosyada belgenin aslı üzerinden ayrıca aldatma kabiliyeti değerlendirilir.

Yargıtay kararlarında belgelerin nitelendirilmesi
Belge Nitelendirme Karar
Sürücü belgesi Resmî belge. Başkası adına düzenlenmiş, üzerine failin fotoğrafı yerleştirilmiş belgeyi polise ibraz etmek m. 204/1'deki kullanma fiilidir. Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 02.12.2014, E. 2013/618, K. 2014/532
Nüfus cüzdanı Resmî belge. Aslı ele geçirilemeyen cüzdan nedeniyle m. 204'ten hüküm kurulamaz. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 26.03.2024, E. 2021/31123, K. 2024/4255
Üniversite diploması “Hukuki sonuç doğurucu resmî belge”. Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 07.10.2021, E. 2018/114, K. 2021/453
Devlet hastanesi sağlık kurulu raporu Resmî belgede sahtecilik kapsamında yargılama konusu; belge aslı duruşmada incelenmelidir. Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 27.10.2015, E. 2013/723, K. 2015/349
Onaylı tapu kayıt örneği Resmî belge; ancak ilk bakışta fark edilen tahrifat suç oluşturmaz. Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 13.12.2016, E. 2015/414, K. 2016/1238
Noterlikçe düzenlenen vekâletname; noterde düzenleme şeklinde yapılan hisse devri sözleşmesi Resmî belge; düzenleme şeklindeki noter belgeleri ayrıca m. 204/3 kapsamındadır. Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 29.11.2023, E. 2020/271, K. 2023/630; Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 02.07.2025, E. 2025/438, K. 2025/8210
Trafik idari para cezası tutanağı “Resmi nitelikteki” belge. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 05.12.2023, E. 2021/2303, K. 2023/9505
Çek ve bono Türk Ticaret Kanunu'ndaki unsurları taşıyorsa resmî belge hükmünde (m. 210/1). Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 09.06.2015, E. 2014/460, K. 2015/198; Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 04.03.2024, E. 2021/5489, K. 2024/2675
Araç tescil plakası Üzerinde mühür bulunuyorsa resmî belge; mühürsüz plaka resmî belge niteliği kazanmaz. Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 18.02.2020, E. 2018/143, K. 2020/108
Kira sözleşmesi; kişiler arasında düzenlenen muvafakatname Özel belge (m. 207). Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 17.01.2024, E. 2021/1872, K. 2024/531; Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 05.02.2024, E. 2021/1635, K. 2024/1002
Onaysız fotokopi; e-postayla gönderilen taranmış belge Hukuki sonuç doğurmaya elverişli “belge” sayılmaz. Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 13.12.2016, E. 2015/414, K. 2016/1238; Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 18.01.2023, E. 2021/17294, K. 2023/215
İmzalanmamış tebliğ evrakı Henüz belge vasfı kazanmamıştır. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 10.10.2023, E. 2019/10007, K. 2023/6946

Pasaport, vize ve mahkeme kararı gibi belgeler için de ölçüt aynıdır: belgeyi kamu görevlisi görevi gereği düzenlemişse resmî belgedir. Bu belgelere ilişkin tam metni incelenen bir karar bulunmadığından tabloda ayrıca örnek gösterilmemiştir.

Özel belgede sahtecilik (m. 207) ile farkı nedir?

Belgeyi kamu görevlisi görevi gereği düzenlemişse resmî, kişiler kendi aralarında düzenlemişse özel belgedir; özel belgede sahteciliğin cezası bir yıldan üç yıla kadar hapistir ve suçun tamamlanması için belgenin kullanılması gerekir.

Özel belgede sahtecilik ve açığa imzanın kötüye kullanılması – 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 207 ve m. 209

Madde 207 – (1) Bir özel belgeyi sahte olarak düzenleyen veya gerçek bir özel belgeyi başkalarını aldatacak şekilde değiştiren ve kullanan kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

(2) Bir sahte özel belgeyi bu özelliğini bilerek kullanan kişi de yukarıdaki fıkra hükmüne göre cezalandırılır.

Madde 209 – (1) Belirli bir tarzda doldurulup kullanılmak üzere kendisine teslim olunan imzalı ve kısmen veya tamamen boş bir kağıdı, verilme nedeninden farklı bir şekilde dolduran kişi, şikayet üzerine, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

(2) İmzalı ve kısmen veya tamamen boş bir kağıdı hukuka aykırı olarak ele geçirip veya elde bulundurup da hukuki sonuç doğuracak şekilde dolduran kişi, belgede sahtecilik hükümlerine göre cezalandırılır.

Resmî belgede sahtecilik ile özel belgede sahteciliğin karşılaştırılması
Ölçüt Resmî belge (m. 204/1) Özel belge (m. 207)
Belgeyi düzenleyen Kamu görevlisi (görevi gereği) Kişilerin kendi aralarında düzenlediği belgeler
Suçun tamamlanması Sahte düzenleme veya değiştirme yeterlidir; kullanma ayrı bir seçimlik harekettir Düzenleyen veya değiştiren kişinin belgeyi ayrıca kullanması gerekir
Ceza İki yıldan beş yıla kadar hapis Bir yıldan üç yıla kadar hapis
Belgeyi bozma, yok etme, gizleme m. 205: iki yıldan beş yıla kadar hapis m. 208: bir yıldan üç yıla kadar hapis
Dava zamanaşımı Sekiz yıl Sekiz yıl
Şikâyet ve uzlaştırma Şikâyete bağlı değil; uzlaştırma yok Şikâyete bağlı değil; uzlaştırma yok

Açığa atılan imzada ayrım, kâğıdın faile nasıl ulaştığına göre yapılır: imzalı boş kâğıt kendisine teslim edilmiş olan kişi onu anlaşmaya aykırı doldurursa şikâyete bağlı m. 209/1; kâğıdı hukuka aykırı ele geçiren kişi doldurursa belgede sahtecilik hükümleri uygulanır. Sahte fatura gibi vergi kanunlarına göre düzenlenen belgeler bakımından ise 213 sayılı Vergi Usul Kanunu m. 359/b, belgeleri tamamen veya kısmen sahte olarak düzenleyenler ve kullananlar için üç yıldan sekiz yıla kadar hapis cezası öngören özel bir suç tipi içerir.

Çek, senet (bono) ve poliçede sahtecilik hangi suçtur? (m. 210)

Emre veya hamile yazılı kambiyo senedinde yapılan sahtecilik, belge aslında özel belge olmasına rağmen resmî belgede sahtecilik hükümlerine göre cezalandırılır; ceza iki yıldan beş yıla kadar hapistir.

Resmi belge hükmünde belgeler – 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 210

Madde 210 – (1) Özel belgede sahtecilik suçunun konusunun, emre veya hamile yazılı kambiyo senedi, emtiayı temsil eden belge, hisse senedi, tahvil veya vasiyetname olması halinde, resmi belgede sahtecilik suçuna ilişkin hükümler uygulanır.

(2) Gerçeğe aykırı belge düzenleyen tabip, diş tabibi, eczacı, ebe, hemşire veya diğer sağlık mesleği mensubu, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Düzenlenen belgenin kişiye haksız bir menfaat sağlaması ya da kamunun veya kişilerin zararına bir sonuç doğurucu nitelik taşıması halinde, resmi belgede sahtecilik hükümlerine göre cezaya hükmolunur.

Ceza Genel Kurulu, araç bedeli olarak verilen sahte çek nedeniyle kurulan mahkûmiyeti çek aslı duruşmada incelenmediği için bozduğu kararında, m. 210/1'in yalnız ceza miktarına değil resmî belgede sahtecilik hükümlerinin bütününe yollama yaptığını vurgulamıştır (Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 09.06.2015, E. 2014/460, K. 2015/198). Bunun pratik anlamı, sahte çek veya bonoyu düzenleyen kişinin senedi kullanmamış olsa bile cezalandırılabilmesidir. Yargıtay 11. Ceza Dairesi ise internetten cep telefonu satın alan sanığın, satıcının gönderdiği bonoda kefil olarak gösterdiği arkadaşı yerine imza attığı dosyada mahkûmiyeti bozarken şu ölçütü koymuştur:

"Belgede sahtecilik suçlarında aldatıcılık niteliğinin bulunup bulunmadığının takdirinin hâkime ait olduğu, kambiyo senetlerinde yapılan sahteciliğin resmi belgede yapılmış sayılabilmesi için, ilgili kambiyo senedinin Türk Ticaret Kanunu'nda öngörülen bütün unsurları taşıması gerektiği, bu nedenle adli emanet memurluğunda kayıtlı suça konu bononun duruşmaya getirtilip incelenmesi, aldatıcılık niteliklerinin bulunup bulunmadığı ve Türk Ticaret Kanunu'nda öngörülen zorunlu unsurları taşıyıp taşımadıklarının değerlendirilmesi gerekirken bu hususun değerlendirilmemesi,"— Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 04.03.2024, E. 2021/5489, K. 2024/2675

Bu karardan çıkan sonuçlar şunlardır: zorunlu unsurlarından biri eksik olan senet kambiyo senedi vasfı taşımadığından m. 210/1 uygulanamaz ve fiil özel belgede sahtecilik hükümleri yönünden değerlendirilir; hüküm yalnız “emre veya hamile yazılı” senetleri kapsadığından bu nitelikteki poliçe de aynı kurala tabidir; mahkeme senedin aslını duruşmada görmeden hüküm kuramaz. m. 210/2'deki sağlık mesleği mensuplarına ilişkin hükmün sınırı aşağıda sahte rapor başlığında açıklanmıştır.

Dijital belge, e-imzalı belge, PDF ve taranmış belge sahtecilik suçunun konusu olur mu?

Güvenli elektronik imzayla oluşturulan veya kanunun açıkça belge saydığı elektronik veriler sahtecilik suçunun konusu olabilir; taranıp e-postayla gönderilen belge veya onaysız çıktı ise tek başına “belge” sayılmaz.

Güvenli elektronik imza – 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu m. 5 ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 205

5070 sayılı Kanun Madde 5 – Güvenli elektronik imza, elle atılan imza ile aynı hukukî sonucu doğurur.

Kanunların resmî şekle veya özel bir merasime tabi tuttuğu hukukî işlemler ile banka teminat mektupları ve Türkiye’de yerleşik sigorta şirketleri tarafından düzenlenen kefalet senetleri dışındaki teminat sözleşmeleri, güvenli elektronik imza ile gerçekleştirilemez.

6100 sayılı Kanun Madde 205 – (...) (2) Usulüne göre güvenli elektronik imza ile oluşturulan elektronik veriler, senet hükmündedir.

(3) Hâkim, mahkemeye delil olarak sunulan elektronik imzalı belgenin, güvenli elektronik imza ile oluşturulmuş olup olmadığını resen inceler.

Yargıtay 11. Ceza Dairesi, sanığın sahte olarak hazırladığı belgeleri e-postayla mağdurlara gönderdiği ve asıllarının ele geçmediği olayda dolandırıcılık hükmünü düzelterek onamış, özel belgede sahtecilikten kurulan mahkûmiyeti ise beraat kararı verilmesi gerektiği gerekçesiyle bozmuştur:

"Güvenli elektronik imza ile oluşturulan veya ilgili mevzuatında imza zorunluluğu olmayan ancak düzenleyeni belli olan (...) ve hukuki değer taşıyan içeriğe sahip olup hukuki sonuç doğurmaya elverişli elektronik verilerin, kanun hükmüyle “Belge” olarak nitelendirilmesi koşuluyla sahtecilik suçunun maddi konusu olarak kabulü, (...) UYAP sistemi ve diğer elektronik ortamlarda oluşturulan elektronik belgeleri ceza kanunu koruması altına alacaktır. (...) Somut olayda sanığın sahte olarak düzenlediği belgeleri mail yoluyla mağdurlara gönderdiği bu belgelerin asıllarının ele geçmediği, dosya arasındaki örneklerin hukuki sonuç doğurmayacak fotokopi belge vasfında olduğu, elektronik ortamdaki belgelerin de sahtecilik suçunun maddi konusunu oluşturan “belge“ niteliğini haiz olmadığının kabulü karşısında, özel belgede sahtecilik suçunun unsurları itibariyle oluşmadığı gözetilmeden sanığın beraati yerine mahkumiyet hükmü kurulması,"— Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 18.01.2023, E. 2021/17294, K. 2023/215

Karara göre belirleyici olan, elektronik verinin güvenli elektronik imza taşıması veya kanunla belge sayılmasıdır; bir belgenin fotoğrafı, taranmış hâli ya da üzerinde oynanmış bir PDF dosyası bu koşulu karşılamadığında sahtecilik suçu oluşmaz, ancak aynı fiil dolandırıcılık gibi başka bir suçu oluşturabilir. Atacan Köksal, “Yargıtay Kararları Işığında Elektronik Belgede Sahteciliğe İlişkin Bazı Değerlendirmeler” başlıklı makalesinde daha da ileri giderek elektronik verilerin yazılılık unsurunu taşımadığını ve açık bir kanun hükmü bulunmadan belgede sahtecilik kapsamında cezalandırılmalarının kanunilik ilkesiyle bağdaşmayacağını savunur. e-Devlet üzerinden alınan barkodlu belgelerde yapılan değişikliklere ilişkin doğrudan bir Yargıtay kararı bu çalışmada tespit edilememiştir; bu tür dosyalarda da aynı ölçütlerin tartışılması beklenir. Dijital materyalin delil olarak nasıl elde edilip inceleneceği konusunda CMK m. 134'e göre elektronik delillerin hukuka uygunluğu yazımıza bakılabilir.

Aldatma (iğfal) kabiliyeti nedir? Sahtelik kolayca anlaşılıyorsa suç oluşur mu?

Sahtelik özel bir inceleme yapılmadan, ilk bakışta anlaşılıyorsa resmî belgede sahtecilik suçu oluşmaz; çünkü aldatma (iğfal) kabiliyeti suçun zorunlu unsurudur. Kanun bu ifadeyi yalnız “değiştirme” hareketinde kullanmış olsa da Yargıtay, sahte düzenleme ve kullanma bakımından da aynı koşulu arar. Ceza Genel Kurulu, borçlu adına sahte imza atılarak düzenlendiği ileri sürülen bononun aslı dosyada bulunmadığı hâlde verilen mahkûmiyeti oy çokluğuyla bozduğu kararında ölçütü şöyle tanımlamıştır:

"Aldatıcılık özelliği suçun temel unsuru olup, özel bir incelemeye tabi tutulmadıkça gerçek olmadığı anlaşılamayan belge, sahte belge olarak kabul edilmelidir. Sahteciliğin kişileri aldatacak nitelikte olup olmadığı şüpheye yer vermeyecek şekilde saptanmalıdır. Sahte belgenin ilk bakışta dikkati çekmeyecek biçimde düzenlenip, belirli bir kişiyi değil birçok kişiyi aldatabilecek nitelikte olması ve aldatma gücünün objektif olarak saptanması gerekir. Bu nedenle örneğin, memurların bilgisizliği ve ihmalleri nedeniyle kandırıcılık yeteneği olmayan belge üzerinde işlem yapmaları belgeye hukuki geçerlilik kazandırmaz."— Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 14.11.2017, E. 2015/1069, K. 2017/467

Ölçüt nesneldir: belgenin, onu inceleyen belirli bir kişiyi değil, ortalama dikkatteki birçok kişiyi yanıltabilecek nitelikte olması gerekir. Belgeyi alan görevlinin dalgınlığı veya bilgisizliği, kaba bir sahteciliği suça dönüştürmez. Aynı Kurul, terör zararlarının karşılanması için yapılan başvuruya eklenen onaylı tapu kayıt örneklerinde, daktiloyla yazılmış metrekare bölümünün yanındaki hektar hanesine sonradan kalemle rakam eklenmesini ilk bakışta fark edilebilir saymış ve sanığın beraat etmesi gerektiğine oy birliğiyle karar vermiştir (Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 13.12.2016, E. 2015/414, K. 2016/1238).

Öğretide Recep Kahraman, “Belgede Sahtecilik Suçlarında İğfal Kabiliyeti” başlıklı makalesinde bu kabiliyeti suçun maddi unsuru olarak görür ve değerlendirmenin öncelikle hâkim tarafından, belge aslı üzerinde yapılmasını; bilirkişi raporunun ise bağlayıcı değil aydınlatıcı kabul edilmesini savunur. Ersan Şen ise Filiz Demirbüker ile kaleme aldığı “Resmi Belgede Sahtecilik Suçunda İğfal Kabiliyeti” yazısında, “özel inceleme” ölçütünün Kanun'da tanımlanmamasının öngörülebilirliği zayıflattığını ve kararlar arasında tutarsızlığa yol açtığını ileri sürer.

Belgenin aslı yoksa veya yalnız fotokopisi varsa ne olur?

Kural olarak belge aslı duruşmaya getirtilip hâkim tarafından incelenmeden mahkûmiyet hükmü kurulamaz; onaysız fotokopi ise sahtecilik suçunun konusunu oluşturmaz. Ceza Genel Kurulu fotokopi belgeler hakkındaki yerleşik uygulamayı şöyle özetlemiştir:

"Fotokopi belgenin, orjinal bir belge gibi kanıtlama gücünün olmadığı kabul edilmektedir. Fotokopi üzerinde sahtecilik fiilinin işlenmesi hem kolaydır hem de baskı izi, el hareketleri, yazım şekli, el kaldırma hareketleri vb. yönlerden inceleme yapılmasına imkan veren tanı unsurlarının tespiti çoğu kez mümkün değildir. Özel Dairelerin yerleşmiş kararlarında; onaysız fotokopilerin hukuki sonuç doğurmaya elverişli olmadığı ve bu nedenle de aldatıcılık yeteneğinin bulunmadığı, ancak fotokopi belge onaylanmış ise hukuken geçerli bir belge niteliğinde olacağından bu taktirde belgede sahtecilik suçunun konusunu oluşturacağı kabul edilmektedir."— Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 13.12.2016, E. 2015/414, K. 2016/1238

Belge hiç ele geçirilememişse, muhatabın fiilen aldanmış olması tek başına yeterli sayılmaz. Silahlı özel güvenlik görevlisi olmak için alınan sağlık kurulu raporunun göz hanesine sahte “Sağlam” ibaresi ve imza eklendiği iddiasına ilişkin dosyada Kurul, belge aslı duruşmada incelenmediği için hükmü oy birliğiyle bozmuş ve belgenin bulunmadığı hâller için şu yolu göstermiştir:

"Belgenin ele geçmediği durumlarda ise, suça konu belgenin somut olayda muhatapları öznel (subjektif) olarak aldatması, yani fiili iğfal tek başına yeterli görülmeyerek, mutlaka diğer yan deliller göz önüne alınmalı, bu bağlamda; evrakın varsa suretinin imza, mühür, şekil, sayı vb. yönlerden incelenmesi, mümkün olduğu takdirde evrakın ibraz edildiği muhatapların dinlenmesi gibi deliller değerlendirildikten sonra objektif olarak aldatma yeteneğinin bulunup bulunmadığı tespit edilmelidir. Fikri sahtecilik ya da içerik sahteciliği de denilen belgenin yetkili kişi ya da kurum tarafından düzenlendiğinin sabit olduğu hallerde ise, suça konu belge ele geçirilemese bile yetkili kişi ya da kurum tarafından düzenlenmiş olması nedeniyle iğfal kâbiliyetinin bulunduğu kabul edilmelidir."— Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 27.10.2015, E. 2013/723, K. 2015/349
Belgenin durumuna göre aldatma kabiliyeti incelemesi
Dosyadaki durum Sonuç Karar
Belge (çek) aslı emanette, mahkeme duruşmada incelememiş Eksik araştırma; mahkûmiyet bozulur. Asıl getirtilir, özellikleri tutanağa yazılır, duraksama hâlinde bilirkişi raporu alınır. Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 09.06.2015, E. 2014/460, K. 2015/198
Yalnız onaysız fotokopi var Hukuki sonuç doğurmaya elverişli değildir; suçun konusu olmaz. Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 13.12.2016, E. 2015/414, K. 2016/1238
Sahte nüfus cüzdanı ele geçirilememiş İncelenemeyen cüzdan nedeniyle m. 204'ten hüküm kurulamaz; sahte kimlikle imzalanan kredi sözleşmeleri yönünden m. 207 uygulanır. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 26.03.2024, E. 2021/31123, K. 2024/4255
Belge ele geçmemiş, yetkili kurumca düzenlendiği sabit (içerik sahteciliği) Aldatma kabiliyetinin bulunduğu kabul edilir. Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 27.10.2015, E. 2013/723, K. 2015/349
Belge resmî kurumca usulüne uygun düzenlenmiş (noter vekâletnamesi) Aslının mahkemece incelenmemesi eksiklik sayılmaz (istisna; oy çokluğu). Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 29.11.2023, E. 2020/271, K. 2023/630

“Kurum araştırsaydı sahtelik anlaşılırdı” savunması geçerli midir?

Belgenin sunulduğu görevlinin mevzuattan doğan bir araştırma yükümlülüğü yoksa bu savunma sonuç vermez; Yargıtay bu ölçütü “mutat araştırma yükümlülüğü” olarak adlandırır. Bir belediyenin hizmet alımına sunulan teklife, hiç açılmamış bir bölümden alınmış gibi düzenlenen ve notere onaylatılan sahte üniversite diploması eklenmiş; mahkûmiyete yönelik itiraz Ceza Genel Kurulunca oy çokluğuyla reddedilmiştir:

"(...) dosya kapsamına göre somut olayda, sahte olarak düzenlenen hukuki sonuç doğurucu resmî belge niteliğindeki suça konu diplomanın gerçek olup olmadığına yönelik Belediye görevlilerince yasal mevzuattan kaynaklı mutat araştırmayı gerektirir bir yükümlülüğün de bulunmadığı anlaşılmakla, Yerel Mahkemece sanığa atılı resmî belgede sahtecilik suçunun sübutu bakımından eksik araştırmaya dayalı hüküm kurulmadığı kabul edilmelidir."— Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 07.10.2021, E. 2018/114, K. 2021/453

Karşı oy kullanan üyeler, sahteliğin şüphelenen görevlilerin basit bir araştırmasıyla ortaya çıktığını ve diploma gibi çoğunlukla kurumlara sunulan belgelerde araştırma yükümlülüğünün kabul edilmesi gerektiğini savunmuştur; tartışma bu nedenle kapanmış değildir. Yargıtay 11. Ceza Dairesi de yurt dışından alınmış görünen sahte sürücü belgelerinin Türk sürücü belgesine çevrilmesi (tebdil) işleminde trafik birimlerinin yabancı belgenin sahteliğini araştırma yükümlülüğü bulunmadığını ve sahteliğin olağan kontrolde değil şüphe üzerine yapılan araştırmada ortaya çıktığını kabul eden yerel mahkeme kararını oy çokluğuyla onamıştır (Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 06.02.2024, E. 2021/9066, K. 2024/1035).

Sahtecilik nasıl ispatlanır? İmza incelemesi ve bilirkişi raporu

İmzanın veya yazının kime ait olduğu kriminal inceleme raporuyla, belgenin aldatma kabiliyeti ise öncelikle hâkimin belge aslı üzerindeki gözlemiyle belirlenir. İncelenen dosyalarda raporlar kriminal polis ve jandarma laboratuvarları ile Adli Tıp Kurumundan alınmıştır. Rapor her zaman kesin sonuç vermez: imza, kişiye bağlanabilecek yeterli karakteristik özellik taşımıyorsa uzman olumlu veya olumsuz görüş bildiremeyebilir; bu durumda diğer deliller belirleyici olur. Hâkim, kararını duruşmaya getirilmiş ve huzurunda tartışılmış delillere dayandırır ve delilleri vicdani kanaatiyle serbestçe takdir eder (CMK m. 217); bilirkişi raporuna katılmayan taraf, karşılaştırmaya esas alınan imza örneklerinin yetersizliğini ileri sürerek yeni inceleme isteyebilir.

Sahtelik iddiası bir hukuk davasında da ileri sürülmüşse iki yargılama birbirini etkiler: belgenin sahte olmadığına dair hukuk mahkemesi kararı kesinleştikten sonra aynı belge hakkında ceza mahkemesinde sahtelik iddiası dinlenmez; buna karşılık ceza mahkemesinin beraat veya ceza verilmesine yer olmadığı kararı, hukuk mahkemesinin belgenin sahteliğini incelemesine engel değildir (HMK m. 214).

Başkasının yerine imza atmak suç mu? Sahte imza ve rıza

Bir başkasının imzasını onun bilgisi dışında atarak belge düzenlemek sahteciliktir; ancak imza sahibi fiilden önce açık veya zımni rıza göstermişse Yargıtay sahtecilik kastının bulunmadığını kabul eder. Belge resmî ise veya çek ve bono gibi resmî belge hükmündeyse m. 204/1, özel belge ise m. 207 uygulanır. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, kapıdan satış yapan görevlinin satış sözleşmesi ve senede müşterinin yerine imza attığı, müşterinin de satışı doğruladığı dosyada mahkûmiyeti bozarken rızanın koşullarını şöyle açıklamıştır:

"Mağdurun rızasının kastı ortadan kaldırabilmesi için fiilin işlenmesinden önce açıklanması zorunludur. Mağdurun rızası açık olabileceği gibi zımni de olabilir. Özellikle iki kişi arasındaki ilişkiler, böyle bir rızanın varlığını ciddi olarak kabule elverişli olduğu takdirde, bu rızaya dayanarak başkasının imzasını atan kimsede suç kastının varlığı kabul olunamaz."— Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 22.06.2023, E. 2019/11560, K. 2023/5524

Bu ölçütten üç sonuç çıkar:

  • Rıza önceden verilmiş olmalıdır. İmza atıldıktan sonra verilen onay kastı ortadan kaldırmaz; mağdurun kovuşturma sırasında şikâyetinden vazgeçmesi de davayı sona erdirmez.
  • Rıza yazılı olmak zorunda değildir. Taraflar arasındaki ilişki rızanın varlığını ciddi biçimde kabule elverişliyse zımni rıza yeterlidir. Dairenin bozma kararlarında, babadan kalan tarladaki su kuyusunun ruhsatı için düzenlenen muvafakatnameyi ablası yerine imzalayan sanığın “rızası vardı” savunması (Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 05.02.2024, E. 2021/1635, K. 2024/1002) ile bonoyu kefil gösterilen arkadaşı adına imzalayan sanığın savunması araştırılmadan hüküm kurulması hukuka aykırı bulunmuştur.
  • Mahkeme rızayı araştırmak zorundadır. Rıza savunması ileri sürülmüşse yerine imza atılan kişi dinlenmeden, yetki verip vermediği sorulmadan mahkûmiyet kurulamaz.

Eş, anne, baba veya kardeş adına imza atılan dosyalarda yakınlık tek başına rıza anlamına gelmez; savunmanın, imza sahibinin beyanı ve işlemin onun yararına ya da bilgisi dâhilinde yapıldığını gösteren olgularla desteklenmesi gerekir. Bu tartışmaya hiç girmemenin yolu, işlemi vekâletnameyle yapmaktır.

Sahte belgeyi yalnızca kullanmak suç mu? “Sahte olduğunu bilmiyordum” savunması

Evet; sahte resmî belgeyi kullanmak, belgeyi düzenlemekten bağımsız bir seçimlik harekettir ve cezası aynıdır (m. 204/1). Belgenin kullanan kişi tarafından mı yoksa bir başkası tarafından mı düzenlendiği önem taşımaz. Buna karşılık suç ancak kasten işlenebilir: belgenin sahte olduğunu bilmeyen kişi, suçun kanuni tanımındaki maddi unsuru bilmediğinden kasten hareket etmiş sayılmaz (TCK m. 30/1).

“Bilmiyordum” savunmasının kabul görmesi, belgenin nasıl edinildiğine bağlıdır. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, sınava girmeden ve bir aracıya para vererek edindiği sürücü belgesinin sahte olduğunu karakolda öğrendiğini savunan sanığın mahkûmiyetini, belgenin aldatıcılık niteliğini saptayan bilirkişi raporunu ve mahkemenin duruşmadaki kanaatini yeterli görerek onamıştır (Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 15.02.2024, E. 2021/3302, K. 2024/1745). Bir belgenin olağan yoldan alınamayacağını bilen kişinin sahteliği bilmediği savunması, bu karardaki gibi inandırıcı bulunmayabilir.

Kullanma fiili, belgenin hukuki bir işlemde ibraz edilmesiyle gerçekleşir ve zamanaşımı bu tarihten işler. Sahte belgenin uzun süre elde tutulup yıllar sonra kullanıldığı dosyalarda suç tarihinin belgenin edinildiği gün mü yoksa kullanıldığı gün mü olduğu tartışılmaktadır; sahte sürücü belgelerinin tebdiline ilişkin yukarıdaki kararda Daire başkanvekili, suç tarihinin belgelerin alındığı tarih olduğu ve olağanüstü zamanaşımının dolduğu gerekçesiyle karşı oy kullanmıştır.

Sahte ehliyet, diploma, kimlik ve sağlık raporu kullanmanın cezası nedir?

Bu belgelerin tamamı resmî belge sayıldığından sahtesini düzenlemek veya kullanmak iki yıldan beş yıla kadar hapis cezasını gerektirir (m. 204/1). Tablodaki olaylar, incelenen kararlardan alınmıştır.

Sahte ehliyet, diploma, kimlik ve rapor dosyalarında Yargıtay'ın vardığı sonuçlar
Olay Sonuç Karar
Kardeşi adına düzenlenmiş, kendi fotoğrafını taşıyan sahte sürücü belgesini polise ibraz etme Eylem bütün hâlinde sahte resmî belgeyi kullanmadır (m. 204); m. 206 ve m. 268 oluşmaz. Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 02.12.2014, E. 2013/618, K. 2014/532
Yurt dışından alınmış görünen sahte sürücü belgesini Türk sürücü belgesine çevirtme Mahkûmiyet onandı (oy çokluğu). Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 06.02.2024, E. 2021/9066, K. 2024/1035
Sahte üniversite diplomasını notere onaylatıp belediyeye sunma m. 204/1'den mahkûmiyet yerinde bulundu (oy çokluğu). Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 07.10.2021, E. 2018/114, K. 2021/453
Haricen düzenlenen sahte diploma suretlerini notere onaylatıp millî eğitim müdürlüğüne verme Belge aslı incelenmeli; noter onaylı suret m. 204/3 kapsamında değildir. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 06.11.2019, E. 2017/12023, K. 2019/7636
Sahte nüfus cüzdanıyla bankadan kredi çekme Dolandırıcılık (m. 158/1-j) hükmü onandı; cüzdan ele geçmediğinden sahtecilik hükmü m. 207 yönünden bozuldu. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 26.03.2024, E. 2021/31123, K. 2024/4255
Engelli raporu için sağlık kurulu muayene formuna sahte teşhis notu yazıp hekim imzasını taklit etme (kamu hastanesi tıbbi sekreteri) m. 210/2 değil, m. 204/1 uygulanır. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 23.01.2024, E. 2021/4960, K. 2024/769

Son satırdaki karar, sağlık raporlarında iki hükmün sınırını gösterir. Daire, sanığın çalıştığı hastanenin kamu hastanesi, düzenlenen belgenin de resmî belge olduğunu belirterek suç vasfının m. 204/1'e temas ettiğine ve yerel mahkemenin vasıfta yanıldığına karar vermiştir. Gerçeğe aykırı rapor düzenleyen sağlık mesleği mensubu için m. 210/2 üç aydan bir yıla kadar hapis öngörür; belge kişiye haksız menfaat sağlıyor veya zarar doğuruyorsa aynı fıkra resmî belgede sahtecilik hükümlerine yollama yapar. Kamu hastanesinde düzenlenen bir belgeye başkasının imzasını taklit ederek kayıt düşmek ise doğrudan m. 204 kapsamındadır.

Sahte plaka takmak resmî belgede sahtecilik midir?

Yargıtay'a göre tescil plakası ancak üzerinde mühür bulunuyorsa resmî belge niteliği kazanır; mühür izi taşımayan sahte plaka nedeniyle m. 204'ten mahkûmiyet kurulamaz ve fiil idari yaptırıma tabi kalır. Oysa Karayolları Trafik Kanunu sahte plaka kullananların ayrıca TCK m. 204'e göre cezalandırılacağını açıkça yazmaktadır; bu yollama, maddenin 3/10/2016 tarihli 676 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile değiştirilen (7070 sayılı Kanun'la aynen kabul edilen) metninde de bulunmaktaydı; fıkra 12/2/2026 tarihli 7574 sayılı Kanun'la yeniden yazılmıştır.

Sahte plaka – 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 23 (beşinci fıkra)

(Değişik beşinci fıkra:12/2/2026-7574/4 md.) Başka bir araca ait tescil plakasını/geçici tescil plakasını, plaka basım işlemini gerçekleştiren kuruluş tarafından verilmemiş plakayı, tescil kaydı bulunmayan plakayı veya sahte plakayı takan veya kullananlara 140.000 Türk lirası idari para cezası uygulanarak sürücü belgeleri otuz gün süreyle geri alınır ve araç otuz gün süre ile trafikten menedilir. Son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru bir yıl içinde iki veya daha fazla birinci cümlenin ihlal edilmesi halinde her seferinde 280.000 Türk lirası idari para cezası uygulanarak sürücü belgeleri altmış gün süreyle geri alınır ve araç altmış gün süre ile trafikten menedilir. Ayrıca bu kişiler Türk Ceza Kanununun 204 üncü maddesi hükmüne göre cezalandırılır.

Ceza Genel Kurulu, Kozyatağı'nda durdurulan çalıntı bir ticari taksiye takılı mühürsüz plaka nedeniyle İstanbul Anadolu 22. Asliye Ceza Mahkemesinin mahkûmiyette direndiği dosyada direnme hükmünü oy birliğiyle bozmuştur:

"(...) anılan düzenlemelere göre plakaların unsuru niteliğinde olan ve üzerinde bulunması gereken Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu mührünün, dosya içerisinde bulunan plaka asılları üzerinde yer almadığı, mevcut hâliyle suça konu plakaların aldatma yeteneğinin bulunmadığı ve hukuki sonuç doğurmaya elverişli nitelikte olmadığı anlaşıldığından, sanığa atılı resmî belgede sahtecilik suçunun unsurları itibarıyla oluşmadığı gözetilmeden sanığın beraati yerine mahkûmiyetine karar verilmesinin usul ve kanuna aykırı olduğu kabul edilmelidir."— Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 18.02.2020, E. 2018/143, K. 2020/108

Yargıtay 11. Ceza Dairesi bu çizgiyi sürdürmektedir. Kaza yaptıktan sonra olay yerinden ayrılan sürücünün aracındaki plakalarda soğuk mühür izi bulunmadığının saptandığı dosyada mahkûmiyet bozulmuş (Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 01.04.2024, E. 2021/9801, K. 2024/4539); anılan yollamanın yürürlükte olduğu bir tarihte, 13.01.2020 günlü kontrolde ele geçen mühürsüz plakalar nedeniyle verilen ve kesinleşen bir yıl sekiz ay hapis cezası ise kanun yararına bozularak sanığın beraatine doğrudan Yargıtayca karar verilmiştir (Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 05.01.2026, E. 2025/3258, K. 2026/18). Sahte olmayan, başka bir araca ait gerçek plakanın takılması hâlinde de Daire, o tarihte yürürlükte olan düzenleme çerçevesinde fiili sahtecilik değil trafik mevzuatına aykırılık saymıştır (Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 27.11.2012, E. 2010/8403, K. 2012/20418). Suat Çalışkan'ın “Plakada Sahtecilik” yazısında aktardığı üzere, mühür izinin fark edilmeyecek biçimde taklit edildiği plakalarda ise m. 204/1'in uygulanması gündeme gelir.

Dikkat: İncelenen kararların tamamı 7574 sayılı Kanun'dan önceki fiillere ilişkindir. Yeni metin “plaka basım işlemini gerçekleştiren kuruluş tarafından verilmemiş plaka”yı ve “başka bir araca ait tescil plakası”nı da açıkça sayıp TCK m. 204'e yollama yaptığından, mühür ölçütünün yeni dönemde nasıl uygulanacağı henüz bir Yargıtay kararıyla netleşmemiştir. Sahte plaka dosyalarında suç tarihi ve o tarihte yürürlükte olan metin mutlaka ayrıca değerlendirilmelidir.

Resmî belgeyi bozmak, yok etmek veya gizlemek suçu (TCK m. 205)

Gerçek bir resmî belgeyi bozan, yok eden veya gizleyen kişi iki yıldan beş yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır; fail kamu görevlisiyse ceza yarı oranında artırılır. m. 204'ten farkı, belgenin sahte değil gerçek olması ve failin belge üretmek yerine var olan belgeden yararlanılmasını engellemesidir.

Resmî belgeyi bozmak, yok etmek veya gizlemek – 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 205

Madde 205 – (1) Gerçek bir resmi belgeyi bozan, yok eden veya gizleyen kişi, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Suçun kamu görevlisi tarafından işlenmesi halinde, verilecek ceza yarı oranında artırılır.

Resmî belgeyi bozmak, yok etmek veya gizlemek suçunun (TCK m. 205) unsurları
Unsur Açıklama
Fail Herkes. Kamu görevlisi için ceza yarı oranında artar (üç yıldan yedi yıl altı aya kadar).
Suçun konusu Gerçek ve tamamlanmış bir resmî belge. İmzalanmamış, henüz belge vasfı kazanmamış evrak suçun konusu olmaz.
Hareket Bozma (içeriği anlaşılmaz veya kullanılamaz hâle getirme), yok etme (maddi varlığına son verme) veya gizleme (hak sahibinin yararlanmasını engelleyecek biçimde saklama).
Manevi unsur Kast: hak sahibinin belgeden yararlanmasını engelleme bilinci ve iradesi.
Şikâyet ve uzlaştırma Şikâyete bağlı değildir; uzlaştırma kapsamında değildir.
Görevli mahkeme Asliye ceza mahkemesi.
Dava zamanaşımı Sekiz yıl; fail kamu görevlisi ise on beş yıl (TCK m. 66).

Tutanağı veya tebligatı yırtmak suç mu?

İmzalanıp tamamlanmış bir tutanağı veya tebliğ belgesini yırtmak m. 205'i oluşturabilir; henüz imzalanmamış evrakı yırtmak ise bu suçu oluşturmaz. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, açığa alındığına ilişkin tebliğ evrakı kendisine getirilen sanığın evrakı imzalamadan yırttığı ve yerel mahkemece üç yıl hapis cezasına mahkûm edildiği dosyada hükmü bozmuştur:

"5237 sayılı Kanun'un 205 inci maddesindeki "resmi belgeyi bozma, yok etme veya gizleme" suçunun oluşabilmesi için resmi bir belgenin içeriğindeki bilgilerin anlaşılmaz, kullanılamaz hale getirilmekle birlikte maddi varlığına dokunulmaksızın ondan faydalanma olanağının imkansız hale getirilmesi suretiyle bozulması veya belgenin maddi varlığına son verilerek yok edilmesi ya da belgenin bütünlüğüne dokunmaksızın hak sahibinin ondan yararlanmasını engelleyecek şekilde gizlenmesi gerekmektedir. Failin bir belgeyi ortadan kaldırmak, bozmak veya gizlemekle elde etmek istediği sonuç, hak sahibinin o belgeden yararlanmasını engellemekten ibarettir. (...) Somut olayda ise (...) sanığın bu belgeyi imzalamadan yırttığı anlaşılmakla sanığın taraflarca imzalanmayan ve henüz belge vasfı bulunmayan evrakı yırtma eyleminde, resmi belgeyi bozma suçunun unsurlarının oluşmadığı ve sanığın beraatine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde mahkumiyet hükmü kurulması, hukuka aykırı bulunmuştur."— Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 10.10.2023, E. 2019/10007, K. 2023/6946

Karardan çıkan pratik sonuçlar şunlardır: trafik veya kolluk tutanağı, tebligat mazbatası ya da duruşma tutanağı ancak usulüne göre tamamlandıktan sonra bu suçun konusu olur; resmî bir dosyadaki belgeyi, hak sahibinin ondan yararlanmasını engelleyecek biçimde alıp saklamak “gizleme” hareketine girer; belge özel belgeyse m. 208 (bir yıldan üç yıla kadar hapis) uygulanır. Kişinin yalnız kendisine ait bir belgeyi, örneğin kendi kimlik kartını yok etmesinin bu suçu oluşturup oluşturmadığına ilişkin bir karar incelenen kararlar arasında yoktur; Dairenin ölçütü, bir hak sahibinin belgeden yararlanmasının engellenmesidir.

Resmî belgenin düzenlenmesinde yalan beyan suçu (TCK m. 206)

Resmî belge düzenlemeye yetkili kamu görevlisine yalan beyanda bulunan ve bu beyanı resmî bir belgeye geçirten kişi, üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasıyla cezalandırılır. Bu suçta sahte belgeyi kişi kendisi düzenlemez; yalan beyanıyla, iyi niyetli görevliye içeriği gerçeğe aykırı bir belge düzenletir.

Resmi belgenin düzenlenmesinde yalan beyan – 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 206

Madde 206 – (1) Bir resmi belgeyi düzenlemek yetkisine sahip olan kamu görevlisine yalan beyanda bulunan kişi, üç aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır.

Resmî belgenin düzenlenmesinde yalan beyan suçunun (TCK m. 206) unsurları
Unsur Açıklama
Fail Herkes.
Hareket Resmî belge düzenleme yetkisi olan kamu görevlisine yalan beyanda bulunmak.
Belge koşulu Beyan üzerine görevli tarafından bir belge fiilen düzenlenmiş olmalıdır.
İspat gücü koşulu Belge, beyanın doğruluğunu ispat edici nitelikte olmalıdır; görevli beyanı araştırmak zorundaysa suç oluşmaz.
Manevi unsur Kast.
Ceza Üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası.
Usul Şikâyete bağlı değildir. Seri muhakeme usulü kapsamındadır (CMK m. 250/1-a). Hapis cezasının üst sınırı iki yılı geçmediğinden tutuklama kararı verilemez (CMK m. 100/4).
Görevli mahkeme ve zamanaşımı Asliye ceza mahkemesi; sekiz yıl.
Özel hükümlerle ilişki Genel normdur; fiil yalan tanıklık, iftira gibi başka bir suçu veya özel kanundaki bir suçu oluşturuyorsa o hüküm uygulanır.

Kanun metninde yer almayan iki koşul içtihatla eklenmiştir. Ceza Genel Kurulu bunları şöyle ifade etmiştir:

"Bu suçun oluşabilmesi için, yalan beyanın resmi belge düzenleme yetkisine sahip kamu görevlisine yapılmış olması gerekmektedir. Resmi bir belgenin düzenlenmesi sırasında beyanda bulunacak kişinin gerçeği söyleme zorunluluğu vardır. Kişinin beyanı üzerine düzenlenen resmî belgenin, bu beyanın doğruluğunu ispatlayıcı nitelikte olması, bir başka ifadeyle beyanın doğruluğunun kamu görevlisi tarafından araştırılmasının zorunlu olmaması şarttır. Kişinin beyanı yeterli olmayıp, bu beyanın doğruluğunun kamu görevlisi tarafından araştırılması zorunluysa ve bu araştırma sonunda bildirimin gerçeğe uygun olmadığı belirlenirse, kişinin beyanına itibar edilemeyeceğinden ve kişinin beyanını içeren belge, ispat aracı olarak kullanılamayacağından, anılan maddedeki suç oluşmayacaktır. Bununla birlikte suçun oluşması için sanığın beyanda bulunması yeterli olmayıp bu beyan üzerine kamu görevlisi tarafından bir belgenin de düzenlenmesi gerekmektedir."— Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 02.12.2014, E. 2013/618, K. 2014/532

Yargıtay 11. Ceza Dairesi bu ölçütü, alkollü olarak kaza yapan sanığın olay yerine gelen polislere aracı başka birinin kullandığını söylediği dosyada uygulamış; kaza tespit tutanağına sürücünün tespit edilemediği yazıldığından ve sanığın beyanıyla başkası adına herhangi bir belge düzenlenmediğinden mahkûmiyeti bozmuştur (Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 08.03.2023, E. 2019/4388, K. 2023/1356). Enes Köken de “Resmi Belgenin Düzenlenmesinde Yalan Beyan Suçu” başlıklı makalesinde, yalanın belgenin ispat edeceği hususa ilişkin olması gerektiğini ve görevlinin beyanı kendisi doğruladığı hâllerde suçun oluşmayacağını belirtir.

Hangi beyanlar m. 206 kapsamına girer? Nüfus, ikametgâh ve trafik örnekleri

Görevlinin araştırma yapmadan, yalnız beyana dayanarak düzenlediği belgeler bu suçun tipik alanıdır; ancak özel bir ceza hükmü varsa m. 206 değil o hüküm uygulanır.

  • Nüfus ve adres (ikametgâh) işlemleri: Herhangi bir işlem sebebiyle nüfus müdürlüğüne gerçek dışı beyanda bulunanlar ve bunlara tanıklık edenler, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m. 67/1 uyarınca altı aydan dört yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır; aynı hüküm gerçeğe aykırı yerleşim yeri belgesi veren muhtarları da kapsar.
  • Doğum bildirimi: Evlilik dışı doğan çocuğunu resmî nikâhlı eşinden olmuş gibi bildiren sanık hakkında Ceza Genel Kurulu 29.09.2015 tarihli kararında, m. 204'ün unsurlarının oluşmadığını; m. 206, 5490 sayılı Kanun m. 67/1 ve çocuğun soybağını değiştirme (TCK m. 231/1) hükümleri arasında en özel norm olan m. 231/1'in uygulanacağını oy çokluğuyla kabul etmiştir. Aynı kararda şu ilke de yer alır: “Kimse, kendi beyanıyla, sahte bir resmî belgenin düzenlenmesine neden olmak hakkına sahip değildir.”
  • Trafik: Başkasının kimlik bilgilerini vererek onun adına ceza tutanağı düzenletmek m. 206'yı oluşturur.

Evlendirme ve noterlik işlemlerinde yalan beyana ilişkin tam metni incelenen bir karar bulunmadığından bu alanlarda örnek verilmemiştir; ölçüt yine belgenin beyana dayanılarak düzenlenip düzenlenmediği ve beyanın doğruluğunu ispat edip etmediğidir.

Polise yanlış isim vermek veya kardeşinin kimliğini kullanmak hangi suçtur?

Polise başkasının kimliğini vermek: başkası adına belge düzenletmek TCK m. 206, suçtan kurtulmak için kullanmak m. 268, sahte kimlik ibrazı m. 204/1.
Tablo: Kamu görevlisine kimlik konusunda yalan söylemenin hukuki sonuçları (Kaynak: TCK m. 204, 206, 268; Kabahatler Kanunu m. 15, 40).

Cevap üç soruya bağlıdır: kişi bir suçun soruşturmasından kurtulmaya mı çalışıyor, yalan beyan üzerine başkası adına bir belge düzenlendi mi ve sahte bir kimlik belgesi ibraz edildi mi? Kiraladığı araçla kural ihlali yapan ve ceza tutanağı düzenlenirken başkasının kimlik bilgilerini vererek onun adına ceza yazılmasına yol açan sanık hakkında Yargıtay 11. Ceza Dairesi, hükmü seri muhakeme ve basit yargılama usullerinin değerlendirilmesi için bozmakla birlikte şu nitelendirmeyi yapmıştır:

"Sanığın katılan adına trafik cezası yazılmasına sebep olması biçimindeki eylemde; işlediği suç nedeniyle kendisi hakkında soruşturma ve kovuşturma yapılmasını engelleyip başkasının kimliğini ya da kimlik bilgilerini kullanarak kendisini suçsuz, diğer kişiyi ise işlemediği bir suçun faili olarak göstermediği, yine yetkili makamlara ihbar veya şikayette bulunmak suretiyle işlemediğini bildiği halde katılan hakkında soruşturma ve kovuşturma başlatılmasını ya da idari yaptırım uygulanmasını sağlamaya çalışmadığı cihetle, 5237 sayılı TCK'nın 267 ve 268. maddelerindeki suçların unsurlarının oluşmayacağı, yalan beyanı ile katılan adına resmi nitelikteki trafik ceza tutanağı düzenlenmesine sebep olduğundan, eyleminin 5237 sayılı TCK'nın 206. maddesindeki suçu oluşturacağı kabulü ile tebliğnamedeki görüşe iştirak edilmemiştir."— Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 05.12.2023, E. 2021/2303, K. 2023/9505

Başkasına ait kimlik veya kimlik bilgilerinin kullanılması ve iftira – 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 268 ve m. 267/1

Madde 268 – (1) İşlediği suç nedeniyle kendisi hakkında soruşturma ve kovuşturma yapılmasını engellemek amacıyla, başkasına ait kimliği veya kimlik bilgilerini kullanan kimse, iftira suçuna ilişkin hükümlere göre cezalandırılır.

Madde 267 – (1) Yetkili makamlara ihbar veya şikayette bulunarak ya da basın ve yayın yoluyla, işlemediğini bildiği halde, hakkında soruşturma ve kovuşturma başlatılmasını ya da idari bir yaptırım uygulanmasını sağlamak için bir kimseye hukuka aykırı bir fiil isnat eden kişi, bir yıldan dört yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

Kamu görevlisine kimlik konusunda yalan söylemenin hukuki sonuçları
Durum Uygulanan hüküm Yaptırım
Kimliği sorulduğunda bilgi vermemek veya yanlış isim söylemek; başkası adına belge düzenlenmemiş, gizlenen bir suç yok 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m. 40/1 İdari para cezası
Yalan beyanla başkası adına resmî belge (örneğin trafik ceza tutanağı) düzenlenmesine yol açmak TCK m. 206 Üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası
İşlediği suçun soruşturmasından kurtulmak için gerçek bir kişinin kimliğini veya kimlik bilgilerini kullanmak TCK m. 268 (m. 267'ye yollama) Bir yıldan dört yıla kadar hapis
Sahte veya üzerinde oynanmış kimlik belgesi, sürücü belgesi ibraz etmek TCK m. 204/1 İki yıldan beş yıla kadar hapis

m. 268'i m. 206'dan ayıran özellik, failin işlediği bir suçtan kurtulmak için gerçek bir kişinin kimliğini kullanarak o kişi hakkında soruşturma yapılmasına yol açmasıdır; Ceza Genel Kurulu bu suçu “iftiranın özel bir şekli” olarak niteler. Aynı fiil hem kabahat hem suç oluşturuyorsa yalnız suçtan dolayı yaptırım uygulanır (Kabahatler Kanunu m. 15/3). m. 206 ve m. 268 seri muhakeme usulüne tabi suçlardandır; şüpheli müdafii huzurunda teklifi kabul ederse yaptırım yarı oranında indirilerek belirlenir (CMK m. 250). Hastanede başkasının adını veya sağlık güvencesini kullanma fiillerine ilişkin tam metni incelenen bir karar bulunmadığından bu konuda ayrı bir değerlendirme yapılmamıştır.

Kamu görevlisinin resmî belgede sahteciliği (m. 204/2) ve görevi kötüye kullanmadan farkı

Görevi gereği düzenlemeye yetkili olduğu bir belgeyi sahte olarak düzenleyen, değiştiren, gerçeğe aykırı biçimde düzenleyen veya sahte belgeyi kullanan kamu görevlisi üç yıldan sekiz yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır; bu fiil ayrıca görevi kötüye kullanma (TCK m. 257) suçundan cezalandırılmaz. İkinci fıkranın birinci fıkradan iki farkı vardır: fail yalnız o belgeyi düzenlemeye yetkili kamu görevlisi olabilir ve “gerçeğe aykırı olarak belge düzenleme”, yani belgenin biçimi gerçek olduğu hâlde içeriğinin yalan olması yalnız burada cezalandırılır. Ceza Genel Kurulunun ifadesiyle kamu görevlisinin bir olayı kendi huzurunda gerçekleşmiş veya bir beyanı kendi huzurunda yapılmış gibi göstererek belge düzenlemesi bu fıkradaki suçu oluşturur.

Görevi kötüye kullanma ile ilişki, asli norm – yardımcı norm ayrımıyla çözülür. Bir il özel idaresinde insan kaynakları müdürü olan sanık, görevde yükselme sınavına ilişkin kadro duyuru listesini kardeşinin başvuracağı uzman kadrosunu çıkararak ilan etmiş, ardından bütün kadrolar ilan edilmiş gibi ikinci bir liste düzenleyip üst makama göndermiştir. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı fiilin görevi kötüye kullanma sayılması gerektiğini savunmuş; Ceza Genel Kurulu itirazı oy çokluğuyla reddetmiştir:

"Yardımcı (tali) normlar, asli normlarla benzer hukuki yararları koruyan normlardır. Bu tür normlar, asli normların tatbik edilemeyeceği durumlarda kanunda boşluk oluşmasını engellemek amacıyla getirilmiş düzenlemelerdir. Asli-yardımcı norm ilişkisinin olduğu durumda fiile yardımcı norm değil asli norm uygulanacaktır. (...) sanığın eyleminin TCK’nın 257. maddesinin birinci fıkrasında yer alan görevi kötüye kullanma suçuna göre asli norm niteliğindeki aynı Kanun’un 204. maddesinin ikinci fıkrasında düzenlenen kamu görevlisinin resmî belgede sahteciliği suçunu oluşturduğu kabul edilmelidir."— Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 10.03.2020, E. 2016/608, K. 2020/167

Kurul aynı sonuca, zimmetindeki telsizi bulamayan polis memurunun sahte teslim–tesellüm belgesi düzenlediği dosyada da ulaşmış; fiilin bütün hâlinde m. 204/2'yi oluşturduğunu ve ayrıca m. 257'den ceza verilemeyeceğini belirtmiştir (Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 11.04.2019, E. 2017/525, K. 2019/307). Uygulama bakımından dikkat edilecek noktalar şunlardır:

  • Belge görev alanında olmalıdır. Kamu görevlisi, düzenlemeye yetkili olmadığı bir belgede sahtecilik yaparsa birinci fıkra uygulanır. Kamu hastanesinde tıbbi sekreter olan sanığın hekim adına teşhis notu yazıp imza taklit ettiği olayda Yargıtay'ın işaret ettiği hüküm m. 204/1'dir.
  • Suç özgü suçtur. Fail ancak kamu görevlisi olabilir; suça katılan diğer kişiler azmettiren veya yardım eden olarak sorumlu tutulur (TCK m. 40/2).
  • Elektronik imza fark yaratmaz. Güvenli elektronik imza elle atılan imzayla aynı hukuki sonucu doğurduğundan (5070 sayılı Kanun m. 5), bu imzayla oluşturulan resmî belgeler de suçun konusudur.
  • Görevli mahkeme ağır cezadır. m. 204/2, 5235 sayılı Kanun m. 12'de ağır ceza mahkemesinin görevine giren suçlar arasında açıkça sayılmıştır.

Sahteliği sabit oluncaya kadar geçerli belge nedir? (m. 204/3)

Kanun hükmü gereği, sahteliği mahkeme kararıyla ortaya konuluncaya kadar kesin delil sayılan belgelerdir; mahkeme ilamları ile noterlerin düzenleme şeklinde yaptığı işlemler bunların başında gelir ve bu belgelerde sahtecilik cezası yarısı oranında artırılır. Artırım birinci fıkrayla birlikte uygulandığında ceza üç yıldan yedi yıl altı aya, ikinci fıkrayla birlikte uygulandığında dört yıl altı aydan on iki yıla kadar hapis olur.

Belgelerin ispat gücü – 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 204 ve 1512 sayılı Noterlik Kanunu m. 82

6100 sayılı Kanun Madde 204 – (1) İlamlar ile düzenleme şeklindeki noter senetleri, sahteliği ispat olunmadıkça kesin delil sayılırlar.

(2) İlgililerin beyanına dayanılarak noterlerin tasdik ettikleri senetlerle diğer yetkili memurların görevleri içinde usulüne uygun olarak düzenledikleri belgeler, aksi ispatlanıncaya kadar kesin delil sayılırlar.

(3) Mahkeme, yukarıdaki belgelerden biri hakkında şüphe uyandıran bir hâl görürse, ilgili daireden açıklama isteyebilir.

1512 sayılı Kanun Madde 82 – Bu kanun hükümlerine göre belgelendirilen işlemler resmi sayılır.

Noterler tarafından bu kısmın ikinci bölümünün hükümlerine göre düzenlenmiş olan hukuki işlemler, sahteliği sabit oluncaya kadar geçerlidir.

Bu kısmın üçüncü bölümü hükümlerine göre noter tarafından yapılan imza onaylaması, onaylanan imzanın ilgiliye ait oluşunu belgelendirme niteliğinde bulunup, hukuki işlemlerin içindekileri kapsamaz. Bu işlemlerde imza ve tarih, sahteliği sabit oluncaya kadar geçerlidir.

İkinci ve üçüncü fıkra hükümleri dışında kalan noterlik işlemleri aksi sabit oluncaya kadar geçerlidir.

Yargıtay 11. Ceza Dairesi, başkasına ait nüfus cüzdanına kendi fotoğrafını yapıştıran sanığın bu kimlikle noterde şirket hissesi devrettiği, bankada hesap açıp kredi sözleşmesi imzaladığı dosyada, yerel mahkemenin üçüncü fıkrayı uygulamamasını bozma nedeni saymıştır:

"(...) hisse devri sözleşmesinin noterde düzenleme şeklinde yapıldığı, düzenleme şeklinde noter belgelerinin kanun hükmü gereği sahteliği sabit oluncaya kadar geçerli olan belge niteliğinde olması cihetle sanığın 5237 sayılı TCK'nin 204/1-3, 43 maddelerine göre cezalandırılması gerekir iken 204/1, 43. maddelerine göre cezalandırılması suretiyle suç vasfında hataya düşülerek eksik ceza tayini,"— Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 02.07.2025, E. 2025/438, K. 2025/8210
Belge türüne göre m. 204/3'ün uygulanması
Belge İspat gücü m. 204/3 uygulanır mı?
Mahkeme ilamı Sahteliği ispat olunmadıkça kesin delil (HMK m. 204/1) Evet
Noterde düzenleme şeklinde yapılan işlem (hisse devri sözleşmesi, imza sirküleri) Sahteliği sabit oluncaya kadar geçerli (Noterlik Kanunu m. 82/2) Evet. İmza sirküleri için bkz. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 12.01.2026, E. 2021/40362, K. 2026/401
Noterde imzası onaylanan belge Yalnız imza ve tarih sahteliği sabit oluncaya kadar geçerli; içerik kapsam dışı (m. 82/3) İçerik bakımından hayır
Noter onaylı suret ve diğer noterlik işlemleri Aksi sabit oluncaya kadar geçerli (m. 82/4) Hayır
Diğer memurların usulüne uygun düzenlediği belgeler Aksi ispatlanıncaya kadar kesin delil (HMK m. 204/2) Hayır; m. 204/1 veya m. 204/2

Noter onaylı suretin kapsam dışında kaldığı, sahte diploma suretlerinin notere onaylatıldığı dosyada açıkça belirtilmiştir: Daire, noter onayının sahte olmadığını ve belgelerin düzenleme şeklindeki işlemlerden bulunmadığını vurgulayarak üçüncü fıkranın uygulanmasını fazla ceza tayini saymıştır. Ersan Şen ve Mehmet Vedat Ervan, “Sahteliği Sabit Oluncaya Kadar Geçerli Olan Belge Nedir?” başlıklı yazılarında bu belgelerin ancak açık bir kanun hükmüyle belirlenebileceğini savunur ve duruşma tutanağını da (CMK m. 222) bu gruba dâhil eder. Üçüncü fıkranın uygulanması zamanaşımını da uzatır; bu sonuç aşağıda açıklanmıştır.

Sahte belgeyle dolandırıcılık: kaç suç, kaç ceza? (m. 212, zincirleme suç ve m. 211)

Sahte belge başka bir suçun işlenmesi sırasında kullanılmışsa fail iki suçtan ayrı ayrı cezalandırılır; sahte kimlikle kredi çeken kişi hem sahtecilikten hem nitelikli dolandırıcılıktan ceza alır.

Daha az cezayı gerektiren hal ve içtima – 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 211 ve m. 212

Madde 211 – (1) Bir hukuki ilişkiye dayanan alacağın ispatı veya gerçek bir durumun belgelenmesi amacıyla belgede sahtecilik suçunun işlenmesi halinde, verilecek ceza, yarısı oranında indirilir.

Madde 212 – (1) Sahte resmi veya özel belgenin bir başka suçun işlenmesi sırasında kullanılması halinde, hem sahtecilik hem de ilgili suçtan dolayı ayrı ayrı cezaya hükmolunur.

Bir fiille birden fazla farklı suç oluştuğunda kural, yalnız en ağır cezayı gerektiren suçtan ceza verilmesidir (TCK m. 44); m. 212 sahtecilik bakımından bu kuralın uygulanmasını önler. Sahte nüfus cüzdanıyla bankadan 11.700 TL kredi çeken sanığın, tahsis edilmemesi gereken kredinin açılmasını sağlamak amacıyla dolandırıcılıktan (m. 158/1-j) aldığı iki yıl altı ay hapis ve adli para cezası Yargıtay 11. Ceza Dairesinin yukarıda anılan 26.03.2024 tarihli kararıyla onanmış, sahtecilik hükmü ise yalnız suçun vasfı yönünden bozulmuştur. Nitelikli dolandırıcılığın bilişim ve banka sistemleri üzerinden işlenen türleri için TCK m. 158/4 kapsamı ve etkin pişmanlık sorunu ile banka veya kredi kartının kötüye kullanılması suçu yazılarımıza bakılabilir. Hakan A. Yavuz ve Alp Öztekin, m. 212'yi konu alan makalelerinde bu hükmün yalnız Türk Ceza Kanunu'ndaki suçlar bakımından uygulanabileceğini, Vergi Usul Kanunu m. 359'daki suçlara genişletilemeyeceğini savunur.

Birden fazla sahte belge kaç suç oluşturur?

Belgeler aynı anda kullanılmışsa tek suç, aynı suç işleme kararıyla farklı zamanlarda kullanılmışsa zincirleme suç, yenilenen kararlarla kullanılmışsa belge sayısınca ayrı suç oluşur. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, beş sahte senedin aynı anda icra takibine konulduğu dosyada zincirleme suç hükmünün uygulanmasını hukuka aykırı bulmuştur:

"(...) aynı anda işlenen eylemlerde zincirleme suça ilişkin hükümlerin uygulanma olanağı bulunmadığı cihetle, farklı tarihlerde düzenlendiğine dair delil bulunmayan senetlerin, aynı anda icra takibine konu edilmesi karşısında, tek bir resmi belgede sahtecilik suçundan hüküm kurulması gerektiği ancak sanıkların güttüğü amaç ve saik, suç konusunun önemi, kastın yoğunluğu ve sahte belge çeşitliliği dikkate alınarak temel cezanın alt sınırdan uzaklaşılarak tayini gerektiğinin gözetilmemesi, Hukuka aykırı bulunmuştur."— Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 03.04.2024, E. 2021/7295, K. 2024/4876
Sahte belge sayısına ve kullanım zamanına göre suç sayısı
Durum Sonuç Dayanak
Birden çok sahte belgenin aynı anda kullanılması Tek suç; temel ceza alt sınırdan uzaklaşılarak belirlenir (m. 61) Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 03.04.2024, E. 2021/7295, K. 2024/4876
Aynı suç işleme kararıyla, değişik zamanlarda kullanma Zincirleme suç: tek ceza dörtte birinden dörtte üçüne kadar artırılır (m. 43/1) TCK m. 43/1
Aynı sahte kira sözleşmesinin üç yıl arayla iki ayrı işlemde kullanılması İki ayrı suç Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 17.01.2024, E. 2021/1872, K. 2024/531
Farklı tarihlerde çalınan iki araç için ayrı ayrı sahte plaka ve tescil belgesi kullanılması Yenilenen suç işleme kararı; ayrı ayrı suç Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 08.10.2019, E. 2017/1198, K. 2019/580
Sahte belgenin dolandırıcılık gibi başka bir suçta kullanılması Her iki suçtan ayrı ceza TCK m. 212

Alacağını ispat etmek için sahte belge düzenleyen daha az ceza alır mı? (m. 211)

Evet; sahtecilik gerçek bir hukuki ilişkiye dayanan alacağı ispat etmek veya gerçek bir durumu belgelemek amacıyla yapılmışsa ceza yarısı oranında indirilir. m. 204/1 için ceza bir yıldan iki yıl altı aya, m. 207 için altı aydan bir yıl altı aya kadar hapis olur. Yargıtay, gerçekte var olan sözlü kira ilişkisini belgelemek için sahte yazılı kira sözleşmesi düzenlenmesini, gerçekleşmiş bir satışın sözleşmesine müşteri yerine imza atılmasını ve kaybedildiği düşünülen teminat senetlerinin yerine yenilerinin düzenlenmesini bu hüküm yönünden değerlendirilmesi gereken hâller olarak görmüş; mahkemenin m. 211'i tartışmaması bozma nedeni sayılmıştır. Hüküm suçu ortadan kaldırmaz: alacak gerçek olsa bile başkasının imzasını taklit etmek sahteciliktir.

Şikâyet, uzlaştırma, görevli mahkeme, tutuklama ve zamanaşımı

Resmî belgede sahtecilik (m. 204), resmî belgeyi bozma (m. 205) ve yalan beyan (m. 206) suçları şikâyete bağlı değildir, uzlaştırma kapsamında değildir ve bu suçlar için özel bir etkin pişmanlık hükmü yoktur; zararın giderilmesi davayı düşürmez.

Şikâyetten vazgeçmek veya zararı ödemek ne sağlar?

Soruşturma re'sen yürütüldüğünden zarar görenin şikâyetinden vazgeçmesi kamu davasını sona erdirmez. Uzlaştırmaya tabi suçlar Ceza Muhakemesi Kanunu m. 253'te sayılmıştır; sahtecilik suçları bu listede yer almaz ve suçun mağduru kamu olduğundan uzlaşılacak bir gerçek kişi de yoktur. Sahtecilik bölümünde yalnız açığa imzanın kötüye kullanılması (m. 209/1) şikâyete bağlıdır. Zararın giderilmesi ve yargılamadaki tutum, takdiri indirim (TCK m. 62) ile erteleme ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararlarında dikkate alınır.

Sahtecilikle birlikte işlenen suç uzlaştırmaya tabi olabilir. Yargıtay 11. Ceza Dairesinin 04.03.2024 tarihli kararına göre, sahtecilik suçunun mağduru kamu, basit dolandırıcılık (m. 157) suçunun mağduru ise zarar gören kişi olduğundan iki suç “aynı mağdura karşı” işlenmiş sayılmaz ve dolandırıcılık bakımından uzlaştırma işlemleri yapılmalıdır. Uzlaşma yalnız dolandırıcılık dosyasını sonuçlandırır; sahtecilik yargılaması devam eder.

Hangi mahkeme görevlidir, tutuklama kararı verilir mi?

m. 204/1, m. 205 ve m. 206'daki suçlara asliye ceza mahkemesi, kamu görevlisinin sahteciliğine (m. 204/2) ağır ceza mahkemesi bakar (5235 sayılı Kanun m. 11 ve m. 12). Sahtecilik suçları, tutuklama nedeninin var sayılabildiği katalog suçlar arasında değildir (CMK m. 100/3); tutuklama kararı ancak kuvvetli suç şüphesini gösteren somut delillerle birlikte kaçma veya delilleri karartma şüphesi gibi bir tutuklama nedeninin bulunması hâlinde verilebilir ve işin önemi ile beklenen ceza karşısında ölçülü olmalıdır. Üst sınırı iki yıl olan m. 206 bakımından tutuklama kararı verilemez (CMK m. 100/4); bu suçta seri muhakeme usulünün yanında, asliye ceza mahkemesi iddianamenin kabulünden sonra basit yargılama usulünü de uygulayabilir ve mahkûmiyet hâlinde sonuç ceza dörtte bir oranında indirilir (CMK m. 251). Tutuklama yerine uygulanan adli kontrolün süresi için azami adli kontrol süresi yazımıza bakılabilir.

Dava zamanaşımı kaç yıldır?

Sahtecilikte dava zamanaşımı: m. 204/1, 206 ve 207 için 8 yıl (en fazla 12); m. 204/2 ve m. 204/3 hâllerinde 15 yıl (en fazla 22 yıl 6 ay).
Tablo: Sahtecilik suçlarında dava zamanaşımı süreleri (Kaynak: TCK m. 66 ve m. 67).

Zamanaşımı, suçun Kanun'daki cezasının üst sınırına göre belirlenir: üst sınırı beş yılı geçmeyen suçlarda sekiz, beş yıldan fazla ve yirmi yıldan az olan suçlarda on beş yıldır (TCK m. 66/1). Süre kesilirse en fazla yarısı kadar uzar (TCK m. 67/4).

Sahtecilik suçlarında dava zamanaşımı süreleri (TCK m. 66 ve m. 67)
Suç Cezanın üst sınırı Olağan süre Kesilme hâlinde en fazla
m. 204/1; m. 205 (birinci cümle) Beş yıl Sekiz yıl On iki yıl
m. 204/2 Sekiz yıl On beş yıl Yirmi iki yıl altı ay
m. 204/1 ile birlikte m. 204/3; m. 205 (fail kamu görevlisi) Yedi yıl altı ay On beş yıl Yirmi iki yıl altı ay
m. 206 İki yıl Sekiz yıl On iki yıl
m. 207 Üç yıl Sekiz yıl On iki yıl

Üçüncü fıkranın etkisi uygulamada belirleyici olabilir. Kardeşinin kimlik bilgileriyle noterde düzenleme şeklinde imza sirküleri çıkarttıran sanık hakkında, suç tarihleri 20.11.2007 ve 17.01.2008 olarak gösterilen dosyada Yargıtay 11. Ceza Dairesi 12.01.2026 tarihinde, imza sirkülerinin sahteliği ispat edilinceye kadar geçerli belge olması nedeniyle olağan ve olağanüstü zamanaşımı sürelerinin dolmadığını saptamış ve mahkûmiyeti onamıştır. Süre, belgenin düzenlendiği veya kullanıldığı günden işlemeye başlar; zincirleme suçta son suçun işlendiği gün esas alınır (TCK m. 66/6).

HAGB, erteleme, adli para cezası, adli sicil ve memuriyet

Sonuç ceza iki yıl veya daha az hapis ise hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) ve erteleme mümkündür; adli para cezasına çevirme ise yalnız bir yıl veya daha az süreli cezalarda söz konusu olur. m. 204/1'in alt sınırı iki yıl olduğundan, cezası alt sınırdan belirlenen ve takdiri indirim uygulanan sanıkların çoğu bu kurumların süre koşulunu karşılar.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması – 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m. 231 (beşinci ve altıncı fıkralar)

(5) (Ek: 6/12/2006-5560/23 md.) (Değişik:16/7/2026-7589/15 md.) Sanığa yüklenen suçtan dolayı yapılan yargılama sonunda hükmolunan ceza, iki yıl veya daha az süreli hapis veya adlî para cezası ise; mahkemece, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilir. Uzlaşmaya ilişkin hükümler saklıdır. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması, müsadereye ilişkin hükümler hariç, kurulan hükmün sanık hakkında bir hukukî sonuç doğurmamasını ifade eder.

(6) (Ek: 6/12/2006-5560/23 md.) (Değişik:16/7/2026-7589/15 md.) Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilmesi için;

a) Sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış bulunması,

b) Mahkemece, sanığın kişilik özellikleri ile duruşmadaki tutum ve davranışları göz önünde bulundurularak yeniden suç işlemeyeceği hususunda kanaate varılması,

c) Suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın; aynen iade, suçtan önceki hâle getirme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesi,

gerekir.

  • HAGB: Karar verilirse sanık beş yıl denetim süresine tabi tutulur; bu sürede kasten yeni bir suç işlenmez ve yükümlülüklere uyulursa hüküm ortadan kaldırılarak davanın düşmesine karar verilir (CMK m. 231/8 ve 231/10). Zarar koşulu sahtecilikte çoğu kez engel oluşturmaz: Yargıtay 11. Ceza Dairesi, bu koşuldaki zararın basit bir araştırmayla belirlenebilen, ölçülebilir maddi zarar olduğunu ve doğrudan resmî belgede sahtecilik suçuyla oluşan bir kamu zararı bulunmadığını belirterek, “zarar giderilmedi” gerekçesiyle HAGB'nin reddini bozma nedeni saymıştır (Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 27.11.2012, E. 2010/8403, K. 2012/20418; karar, zarar koşulunun aynı ifadeyle yer aldığı önceki metin dönemine aittir). HAGB hükümlerinde 7589 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikler 12. Yargı Paketi yazımızda ayrıntılı olarak ele alınmıştır.
  • Erteleme: İki yıl veya daha az süreli hapis cezası, sanık daha önce kasıtlı bir suçtan üç aydan fazla hapis cezasına mahkûm edilmemişse ve mahkemede yeniden suç işlemeyeceği kanaati oluşmuşsa ertelenebilir (TCK m. 51/1). Denetim süresi bir yıldan az, üç yıldan fazla olamaz ve mahkûm olunan ceza süresinden kısa belirlenemez (m. 51/3).
  • Adli para cezası: Yalnız bir yıl veya daha az süreli, yani kısa süreli hapis cezası adli para cezasına çevrilebilir (TCK m. 49/2 ve m. 50/1). m. 204/1'de alt sınırdan verilen ve takdiri indirim uygulanan ceza bir yıl sekiz ay olduğundan çevrilemez; m. 211 uygulanan dosyalarda veya m. 206'da ise bu imkân doğabilir. m. 206'da mahkeme seçimlik cezalardan hapsi tercih etmişse bu ceza artık paraya çevrilmez (m. 50/2).
  • Adli sicil: Kesinleşen mahkûmiyet hükümleri, ceza ertelenmişse denetim süresine ilişkin bilgilerle birlikte adli sicile kaydedilir (5352 sayılı Kanun m. 4). HAGB kararı adli sicile değil, bunlara mahsus bir sisteme kaydedilir ve yalnız bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak istenebilir (CMK m. 231/13).
  • Hak yoksunlukları: Kasten işlenen suçtan hapis cezasına mahkûmiyetin kanuni sonucu olarak kişi, cezasının infazı tamamlanıncaya kadar kamu görevi üstlenmek, seçme ve seçilme, dernek veya şirket yöneticiliği gibi haklardan yoksun kalır (TCK m. 53/1-2).

Memurluğa engel suçlar – 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu m. 48/A-5

5. (Değişik: 23/1/2008 - 5728/317 md.) Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, (…) zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkûm olmamak.

Sahtecilik bu hükümde adıyla sayıldığından, mahkûmiyet cezanın süresine bakılmaksızın memurluğa alınmaya engeldir; görevdeki memur bakımından da memurluğa alınma şartlarından birinin kaybedilmesi memurluğu sona erdirir (657 sayılı Kanun m. 98/b). HAGB kararı, kurulan hükmün sanık hakkında hukuki sonuç doğurmamasını ifade ettiğinden mahkûmiyet sayılmaz. Bu nedenle kamu görevlileri ve memuriyet hedefleyen kişiler bakımından yargılamanın sonucu kadar kararın türü de önem taşır.

Şüpheli, sanık veya zarar gören ne yapmalı? Adım adım yol haritası

  1. İfadeden önce avukatla görüşün. Belgenin türü, aslının nerede olduğu ve kastı ilgilendiren olgular ilk ifadede belirlenir; hazırlıksız verilen ifade sonradan düzeltilmesi güç sonuçlar doğurur.
  2. Belgenin aslını sorun. Dosyada yalnız fotokopi veya tarama varsa, aslı ele geçirilememişse ya da emanetteki asıl duruşmaya getirtilmemişse bunu açıkça ileri sürün.
  3. Aldatma kabiliyeti incelemesi isteyin. Aslın duruşmada incelenmesini, özelliklerinin tutanağa yazılmasını ve duraksama hâlinde uzman bilirkişi raporu alınmasını talep edin.
  4. Belgenin niteliğini tartışın. Belge resmî mi, özel mi; senet Türk Ticaret Kanunu'ndaki unsurları taşıyor mu; plakada mühür var mı; elektronik veri güvenli elektronik imzalı mı?
  5. Rıza varsa delillendirin. İmza sahibinin dinlenmesini isteyin; önceden verilen rızayı gösteren yazışma, tanık ve işlemin onun yararına yapıldığına ilişkin belgeleri sunun.
  6. Belgeyi nasıl edindiğinizi belgeleyin. Sahteliği bilmediğiniz savunması, başvuru, ödeme ve yazışma kayıtlarıyla desteklenmelidir.
  7. m. 211 koşullarını ortaya koyun. Sahtecilik gerçek bir alacak veya durumla ilgiliyse bu ilişkinin delillerini dosyaya kazandırın.
  8. Suç sayısını ve tarihini kontrol edin. Belgelerin aynı anda mı farklı zamanlarda mı kullanıldığı, tek suç – zincirleme suç – ayrı suç ayrımını ve zamanaşımı hesabını değiştirir.
  9. Sonuç senaryolarını önceden değerlendirin. HAGB, erteleme, adli sicil ve memuriyet üzerindeki etkiler, savunma stratejisi belirlenirken hesaba katılmalıdır.
  10. Zarar gören iseniz belgeyi koruyun. Belgenin aslı veya örneği üzerinde işlem yapmadan Cumhuriyet başsavcılığına başvurun; imzanın size ait olmadığını gösterecek karşılaştırma belgelerini hazırlayın.
  11. Hukuk yollarını da işletin. Sahte senede dayalı icra takibinde imza itirazında bulunun, hukuk davasında sahtelik iddiasını ileri sürün ve bankaya veya ilgili kuruma yazılı bildirim yapın.
  12. Davaya katılın. Sahtecilikten doğrudan zarar gören kişi “suçtan zarar gören” sıfatıyla kamu davasına katılma talebinde bulunabilir.

Kadıköy, Kartal ve Anadolu Yakası'nda resmî belgede sahtecilik dosyaları

İstanbul'un Anadolu Yakası'nda, yani Kadıköy, Ataşehir, Kartal, Maltepe, Ümraniye, Üsküdar, Pendik ve Tuzla ilçelerinde işlendiği ileri sürülen sahtecilik suçlarının soruşturma ve kovuşturmaları Kartal'daki İstanbul Anadolu Adliyesinde yürütülür. Bu rehberde incelenen kararlardan biri de aynı adliyeden çıkmıştır: Kozyatağı'nda durdurulan araçtaki mühürsüz plaka nedeniyle verilen mahkûmiyette direnen İstanbul Anadolu 22. Asliye Ceza Mahkemesinin hükmü Ceza Genel Kurulunca bozulmuştur. Sahte senede dayalı icra takipleri, bankalara sunulan belgeler, noter işlemleri ve trafik kontrollerinde ibraz edilen belgeler uygulamada sık karşılaşılan dosya türleri arasındadır. LimanLegal Hukuk Bürosu, Kartal Cevizli'deki ofisinden bu dosyalarda şüpheli, sanık ve suçtan zarar görenlere hukuki destek vermektedir.

Yazar Hakkında

Bu rehber, İstanbul Barosuna kayıtlı (Sicil No: 71680) Av. Coşkun GENÇ tarafından hazırlanmıştır. Av. Coşkun GENÇ, LimanLegal Hukuk Bürosunda ceza hukuku ve ceza muhakemesi alanındaki dosyalarda çalışmaktadır. Yazıdaki kanun maddeleri konsolide resmî mevzuat metinlerinden, karar alıntıları ise Yargıtay kararlarının tam metinlerinden birebir aktarılmış; kararlardaki kişi adlarına yer verilmemiştir.

Resmî belgede sahtecilik suçlamasıyla mı karşı karşıyasınız?

Sahtecilik dosyalarının sonucu çoğu kez teknik ayrıntılarda belirlenir: belgenin aslı incelendi mi, aldatma kabiliyeti var mı, belge gerçekten resmî belge mi, imza sahibinin rızası var mıydı?

İfade vermeden veya duruşmaya çıkmadan önce dosyanızın bu açılardan değerlendirilmesi, savunmanın yönünü belirler. Zarar gören tarafta iseniz şikâyet, katılma ve hukuk davası adımlarını birlikte planlamak gerekir.

Hemen İletişime Geçin

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Resmî belgede sahtecilik cezası kaç yıl?

Resmî belgeyi sahte olarak düzenleyen, değiştiren veya sahte resmî belgeyi kullanan kişi TCK m. 204/1 uyarınca iki yıldan beş yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır. Fiili, görevi gereği düzenlemeye yetkili olduğu belgede işleyen kamu görevlisi için ceza üç yıldan sekiz yıla kadardır (m. 204/2). Belge sahteliği sabit oluncaya kadar geçerli belgelerdense ceza yarısı oranında artırılır (m. 204/3).

Resmî belgede sahtecilik şikâyete bağlı mı, şikâyetten vazgeçilirse dava düşer mi?

Hayır. TCK m. 204, 205 ve 206'daki suçlar re'sen soruşturulur; zarar görenin şikâyetinden vazgeçmesi kamu davasını düşürmez. Bu suçlar CMK m. 253'teki uzlaştırma listesinde yer almaz ve sahtecilik suçları için özel bir etkin pişmanlık hükmü bulunmaz. Zararın giderilmesi yalnız takdiri indirim, erteleme ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması değerlendirmesinde dikkate alınır.

Başkasının yerine imza atmak suç mu?

Bir başkasının imzasını onun bilgisi ve rızası olmadan atarak belge düzenlemek sahteciliktir. Belge resmî belge veya çek, bono gibi resmî belge hükmünde ise TCK m. 204/1 uyarınca iki yıldan beş yıla kadar, özel belge ise ve belge kullanılmışsa m. 207 uyarınca bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası söz konusu olur. İmza sahibinin önceden verdiği rıza ise kastı ortadan kaldırabilir.

Eşimin veya annemin rızasıyla onun yerine imza attım, ceza alır mıyım?

İmza sahibi fiilden önce açık veya zımni rıza göstermişse Yargıtay sahtecilik kastının bulunmadığını kabul eder. Yargıtay 11. Ceza Dairesinin 22.06.2023, E. 2019/11560, K. 2023/5524 sayılı kararına göre rızanın fiilden önce açıklanması zorunludur; sonradan verilen onay yeterli değildir. Yakınlık tek başına rıza sayılmaz; mahkeme imza sahibini dinleyerek rızanın varlığını araştırmak zorundadır.

Sahte çek veya senet düzenlemenin cezası nedir?

Emre veya hamile yazılı kambiyo senetlerinde sahtecilik, TCK m. 210/1 gereği resmî belgede sahtecilik hükümlerine tabidir; ceza iki yıldan beş yıla kadar hapistir. Yargıtay 11. Ceza Dairesinin 04.03.2024, E. 2021/5489, K. 2024/2675 sayılı kararına göre senedin Türk Ticaret Kanunu'nda öngörülen bütün unsurları taşıması gerekir; unsuru eksik senet bu hükmün kapsamına girmez; bu durumda fiilin özel belgede sahtecilik yönünden değerlendirilmesi gündeme gelir.

Sahtelik ilk bakışta anlaşılıyorsa ceza verilir mi?

Verilmez. Aldatma kabiliyeti suçun zorunlu unsurudur; özel bir inceleme yapılmadan sahte olduğu anlaşılan belge sahtecilik suçunun konusu olmaz. Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 13.12.2016, E. 2015/414, K. 2016/1238 sayılı kararında, onaylı tapu kayıt örneklerine sonradan kalemle eklenen rakamların ilk bakışta fark edilebildiği gerekçesiyle sanığın beraat etmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Değerlendirmeyi hâkim, belge aslı üzerinde yapar.

Fotokopi, PDF veya taranmış belge üzerinde yapılan sahtecilik suç mu?

Onaysız fotokopi hukuki sonuç doğurmaya elverişli sayılmadığından kural olarak sahtecilik suçunun konusunu oluşturmaz; onaylanmış suret ise oluşturur. Yargıtay 11. Ceza Dairesinin 18.01.2023, E. 2021/17294, K. 2023/215 sayılı kararına göre e-postayla gönderilen taranmış belgeler de belge niteliği taşımaz; elektronik verinin suçun konusu olabilmesi için güvenli elektronik imzalı olması veya kanunla belge sayılması gerekir. Fiil dolandırıcılık gibi başka bir suçu ise oluşturabilir.

Sahte belgeyi ben düzenlemedim, yalnızca kullandım; ceza alır mıyım?

Evet. Sahte resmî belgeyi kullanmak TCK m. 204/1'de ayrı bir seçimlik hareket olarak düzenlenmiştir ve cezası düzenleme ile aynıdır: iki yıldan beş yıla kadar hapis. Belgeyi kimin düzenlediği önem taşımaz. Ancak suç kasten işlenebilir; belgenin sahte olduğunu bilmeyen kişi TCK m. 30/1 gereği kasten hareket etmiş sayılmaz. Bu savunmanın inandırıcılığı belgenin nasıl edinildiğine bağlıdır.

Sahte ehliyet veya sahte diploma kullanmanın cezası nedir?

Sürücü belgesi ve diploma resmî belge olduğundan sahtesini kullanmak TCK m. 204/1 uyarınca iki yıldan beş yıla kadar hapis cezasını gerektirir. Yargıtay 11. Ceza Dairesinin 15.02.2024, E. 2021/3302, K. 2024/1745 sayılı kararında, sınava girmeden ve para karşılığında edinilen sürücü belgesinin sahte olduğunu bilmediğini savunan sanığın mahkûmiyeti onanmıştır. Belgenin aldatma kabiliyeti taşıması ve aslının mahkemece incelenmesi gerekir.

Polise kardeşimin adını verdim, hangi suç oluşur?

İşlenen bir suçun soruşturmasından kurtulmak için gerçek bir kişinin kimlik bilgileri verilmişse TCK m. 268 uygulanır ve ceza iftira hükümlerine göre bir yıldan dört yıla kadar hapistir. Yalan beyan yalnızca başkası adına bir belge, örneğin trafik ceza tutanağı düzenlenmesine yol açmışsa m. 206; hiçbir belge düzenlenmemişse Kabahatler Kanunu m. 40 gündeme gelir. Sahte kimlik belgesi ibrazı ise m. 204'tür.

Resmî belgenin düzenlenmesinde yalan beyan suçunun cezası nedir?

TCK m. 206 uyarınca üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır. Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 02.12.2014, E. 2013/618, K. 2014/532 sayılı kararına göre suçun oluşması için yalan beyan üzerine kamu görevlisince bir belgenin fiilen düzenlenmesi ve görevlinin beyanın doğruluğunu araştırma zorunluluğunun bulunmaması gerekir. Suç seri muhakeme usulüne tabidir ve üst sınırı iki yıl olduğundan tutuklama kararı verilemez.

Tutanağı veya tebligatı yırtmak suç mu?

Tamamlanmış gerçek bir resmî belgeyi yırtmak TCK m. 205 uyarınca iki yıldan beş yıla kadar hapis cezasını gerektirir. Ancak Yargıtay 11. Ceza Dairesinin 10.10.2023, E. 2019/10007, K. 2023/6946 sayılı kararına göre taraflarca imzalanmamış, henüz belge vasfı kazanmamış tebliğ evrakını yırtmak bu suçu oluşturmaz ve beraat kararı verilmelidir. Fiilin kamu görevlisince işlenmesi hâlinde ceza yarı oranında artırılır.

Sahte plaka takmak resmî belgede sahtecilik midir?

Yargıtay'a göre tescil plakası ancak üzerinde mühür bulunuyorsa resmî belge sayılır. Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 18.02.2020, E. 2018/143, K. 2020/108 ve Yargıtay 11. Ceza Dairesinin 05.01.2026, E. 2025/3258, K. 2026/18 sayılı kararlarında mühür izi taşımayan sahte plakalar nedeniyle sanıkların beraat etmesi gerektiği kabul edilmiştir. Karayolları Trafik Kanunu m. 23 ise sahte plaka kullananların ayrıca TCK m. 204'e göre cezalandırılacağını öngörür; 2026 değişikliği sonrasındaki uygulama henüz netleşmemiştir.

Memurun gerçeğe aykırı tutanak veya rapor düzenlemesi hangi suçtur?

Görevi gereği düzenlemeye yetkili olduğu belgeyi gerçeğe aykırı düzenleyen kamu görevlisi TCK m. 204/2 uyarınca üç yıldan sekiz yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır. Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 10.03.2020, E. 2016/608, K. 2020/167 sayılı kararına göre bu hüküm asli norm, görevi kötüye kullanma (m. 257) ise yardımcı normdur; fiil yalnız m. 204/2'den cezalandırılır. Davaya ağır ceza mahkemesi bakar.

Resmî belgede sahtecilik ile özel belgede sahtecilik arasındaki fark nedir?

Resmî belge kamu görevlisinin görevi gereği düzenlediği belgedir; sahteciliğin cezası iki yıldan beş yıla kadar hapistir ve belgeyi sahte olarak düzenlemek suçun oluşması için yeterlidir (m. 204/1). Özel belgede ceza bir yıldan üç yıla kadar hapistir ve düzenleyenin belgeyi ayrıca kullanması gerekir (m. 207). Çek ve bono özel belge olmakla birlikte m. 210/1 gereği resmî belge hükümlerine tabidir.

Sahte kimlikle kredi çeken kişi kaç suçtan ceza alır?

İki suçtan. TCK m. 212 uyarınca sahte belge başka bir suçun işlenmesi sırasında kullanılmışsa hem sahtecilikten hem ilgili suçtan ayrı ayrı cezaya hükmolunur. Yargıtay 11. Ceza Dairesinin 26.03.2024, E. 2021/31123, K. 2024/4255 sayılı kararında sahte nüfus cüzdanıyla kredi çeken sanığın m. 158/1-j kapsamındaki dolandırıcılık cezası onanmış; cüzdan ele geçirilemediği için sahtecilik hükmü özel belgede sahtecilik yönünden bozulmuştur.

Gerçek bir alacağı ispat etmek için sahte belge düzenlemek cezayı azaltır mı?

Evet. TCK m. 211'e göre sahtecilik, bir hukuki ilişkiye dayanan alacağın ispatı veya gerçek bir durumun belgelenmesi amacıyla işlenmişse ceza yarısı oranında indirilir; m. 204/1 için ceza bir yıldan iki yıl altı aya kadar hapis olur. Yargıtay 11. Ceza Dairesinin 17.01.2024, E. 2021/1872, K. 2024/531 sayılı kararında gerçek kira ilişkisini belgelemek için düzenlenen sahte kira sözleşmesi bu kapsamda değerlendirilmiştir. Hüküm suçu ortadan kaldırmaz.

Resmî belgede sahtecilikte HAGB veya erteleme mümkün mü?

Sonuç ceza iki yıl veya daha az hapis ise ikisi de mümkündür. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması için CMK m. 231/6 uyarınca sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış bulunması, yeniden suç işlemeyeceği kanaati ve zararın giderilmesi aranır; denetim süresi beş yıldır. Erteleme TCK m. 51'e tabidir. Bir yılı aşan hapis cezası adli para cezasına çevrilemez.

Resmî belgede sahtecilik suçunda zamanaşımı kaç yıl?

Dava zamanaşımı TCK m. 204/1, 205 (birinci cümle), 206 ve 207 için sekiz yıldır; süre kesilirse en fazla on iki yıla uzar. Kamu görevlisinin sahteciliğinde (m. 204/2), sahteliği sabit oluncaya kadar geçerli belgelerde (m. 204/3) ve resmî belgeyi bozan, yok eden veya gizleyen failin kamu görevlisi olduğu hâlde (m. 205) cezanın üst sınırı beş yılı aştığından süre on beş yıl, kesilme hâlinde en fazla yirmi iki yıl altı aydır (TCK m. 66 ve m. 67).

Sahtecilikten ceza alan kişi memur olabilir mi?

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu m. 48/A-5, sahtecilik suçundan mahkûm olmamayı memurluğa alınmanın genel şartları arasında sayar; bu nedenle mahkûmiyet, cezanın süresine bakılmaksızın memuriyete engeldir ve görevdeki memurun memurluğunu sona erdirir (m. 98/b). Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı ise hukuki sonuç doğurmadığından mahkûmiyet sayılmaz (CMK m. 231/5).

Önemli: Bu yazı 11 Ekim 2026 itibarıyla yürürlükteki mevzuat ve erişilebilen Yargıtay kararları esas alınarak genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Sahtecilik dosyalarında sonuç; belgenin türüne, aslının bulunup bulunmadığına, suç tarihine ve o tarihte yürürlükte olan metne göre değişir. Somut olayınız için bir avukattan hukuki destek almanız önerilir.


Kaynaklar ve dayanaklar
— 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 6, 30, 40, 43, 44, 49, 50, 51, 53, 61, 62, 66, 67, 204–212, 231, 257, 267, 268
— 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m. 100, 217, 222, 231, 250, 251, 253
— 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun m. 11, 12
— 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 204, 205, 214
— 1512 sayılı Noterlik Kanunu m. 82
— 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu m. 5
— 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 23
— 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m. 15, 40
— 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m. 67
— 213 sayılı Vergi Usul Kanunu m. 359
— 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu m. 48, 98
— 5352 sayılı Adlî Sicil Kanunu m. 4
— Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 12.01.2026, E. 2021/40362, K. 2026/401 (Noterde düzenleme şeklindeki imza sirküleri: m. 204/3 ve zamanaşımı)
— Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 05.01.2026, E. 2025/3258, K. 2026/18 (Seçimlik hareketler; mühürsüz sahte plaka)
— Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 02.07.2025, E. 2025/438, K. 2025/8210 (Düzenleme şeklinde noter belgesi: m. 204/3; sahte kimlikle kredi: m. 158/1-d, h, j)
— Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 03.04.2024, E. 2021/7295, K. 2024/4876 (m. 211 tartışılmalı; aynı anda takibe konan senetler tek suç)
— Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 01.04.2024, E. 2021/9801, K. 2024/4539 (Mühür izi bulunmayan sahte plaka)
— Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 26.03.2024, E. 2021/31123, K. 2024/4255 (Ele geçmeyen sahte nüfus cüzdanı: m. 204 yerine m. 207; kredi dolandırıcılığı)
— Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 04.03.2024, E. 2021/5489, K. 2024/2675 (Bonoda kefil yerine imza: rıza; TTK unsurları; dolandırıcılıkta uzlaştırma)
— Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 15.02.2024, E. 2021/3302, K. 2024/1745 (Sınava girmeden temin edilen sahte sürücü belgesi: 'bilmiyordum' savunması)
— Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 06.02.2024, E. 2021/9066, K. 2024/1035 (Yurt dışından alınmış görünen sahte sürücü belgesinin tebdili)
— Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 05.02.2024, E. 2021/1635, K. 2024/1002 (Rızayla başkası yerine imza (kardeş); açık veya zımni rıza)
— Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 23.01.2024, E. 2021/4960, K. 2024/769 (Kamu hastanesinde engelli raporu muayene formu: m. 210/2 değil m. 204/1)
— Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 17.01.2024, E. 2021/1872, K. 2024/531 (Sahte kira sözleşmesi: m. 211; üç yıl arayla iki kullanım iki ayrı suç)
— Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 05.12.2023, E. 2021/2303, K. 2023/9505 (Başkasının kimlik bilgileriyle trafik ceza tutanağı: m. 206)
— Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 29.11.2023, E. 2020/271, K. 2023/630 (Noterce usulüne uygun düzenlenen vekâletname: belge aslının incelenmemesi eksiklik değil (istisna))
— Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 10.10.2023, E. 2019/10007, K. 2023/6946 (İmzalanmamış tebliğ evrakını yırtmak m. 205'i oluşturmaz)
— Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 22.06.2023, E. 2019/11560, K. 2023/5524 (Rızanın fiilden önce açıklanması; m. 211)
— Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 08.03.2023, E. 2019/4388, K. 2023/1356 (Yalan beyan üzerine belge düzenlenmemişse m. 206 oluşmaz)
— Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 18.01.2023, E. 2021/17294, K. 2023/215 (Belgenin unsurları; elektronik belge; e-postayla gönderilen taranmış belgeler)
— Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 07.10.2021, E. 2018/114, K. 2021/453 (Noter onaylı sahte diploma; aldatma kabiliyeti; mutat araştırma yükümlülüğü)
— Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 10.03.2020, E. 2016/608, K. 2020/167 (Kamu görevlisinin gerçeğe aykırı duyuru listesi; m. 204/2 asli norm – m. 257 tali norm)
— Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 18.02.2020, E. 2018/143, K. 2020/108 (Mühürsüz sahte plaka: resmî belge niteliği ve aldatma kabiliyeti yok)
— Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 06.11.2019, E. 2017/12023, K. 2019/7636 (Noter onaylı diploma sureti m. 204/3 kapsamında değil)
— Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 08.10.2019, E. 2017/1198, K. 2019/580 (Mağdur kamu; zincirleme suç; iki araçtaki sahte plaka/belgeler ayrı suç)
— Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 11.04.2019, E. 2017/525, K. 2019/307 (Genel kast, zarar aranmaz; m. 204/2 – m. 257 ilişkisi; mutat araştırma)
— Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 14.11.2017, E. 2015/1069, K. 2017/467 (Aldatma kabiliyeti; bono aslı incelenmeden hüküm kurulamaz)
— Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 13.12.2016, E. 2015/414, K. 2016/1238 (Onaylı tapu kayıt örneğinde kalemle ekleme: tahrifat ilk bakışta belli; fotokopi)
— Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 27.10.2015, E. 2013/723, K. 2015/349 (Sağlık kurulu raporu; belge ele geçmediğinde yan deliller; içerik sahteciliği)
— Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 29.09.2015, E. 2015/412, K. 2015/286 (Resmî belge tanımı; m. 206 – m. 204 ayrımı; nüfus müdürlüğüne gerçek dışı beyan)
— Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 09.06.2015, E. 2014/460, K. 2015/198 (Sahte çek; m. 210/1; çek aslı incelenmeli)
— Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 02.12.2014, E. 2013/618, K. 2014/532 (m. 204 – m. 206 – m. 268 – Kabahatler K. m. 40 ayrımı; kardeş adına sahte sürücü belgesi)
— Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 27.11.2012, E. 2010/8403, K. 2012/20418 (HAGB'de zarar koşulu: sahtecilikte kamunun ölçülebilir zararı yok (önceki metin dönemi))
— Hasan Tahsin Gökcan, “Resmi Belgede Sahtecilik Suçu (TCK m. 204)”, Ankara Barosu Dergisi, 2009/3, s. 93–126
— Recep Kahraman, “Belgede Sahtecilik Suçlarında İğfal Kabiliyeti”, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, 2020, C. 26, S. 2, s. 777–794
— Enes Köken, “Resmi Belgenin Düzenlenmesinde Yalan Beyan Suçu”, Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, 2016, S. 28, s. 85–102
— Atacan Köksal, “Yargıtay Kararları Işığında Elektronik Belgede Sahteciliğe İlişkin Bazı Değerlendirmeler”, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 2023, C. 72, S. 2, s. 691–715
— Hakan A. Yavuz – Alp Öztekin, “Türk Ceza Kanununun 212. Maddesindeki İçtima Kuralının Vergi Usul Kanununun 359. Maddesine Uygulanabilirliği Sorunu”, YBHD, 2026/1, s. 279–311
— Ersan Şen – Mehmet Vedat Ervan, “Sahteliği Sabit Oluncaya Kadar Geçerli Olan Belge Nedir?”, Hukuki Haber, 14.05.2024
— Ersan Şen – Filiz Demirbüker, “Resmi Belgede Sahtecilik Suçunda İğfal Kabiliyeti”, Hukuki Haber, 16.05.2018
— Suat Çalışkan, “Plakada Sahtecilik”, Hukuki Haber, 29.01.2020

Bu yazı Av. Coşkun GENÇ tarafından genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Somut olayınıza ilişkin değerlendirme için LimanLegal Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilirsiniz.

Bu yazıyı hazırlayan

Avukat, LimanLegal kurucu ortağı

İstanbul Barosu

Eğitim: MEF Üniversitesi Hukuk Fakültesi; MEF Üniversitesi Kamu Hukuku Yüksek Lisansı

Devamını oku

Avukat, LimanLegal kurucu ortağı

İstanbul Barosu

Eğitim: İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi; Boğaziçi Üniversitesi İşletme Yüksek Lisansı (MA)

Devamını oku

İlgili Makaleler

Tüm Ceza Hukuku makaleleri →