Alkollü Araç Kullanma Cezası 2026: Ehliyet, Para Cezası ve Hapis – Promil Sınırları, TCK 179/3, Kan Testi, HAGB ve Ehliyet İadesi
Av. Coşkun GENÇ · LimanLegal Hukuk Bürosu · 18 Kasım 2026 · Okuma süresi: yaklaşık 19 dakika
Kısa cevap: Hususi otomobili 0,50 promilin, diğer araçları 0,20 promilin üzerinde alkollü kullanan sürücüye 2026’da 25.000 TL idari para cezası verilir ve ehliyeti altı ay süreyle geri alınır. Beş yıl içinde ikinci ihlalde ceza 50.000 TL ve geri alma süresi iki yıl, üçüncü ve sonraki ihlallerde 150.000 TL ve her seferinde beş yıldır (Karayolları Trafik Kanunu m. 48/5). Ölçüm 1,00 promilin üzerinde çıkarsa bunlara ek olarak TCK m. 179/3 uyarınca ceza davası açılır; suçun cezası 4 Haziran 2025’ten beri altı aydan iki yıla kadar hapistir. Alkol ölçümünü yaptırmayan sürücüye ise 150.000 TL ceza verilir ve ehliyeti beş yıl geri alınır. Hapis cezası seri muhakeme usulü, hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB), erteleme veya adli para cezasına çevirme gibi yollarla infaz kurumuna girmeden sonuçlanabilir; ancak bu yolların her biri ayrı şartlara bağlıdır. Bu rehberi, İstanbul’da ceza hukuku alanında çalışan LimanLegal Hukuk Bürosu olarak, kanun metinleri ve Yargıtay kararları üzerinden hazırladık.
Kısa cevaplar
- Kaç promilde ceza var? Hususi otomobilde 0,50, diğer araçlarda 0,20 promilin üzeri idari yaptırım gerektirir; 1,00 promilin üzeri her araçta ayrıca suçtur.
- İlk seferde ne olur? 25.000 TL idari para cezası ve altı ay ehliyet geri alma.
- Tekrarında ne olur? Beş yıl içinde ikincide 50.000 TL ve iki yıl; üçüncü ve sonrakilerde 150.000 TL ve beşer yıl.
- Hapis var mı? 1,00 promilin üzerinde TCK m. 179/3 uyarınca altı aydan iki yıla kadar hapis. Kaza yapan sürücü için eşik, hususi otomobilde 0,50 promile iner.
- Üflemeyi reddedersem? 150.000 TL idari para cezası ve beş yıl ehliyet geri alma.
- Park hâlindeki araçta suç olur mu? Yargıtay’a göre sürüş kanıtlanamıyorsa TCK m. 179/3 suçu oluşmaz.
- İtiraz süresi? İdari para cezası ve ehliyet geri alma tutanağı için tebliğden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliği.
- Ehliyet ne zaman geri verilir? Süre dolunca ve trafik idari para cezalarının tamamı ödenince; tekrar hâlinde eğitim veya psiko-teknik değerlendirme de gerekir.
Kaç promilde ne ceza var?
Alkollü araç kullanmanın sonuçları iki ayrı hukuki rejime dayanır. İlki, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 48. maddesindeki idari yaptırımlardır: idari para cezası ve sürücü belgesinin geri alınması. Bu yaptırımları trafik ekibi tutanakla, yerinde uygular. İkincisi, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 179. maddesinin üçüncü fıkrasındaki trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçudur. Bu suçla ilgili soruşturmayı Cumhuriyet savcılığı yürütür, davaya asliye ceza mahkemesi bakar.
İki rejim birbirinin alternatifi değildir. Kanun, 0,50 promilin üzerindeki sürücüye idari yaptırımın “fiili bir suç oluştursa bile” uygulanacağını söyler. Bu nedenle 1,00 promilin üzerinde yakalanan sürücü hem idari para cezası öder ve ehliyetini kaybeder hem de ceza yargılamasıyla karşılaşır. Eşikleri şöyle özetleyebiliriz:

| Durum | İdari yaptırım | Ceza davası |
|---|---|---|
| Hususi otomobilde 0,50 promile kadar, diğer araçlarda 0,20 promile kadar | Yok | Kural olarak yok |
| Hususi otomobilde 0,50 – 1,00 promil | 25.000 TL + 6 ay ehliyet geri alma (ilk ihlal) | Kural olarak yok; kazaya sebep olunmuşsa TCK m. 179/3 gündeme gelir |
| Diğer araçlarda 0,20 – 1,00 promil (kanunda alt sınır 0,21) | 25.000 TL + 6 ay ehliyet geri alma (ilk ihlal) | Kural olarak yok; kazaya sebep olunmuşsa TCK m. 179/3 gündeme gelir |
| Her araçta 1,00 promilin üzeri | Aynı idari yaptırımlar | TCK m. 179/3: altı aydan iki yıla kadar hapis |
| Ölçüm yaptırmama | 150.000 TL + 5 yıl ehliyet geri alma | Kendiliğinden suç değildir; alkol başka delillerle kanıtlanırsa dava açılabilir |
“Hususi otomobil” ile “diğer araçlar” arasındaki fark neden önemli?
Kanun daha düşük sınırı, hususi otomobil dışındaki tüm araçlar için uygular: taksi, otobüs, minibüs, kamyon, kamyonet ve motosiklet bu gruptadır. Örneğin kamyonet veya motosiklet kullanan bir sürücü 0,30 promille yakalanırsa idari para cezası ve ehliyet geri alma uygulanır; aynı ölçüm hususi otomobilde yaptırım gerektirmez. 7574 sayılı Kanun’la eklenen yeni fıkra, yük ve yolcu taşımacılığı yapılan ticari araçlar için ayrıca bir iptal kuralı getirmiştir: Bu araçları kullanırken beş yıl içinde toplam üç kez alkol ihlali yapan veya ölçüm yaptırmayan sürücünün ehliyeti geri alınmakla kalmaz, iptal edilir.
Alkol, uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin etkisi altında araç sürme yasağı – Karayolları Trafik Kanunu m. 48 (beşinci, altıncı ve yedinci fıkralar)
Yapılan tespit sonucunda, 0.50 promilin üzerinde alkollü olarak araç kullandığı tespit edilen sürücüler hakkında, fiili bir suç oluştursa bile, 25.000 Türk lirası idari para cezası verilir ve sürücü belgesi altı ay süreyle geri alınır. Hususi otomobil dışındaki araçları alkollü olarak kullanan sürücüler bakımından promil alt sınırı 0.21 olarak uygulanır. Alkollü olarak araç kullanma nedeniyle sürücü belgesi geri alınan kişiye, son ihlalin gerçekleştiği tarihten itibaren geriye doğru beş yıl içinde; ikinci defasında 50.000 Türk lirası idari para cezası verilir ve sürücü belgeleri iki yıl süreyle, üç veya üçten fazlasında ise, 150.000 Türk lirası idari para cezası verilir ve sürücü belgeleri her seferinde beşer yıl süreyle geri alınır. Sürücü belgelerinin herhangi bir nedenle geçici olarak geri alınmış olması hâlinde belirtilen süreler, geçici alma süresinin bitiminde başlar.
Yapılan tespit sonucunda, 1.00 promilin üzerinde alkollü olduğu tespit edilen sürücüler hakkında ayrıca Türk Ceza Kanununun 179 uncu maddesinin üçüncü fıkrası hükümleri uygulanır.
Hususi otomobil sürücüleri bakımından 0.50 promilin, diğer araç sürücüleri bakımından 0.20 promilin üzerinde alkollü olan sürücülerin trafik kazasına sebebiyet vermesi hâlinde, ayrıca Türk Ceza Kanununun ilgili hükümleri uygulanır.
İdari para cezası ve ehliyetin geri alınması ne kadar? Tekrarında ne olur?
Tutarlar, 12 Şubat 2026 tarihinde kabul edilip 27 Şubat 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 7574 sayılı Kanun’la büyük ölçüde artırıldı. Önceki metinde kanunun asıl tutarları 700, 877 ve 1.407 Türk lirasıydı ve bu tutarlar her yıl yeniden değerleme oranıyla güncelleniyordu. 7574 sayılı Kanun bu tutarları sırasıyla 25.000, 50.000 ve 150.000 Türk lirası olarak yeniden belirledi; ölçüm yaptırmama ve uyuşturucu hâllerinde ise cezayı 150.000 Türk lirasına çıkardı.
| İhlal (son ihlalden geriye beş yıl) | İdari para cezası | Ehliyet geri alma | Ek yükümlülük |
|---|---|---|---|
| Birinci | 25.000 TL | 6 ay | — |
| İkinci | 50.000 TL | 2 yıl | Sürücü davranışlarını geliştirme eğitimi |
| Üçüncü ve sonraki her biri | 150.000 TL | Her seferinde 5 yıl | Psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri uzmanı muayenesi |
| Ticari taşımacılık aracında beş yılda üçüncü ihlal | İlgili kademe | Ehliyet iptal edilir | Sürücü kursu, sınav, sağlık kurulu raporu ve psiko-teknik değerlendirme |
Kademe hesaplanırken bakılan dönem, son ihlal tarihinden geriye doğru beş yıldır. Beş yıldan eski bir ihlal kademeyi artırmaz. Ehliyet o sırada başka bir nedenle geçici olarak geri alınmışsa, yeni geri alma süresi önceki sürenin bitiminden itibaren işlemeye başlar.
Dikkat: İdari para cezaları her takvim yılı başında yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır (Kabahatler Kanunu m. 17/7). Bu yazıdaki tutarlar 2026 yılı içindir; 2027’de değişmesi beklenir. Güncel tutarı ve peşin ödeme indirimiyle ödenecek miktarı idari para cezası hesaplama aracımızla kontrol edebilirsiniz. Cezayı ödemek, karara karşı başvuru hakkınızı ortadan kaldırmaz (Kabahatler Kanunu m. 17/6).
Ölçümü reddetmek daha mı avantajlı?
Hayır. 7574 sayılı Kanun’dan sonra alkol ölçümünü yaptırmayan sürücüye 150.000 TL idari para cezası verilir ve ehliyeti beş yıl süreyle geri alınır (m. 48/9). Bu, ilk alkol ihlalinin yaptırımından çok daha ağırdır. Ayrıca ölçüm yapılmamış olması ceza davasının açılmasını kesin olarak engellemez; ancak Yargıtay, ölçüm veya tahlil olmadan yalnızca “alkol kokuyordu” diyen tutanakla mahkûmiyet kurulamayacağını kabul etmiştir (Yargıtay 12. Ceza Dairesi, 09.11.2022, E. 2020/8474, K. 2022/8254).
1 promil üstünde hapis cezası kaç yıl?
1,00 promilin üzerinde alkollü araç kullanmanın cezası, TCK m. 179/3 uyarınca altı aydan iki yıla kadar hapistir. Suçun adı kanunda “trafik güvenliğini tehlikeye sokma”dır ve davaya asliye ceza mahkemesi bakar.
Trafik güvenliğini tehlikeye sokma – TCK m. 179 (ikinci ve üçüncü fıkralar)
(2) Kara, deniz, hava veya demiryolu ulaşım araçlarını kişilerin hayat, sağlık veya malvarlığı açısından tehlikeli olabilecek şekilde sevk ve idare eden kişi, dört aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
(3) Alkol veya uyuşturucu madde etkisiyle ya da başka bir nedenle emniyetli bir şekilde araç sevk ve idare edemeyecek halde olmasına rağmen araç kullanan kişi altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
4 Haziran 2025’te ne değişti?
Üçüncü fıkra eskiden ayrı bir ceza öngörmüyor, “yukarıdaki fıkra hükmüne göre” cezalandırmaya, yani ikinci fıkraya atıf yapıyordu; bu nedenle ceza üç aydan iki yıla kadar hapisti. 4 Haziran 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 7550 sayılı Kanun (m. 12), üçüncü fıkraya kendi cezasını yazarak alt sınırı altı aya çıkardı; ikinci fıkranın alt sınırını da üç aydan dört aya yükseltti. Bu değişiklikten önce işlenen fiillerde lehe olan eski hüküm uygulanır (TCK m. 7/2). Mahkemelerin bu dönemdeki dosyalarda alt sınırı üç ay olarak kabul etmesi gerekir.
1,00 promilin altında da suç oluşabilir mi?
Evet, iki durumda. Birincisi, sürücü trafik kazasına sebebiyet vermişse eşik düşer: Hususi otomobilde 0,50, diğer araçlarda 0,20 promilin üzerinde olan sürücü hakkında Türk Ceza Kanunu’nun ilgili hükümleri uygulanır (Karayolları Trafik Kanunu m. 48/7). Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 0,59 promil alkollü olup tabelaya çarpan bir sürücü bakımından bu durumu şöyle ortaya koymuştur:
“11.06.2013 tarihinde ve sonrasındaki dönemde gerçekleşen eylemler yönünden maddenin altıncı fıkrası uyarınca 1,00 promilin üzerinde alkollü olduğu tespit edilen sürücüler hakkında her hâlükârda, yedinci fıkrası uyarınca da 0,50 promilin üzerinde alkollü olan otomobil sürücüleri ile 0,20 promil alkollü olan diğer araç sürücülerinin ise trafik kazasına sebebiyet vermeleri hâlinde TCK’nın 179. maddenin üçüncü fıkrası kapsamındaki trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçu oluşacaktır.”— Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 15.12.2020, E. 2018/501, K. 2020/523
İkincisi, fıkradaki “başka bir nedenle” ibaresidir. Suç yalnızca alkolle değil; uyuşturucu, ilaç, aşırı yorgunluk veya uykusuzluk gibi emniyetli sürüşü engelleyen her durumla işlenebilir. Madde gerekçesi de uzun süre araç kullanmaktan yorgun ve uykusuz düşen sürücüyü örnek olarak verir. Kaza sonucunda bir kişi yaralanmış veya ölmüşse, taksirle yaralama veya taksirle öldürme hükümleri de ayrıca gündeme gelir.
Ceza nasıl hesaplanır?
Hâkim temel cezayı altı ay ile iki yıl arasında belirler; alkol oranı, sürüş biçimi ve tehlikenin ağırlığı bu belirlemede etkilidir. Ardından takdiri indirim (TCK m. 62) yapılabilir. Alt sınırdan belirlenen altı aylık cezadan altıda bir indirim yapıldığında sonuç ceza beş ay olur. Kendi dosyanız için bir tahmin yapmak isterseniz ceza hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz. Dava zamanaşımı, üst sınırı beş yılı geçmeyen suçlar için öngörülen sekiz yıldır (TCK m. 66/1-e).
Park hâlindeki araçta alkol ölçümü suç mu?
TCK m. 179/3’teki suçun hareketi “araç kullanmak”tır. Bu nedenle sürücü koltuğunda oturan, aracın içinde uyuyan veya aracı çalıştırıp ısınmayı bekleyen kişi hakkında suçun oluştuğunu söyleyebilmek için aracın sürüldüğünün kanıtlanması gerekir. Yargıtay, park hâlindeki aracın şoför koltuğunda 1,26 promil alkollü bulunan sanık hakkında kurulan mahkûmiyeti bu gerekçeyle bozmuştur:
“olay tarihli fezleke ve sanığın aşamalardaki beyanından sanığın park halindeki aracının içindeyken alkol ölçümü yapılarak sanık hakkında işlem başlatıldığı, dosyada sanığın seyir halinde olduğunu gösterir başkaca delil de bulunmadığı anlaşılmakla yapılan incelemede; atılı suçun yasal unsurlarının oluşmadığı gözetilmeden sanığın beraati yerine yazılı şekilde mahkumiyetine karar verilmesi”— Yargıtay 12. Ceza Dairesi, 19.12.2022, E. 2022/276, K. 2022/10215
Sonuç her dosyada aynı değildir. Polis ekibi geldikten sonra araca binip 50–100 metre ilerleyen ve 1,43 promil alkollü çıkan sürücünün mahkûmiyeti onanmıştır (Yargıtay 12. Ceza Dairesi, 26.09.2023, E. 2023/4171, K. 2023/3377). Kısa bir mesafe sürmek de araç kullanmaktır. Aracıyla kaza yaptıktan sonra, aracı yola çapraz durur ve öndeki aracın tamponuna bitişik hâldeyken içinde uyurken bulunan 1,46 promil alkollü sürücünün mahkûmiyeti de onanmıştır (Yargıtay 12. Ceza Dairesi, 05.02.2020, E. 2019/8070, K. 2020/1143). Burada sürüş, kazanın kendisiyle ortaya konmuştur. Park hâli savunmasında belirleyici olan; tutanakta “seyir hâlinde durduruldu” ifadesinin bulunup bulunmadığı, kamera kayıtları, motorun ve farların durumu, tanık beyanları ve aracın nerede, nasıl park edildiğidir.
Dikkat: Park hâli savunması ceza davası içindir. Trafik ekibi aynı olayda idari para cezası ve ehliyet geri alma tutanağı da düzenlemişse, araç kullanmadığınızı 15 günlük süre içinde sulh ceza hâkimliğine yapacağınız başvuruda ayrıca ileri sürmeniz gerekir. Ceza davasındaki beraat, süresinde itiraz edilmeyen idari yaptırımı kendiliğinden kaldırmaz.
Kan testi istenebilir mi? Alkolmetreye itiraz nasıl yapılır?
Alkol ölçümü kolluk tarafından teknik cihazlarla yapılır. Kan, tükürük veya idrar örneği alınmasını düzenleyen hüküm, sürücünün yaralanmalı veya ölümlü ya da kollukça müdahil olunan maddi hasarlı bir trafik kazasına karıştığı durumlar içindir. Bu durumda cihaz ölçümüne itiraz eden sürücü en yakın adli tıp kurumuna, adli tabipliğe veya Sağlık Bakanlığına bağlı bir sağlık kuruluşuna götürülür ve örnek alınır.
Karayolları Trafik Kanunu m. 48 (üçüncü fıkra)
Kişinin yaralanmalı veya ölümlü ya da kollukça müdahil olunan maddi hasarlı trafik kazasına karışması hâlinde, ikinci fıkrada belirtilen muayeneye tabi tutulması zorunludur. Teknik cihaz ile yapılan ölçüme itiraz eden veya bu cihaz ile ölçüm yapılmasına müsaade etmeyen bu sürücüler, en yakın adli tıp kurumuna veya adli tabipliğe veya Sağlık Bakanlığına bağlı sağlık kuruluşlarına götürülerek uyuşturucu veya uyarıcı madde ya da alkol tespitinde kullanılmak üzere vücutlarından kan, tükürük veya idrar gibi örnekler alınır. Bu işlem bakımından 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 75 inci maddesi hükümleri, beşinci fıkrası hariç olmak üzere uygulanır.
Yargıtay 7. Ceza Dairesi’nin uygulamasında bu ayrım belirleyicidir. Daire, kaza olmayan rutin denetimlerde kolluğun sürücüyü kan tahlili için hastaneye götürme zorunluluğu bulunmadığını kabul eder. Buna karşılık kollukça el konulan maddi hasarlı kazada 1,38 promil çıkan ölçüme itiraz eden sürücüden kan alınmamış, sürücünün kendi imkânıyla yaklaşık dokuz saat sonra yaptırdığı tahlilde alkol çıkmamıştı. Bu olayda daire, kanun yararına bozma yoluyla idari para cezası ve ehliyet geri alma tutanaklarının kaldırılmasına karar vermiştir (Yargıtay 7. Ceza Dairesi, 19.12.2024, E. 2023/14851, K. 2024/11924).
Ölçümü hiç yaptırmayan sürücü ise aynı korumadan yararlanamaz. Daire, kazaya karışıp alkolmetreye üflemeyi reddeden sürücüden kan alınmamış olmasının, ölçüm yaptırmama kabahatini ortadan kaldırmadığını açıkça belirtmiştir:
“muterizin, trafik görevlileri tarafından en yakın adlî tıp kurumuna veya adlî tabipliğe veya Sağlık Bakanlığına bağlı sağlık kuruluşlarına götürülerek uyuşturucu veya uyarıcı madde ya da alkol tespitinde kullanılmak üzere vücutlarından kan, tükürük veya idrar gibi örneklerinin aldırılmamış olunmasının, 2918 sayılı Kanun'un 48/9. maddesinde düzenlenen kabahat fiilini ortadan kaldırmayacağı anlaşılmakla, talebin reddine karar vermek gerekmiştir.”— Yargıtay 7. Ceza Dairesi, 02.02.2026, E. 2024/2547, K. 2026/678
Alkolmetre sonucuna nasıl itiraz edilir?
- Ölçüm anında: Sonuca itiraz ettiğinizi ve kan alınmasını istediğinizi tutanağa açıkça yazdırın. Yalnızca imzadan kaçınmak, itirazınızın sonradan tartışılmasına yol açabilir. Ölçüm saatini, cihaz bilgisini ve son içki saatinizi not edin.
- İdari yaptırıma karşı: İdari para cezası ve ehliyet geri alma tutanağına karşı, tebliğ veya tefhim tarihinden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurun (Kabahatler Kanunu m. 27/1). Süre kaçırılırsa karar kesinleşir.
- Ceza soruşturmasında: Cihazın kalibrasyon ve muayene kayıtlarının, varsa kamera görüntülerinin ve olay tutanağının dosyaya getirtilmesini isteyin. Ölçümün olaydan ne kadar sonra yapıldığı da önemlidir: Yargıtay Ceza Genel Kurulu, Adli Tıp Kurumu verilerine dayanarak kandaki alkolün saatte ortalama 0,15 promil azaldığını kabul eder.
Alkol ölçümünden sonra ne yapmalısınız?

- Ölçümü reddetmeyin. Ret, ilk alkol ihlalinden çok daha ağır bir yaptırım doğurur: 150.000 TL ve beş yıl ehliyet geri alma.
- Tutanakları ve tebliğ tarihini saklayın. İdari para cezası tutanağı, ehliyet geri alma tutanağı ve araç trafikten men edildiyse men tutanağı ayrı belgelerdir; hepsinin bir örneğini alın.
- 15 günlük itiraz süresini kaçırmayın. Araç kullanmadıysanız, ölçüm hatalıysa veya kazada kan alınmadıysa başvurunuzu bu süre içinde sulh ceza hâkimliğine yapın.
- 1,00 promilin üzerindeyseniz ifadeye avukatla gidin. Susma hakkınızı ve delil toplanmasını isteme hakkınızı kullanın; genel çerçeve için İfadeye Çağrılanlar İçin Rehber başlıklı yazımıza bakabilirsiniz.
- Savcılığın teklifini avukatınızla değerlendirin. Kamu davasının açılmasının ertelenmesi veya seri muhakeme usulü teklifi, dosyanın seyrini belirler (ayrıntılar aşağıda).
- Ehliyet iadesine şimdiden hazırlanın. Ödenmemiş trafik cezası iadeyi engeller; tekrar ihlalde eğitim veya psiko-teknik değerlendirme gerekir.
HAGB, erteleme veya adli para cezası alınabilir mi?
TCK m. 179/3’ün üst sınırı iki yıl olduğu için, sanık hakkında hapis cezasının infaz kurumunda çektirilmesine gerek kalmadan dosyanın kapanmasını sağlayan yolların neredeyse hepsi teorik olarak açıktır. Bu yollar sırasıyla şunlardır:
| Yol | Kim karar verir? | Temel şart | Sonuç |
|---|---|---|---|
| Kamu davasının açılmasının ertelenmesi (CMK m. 171/2) | Cumhuriyet savcısı | Kasıtlı suçtan hapis cezasıyla mahkûmiyet olmaması, suç işlemekten çekineceği kanaati, kamu yararı | Beş yıl içinde kasıtlı suç işlenmezse kovuşturmaya yer olmadığı kararı |
| Seri muhakeme usulü (CMK m. 250) | Savcı teklif eder, mahkeme onaylar | Şüphelinin teklifi müdafii huzurunda kabul etmesi | Temel cezadan yarı oranında indirim; ardından erteleme, seçenek yaptırım veya HAGB |
| Basit yargılama usulü (CMK m. 251) | Asliye ceza mahkemesi | İddianame kabul edilmiş, duruşma günü henüz belirlenmemiş olmalı; duruşma yapılmadan karar verilir | Mahkûmiyette sonuç cezadan dörtte bir indirim; HAGB için sanığın yazılı olarak karşı çıkmaması gerekir |
| HAGB (CMK m. 231) | Mahkeme | Ceza iki yıl veya daha az; daha önce kasıtlı suçtan mahkûmiyet olmaması; olumlu kanaat | Beş yıllık denetim süresi iyi geçerse davanın düşmesi |
| Erteleme (TCK m. 51) | Mahkeme | Ceza iki yıl veya daha az; daha önce kasıtlı suçtan üç aydan fazla hapis cezası almamış olmak | Bir ila üç yıllık denetim süresi iyi geçerse ceza infaz edilmiş sayılır |
| Adli para cezasına çevirme (TCK m. 50/1-a) | Mahkeme | Sonuç ceza bir yıl veya daha az | Hapis yerine adli para cezası; mahkûmiyet kaydı oluşur |
Seri muhakeme usulü neden önemlidir?
Trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçu (TCK m. 179/2 ve 179/3), CMK m. 250’de sayılan seri muhakeme usulü kapsamındadır. Savcılık kamu davasının açılmasını ertelemezse bu usulü şüpheliye teklif eder. Şüpheli teklifi müdafii huzurunda kabul ederse savcı, belirlediği temel cezadan yarı oranında indirim yapar. Belirlenen ceza, koşulları varsa seçenek yaptırımlara çevrilebilir, ertelenebilir ya da hakkında HAGB uygulanabilir. Bu usul, savunmanın tartışılacağı bir yargılama yapılmadan sonuç doğurur. Bu nedenle park hâli, ölçüm hatası veya sürüşün kanıtlanamaması gibi güçlü bir savunmanız varsa teklifi kabul etmeden önce bir avukatla değerlendirmeniz gerekir.
HAGB ve erteleme arasında nasıl seçim yapılır?
HAGB kararında hüküm sanık hakkında hukuki sonuç doğurmaz ve sicile ancak özel bir sisteme kaydedilir; beş yıllık denetim süresi kasıtlı yeni bir suç işlenmeden geçerse dava düşer. 7589 sayılı Kanun’la yeniden yazılan CMK m. 231/7’ye göre HAGB verilen hükümdeki hapis cezası ertelenemez ve seçenek yaptırımlara çevrilemez. HAGB kararına karşı istinaf yoluna da başvurulabilir. Yeni düzenlemenin ayrıntıları için Yeni HAGB Rejimi başlıklı yazımıza, kendi dosyanızdaki şartları kontrol etmek için HAGB ve erteleme hesaplama aracımıza bakabilirsiniz.
Adli para cezasına çevirme ancak sonuç ceza bir yıl veya daha az olduğunda mümkündür. TCK m. 50/1-e, kısa süreli hapis cezasının ehliyetin geri alınmasına çevrilmesine de imkân tanır. Hapis cezası bu yollardan hiçbiriyle sonuçlanmazsa infaz süresini infaz hesaplama aracımızla görebilirsiniz. Soruşturma sırasında adli kontrol kapsamında uygulanan konutu terk etmeme tedbirinin cezadan nasıl mahsup edileceğini ise Ev Hapsi ve Cezadan Mahsup yazımızda anlattık.
Dikkat: HAGB ve erteleme mahkemenin takdirindedir; şartların varlığı otomatik sonuç doğurmaz. Daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûmiyeti olan veya denetim süresi içinde yeniden yakalanan sürücü bu imkânlardan yararlanamayabilir. HAGB’nin denetim süresi içinde kasıtlı yeni bir suç işlenirse mahkeme, açıklanmasını geri bıraktığı hükmü açıklar.
Ehliyet iadesi için hangi şartlar aranır?
Alkol nedeniyle geri alınan sürücü belgesi, geri alma süresi dolduğunda kendiliğinden değil, aşağıdaki şartlar sağlandığında iade edilir:
- Sürenin dolması: İlk ihlalde altı ay, ikinci ihlalde iki yıl, üçüncü ve sonraki ihlallerde beşer yıl. Ehliyet o sırada başka bir nedenle geri alınmışsa süre önceki geri almanın bitiminde başlar.
- Cezaların ödenmesi: Geçici olarak geri alınan belgenin iadesi için kişi hakkında Karayolları Trafik Kanunu kapsamında verilmiş tüm idari para cezalarının tahsil edilmiş olması şarttır (m. 48/13). Yalnızca alkol cezası değil, ödenmemiş hız ve park cezaları da iadeyi engeller.
- İkinci geri almada: Sürücü davranışlarını geliştirme eğitimi.
- Üçüncü ve sonraki geri almalarda: Psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri uzmanı muayenesi.
- Ticari taşımacılıkta iptal hâlinde: İptal tarihinden itibaren, iptal nedenlerindeki geri alma süreleri kadar zamanın geçmesi, cezaların ödenmesi, psiko-teknik değerlendirme, sağlık kurulu raporu, ardından sürücü kursu ve sınav.
- Ölçüm yaptırmama hâlinde: Beş yıllık sürenin dolması ve cezaların ödenmesi.
Karayolları Trafik Kanunu m. 48 (dokuzuncu ve onüçüncü fıkralar)
Uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin kullanılıp kullanılmadığının ya da alkolün kandaki miktarının kolluk tarafından tespit edilmesi için ölçüm yaptırmayan sürücülere 150.000 Türk lirası idari para cezası verilir ve sürücü belgesi beş yıl süreyle geri alınır.
Bu madde hükümlerine göre geçici olarak geri alınan sürücü belgelerinin iade edilebilmesi için ilgili kişi hakkında bu Kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması şarttır.
Ceza davasında verilen karar, idari geri alma süresini kısaltmaz. Hapis cezası ehliyetin geri alınması yaptırımına çevrilmişse (TCK m. 50/1-e) mahkemenin belirlediği süre ayrıca uygulanır. Geri alma süresi içinde araç kullanmak ise ayrı bir trafik kabahatidir ve yeni yaptırımlara yol açar.
LimanLegal Hukuk Bürosu: alkollü araç kullanma dosyalarında hukuki destek
LimanLegal Hukuk Bürosu, Av. Coşkun GENÇ (İstanbul Barosu, Sicil No: 71680) yönetiminde, İstanbul Kartal Cevizli’deki bürosundan ceza hukuku alanında şüpheli, sanık, katılan ve mağdur vekilliği yürütmektedir. Alkollü araç kullanma ve trafik güvenliğini tehlikeye sokma dosyalarında verdiğimiz hukuki destek aşağıdaki işleri kapsar:
- Büro: LimanLegal Hukuk Bürosu — sorumlu avukat Av. Coşkun GENÇ, İstanbul Barosu, Sicil No: 71680
- Adres: Mustafa Kemal Paşa Caddesi, Cevizli, Seyitgazi Sokağı No:66/A, D:15, 34865 Kartal / İstanbul
- Telefon: +90 540 097 1035 · İletişim: limanlegal.com/iletisim
- Hizmet bölgesi: İstanbul geneli; Kartal, Kadıköy, Ataşehir, Maltepe, Ümraniye, Üsküdar, Pendik, Tuzla; İstanbul Anadolu Adliyesi (Kartal). Soruşturma ve kovuşturma dosyaları ülke genelinde de takip edilebilir.
- Bu konudaki hizmetler: idari para cezası ve ehliyet geri alma tutanaklarına karşı sulh ceza hâkimliği başvurusu; ifade ve sorguda müdafilik; seri muhakeme ve kamu davasının açılmasının ertelenmesi tekliflerinin değerlendirilmesi; TCK m. 179/3 davasında savunma; HAGB, erteleme ve seçenek yaptırım talepleri; istinaf ve temyiz.
- İlgili yazılarımız: Yeni HAGB Rejimi, Ev Hapsi (Konutu Terk Etmeme) ve Cezadan Mahsup, İfadeye Çağrılanlar İçin Rehber ve 12. Yargı Paketi: 7589 Sayılı Kanun.
Yazar Hakkında
Av. Coşkun GENÇ, İstanbul Barosu’na kayıtlı (Sicil No: 71680) bir avukattır ve LimanLegal Hukuk Bürosu’nun kurucusudur. Ceza hukuku, bilişim suçları, nitelikli dolandırıcılık ve koruma tedbirleri alanlarında soruşturma ve kovuşturma dosyaları yürütmekte; bu alandaki yasal değişiklikleri ve Yargıtay kararlarını vatandaşların anlayabileceği bir dille limanlegal.com’da yayımlamaktadır.
Alkollü araç tutanağı mı aldınız ya da ifadeye mi çağrıldınız?
İdari yaptırıma itiraz süresi yalnızca 15 gündür; savcılığın teklif edeceği seri muhakeme usulü de dosyanın sonucunu ilk aşamada belirleyebilir. Tutanaklarınızla birlikte bizimle iletişime geçin, dosyanızı birlikte değerlendirelim.
Hemen İletişime GeçinSıkça Sorulan Sorular (SSS)
Alkollü araç kullanma cezası 2026’da ne kadar?
Hususi otomobilde 0,50 promilin, diğer araçlarda 0,20 promilin üzerinde alkollü yakalanan sürücüye ilk seferde 25.000 TL idari para cezası verilir ve ehliyeti altı ay geri alınır. Beş yıl içinde ikinci ihlalde 50.000 TL ve iki yıl, üçüncü ve sonraki ihlallerde 150.000 TL ve beşer yıl uygulanır (Karayolları Trafik Kanunu m. 48/5).
Kaç promilde ehliyete el konur?
Hususi otomobil sürücüsünde 0,50 promilin, taksi, otobüs, kamyon, motosiklet gibi diğer araçların sürücülerinde 0,20 promilin üzerindeki ölçümde ehliyet geri alınır. Kanun diğer araçlar için alt sınırı 0,21 promil olarak ifade eder.
Alkollü araç kullanmanın hapis cezası var mı?
Var. 1,00 promilin üzerinde alkollü araç kullanan sürücü hakkında TCK m. 179/3 uyarınca altı aydan iki yıla kadar hapis cezası öngörülür. Kazaya sebebiyet veren sürücü için bu eşik hususi otomobilde 0,50, diğer araçlarda 0,20 promile iner.
TCK 179/3’ün cezası ne zaman değişti?
7550 sayılı Kanun’un 12. maddesiyle, 4 Haziran 2025’ten itibaren ceza altı aydan iki yıla kadar hapis olarak belirlendi. Önceden ikinci fıkraya atıfla üç aydan iki yıla kadar hapis uygulanıyordu. Bu tarihten önceki fiillerde lehe olan eski hüküm uygulanır.
0,80 promille yakalandım, ceza davası açılır mı?
Hususi otomobil kullanıyorsanız ve kazaya sebebiyet vermediyseniz kural olarak yalnızca idari para cezası ve ehliyet geri alma uygulanır. Kazaya sebep olduysanız Yargıtay Ceza Genel Kurulu’na göre TCK m. 179/3 suçu oluşur.
Alkolmetreye üflemeyi reddedersem ne olur?
150.000 TL idari para cezası verilir ve ehliyetiniz beş yıl süreyle geri alınır (Karayolları Trafik Kanunu m. 48/9). Yargıtay 7. Ceza Dairesi’ne göre kazaya karışan sürücüden kan alınmamış olması bu kabahati ortadan kaldırmaz.
Park hâlindeki araçta alkollü yakalanmak suç mu?
Yargıtay’a göre TCK m. 179/3 suçu için aracın kullanıldığının kanıtlanması gerekir. Park hâlindeki aracın içinde ölçüm yapılmış ve sürüşü gösteren başka bir delil yoksa sanığın beraati gerekir (12. Ceza Dairesi, 19.12.2022, E. 2022/276, K. 2022/10215). Kısa mesafe sürüş ise araç kullanmak sayılır.
Alkolmetre yerine kan testi isteyebilir miyim?
Yaralanmalı, ölümlü veya kollukça el konulan maddi hasarlı bir kazaya karıştıysanız ve cihaz ölçümüne itiraz ederseniz kanun kan, tükürük veya idrar örneği alınmasını öngörür. Yargıtay 7. Ceza Dairesi’ne göre rutin denetimde kolluğun sürücüyü tahlil için hastaneye götürme zorunluluğu yoktur.
Alkol cezasına nereye ve kaç gün içinde itiraz edilir?
İdari para cezası ve ehliyet geri alma tutanağına karşı, tebliğ veya tefhimden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulur (Kabahatler Kanunu m. 27/1). Süre geçerse karar kesinleşir. Cezanın ödenmesi başvuru hakkını ortadan kaldırmaz.
Alkollü araç kullanmada HAGB alınabilir mi?
Ceza iki yıl veya daha az olduğu için HAGB mümkündür; ancak sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış olması ve mahkemenin yeniden suç işlemeyeceği kanaatine varması gerekir. HAGB kararında beş yıllık denetim süresi uygulanır (CMK m. 231).
Alkollü araç cezası adli para cezasına çevrilir mi?
Sonuç ceza bir yıl veya daha az ise mahkeme hapis cezasını adli para cezasına ya da TCK m. 50’deki diğer seçenek yaptırımlara, örneğin ehliyetin geri alınmasına çevirebilir. HAGB verilen hükümde ise ceza seçenek yaptırıma çevrilemez.
Seri muhakeme usulü nedir, alkollü araçta uygulanır mı?
Evet. TCK m. 179/2 ve 179/3 suçları CMK m. 250 kapsamındadır. Savcı teklif eder, şüpheli müdafii huzurunda kabul ederse temel cezadan yarı oranında indirim yapılır. Ceza ayrıca ertelenebilir, seçenek yaptırıma çevrilebilir veya hakkında HAGB uygulanabilir.
Savcılık alkollü araç dosyasında dava açmayabilir mi?
Üst sınırı üç yıl veya daha az olan suçlarda savcı, şartları varsa kamu davasının açılmasını beş yıl süreyle erteleyebilir (CMK m. 171/2). Bu sürede kasıtlı bir suç işlenmezse kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir.
Ehliyetimi geri almak için ne yapmalıyım?
Geri alma süresinin dolması ve Karayolları Trafik Kanunu kapsamındaki tüm idari para cezalarınızın ödenmiş olması gerekir. Beş yıl içindeki ikinci geri almada sürücü davranışlarını geliştirme eğitimi, üçüncü ve sonrakilerde psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri muayenesi de aranır.
Ticari araç sürücüsü için farklı kural var mı?
Var. Diğer araçlar için alkol sınırı 0,20 promildir. 7574 sayılı Kanun’la, yük veya yolcu taşımacılığı yapılan araçları kullanırken beş yıl içinde toplam üç kez alkol ihlali yapan ya da ölçüm yaptırmayan sürücünün ehliyeti iptal edilir; yeniden almak için kurs ve sınav gerekir.
Alkollü araç kullanma suçunda zamanaşımı kaç yıl?
TCK m. 179/3’ün üst sınırı iki yıl olduğundan olağan dava zamanaşımı sekiz yıldır (TCK m. 66/1-e). İdari para cezası için ise Kabahatler Kanunu’ndaki zamanaşımı hükümleri uygulanır.
Önemli: Bu yazı 18 Kasım 2026 itibarıyla yürürlükteki mevzuat ve Yargıtay kararları esas alınarak genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki danışmanlık yerine geçmez. İdari para cezası tutarları her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellenir. Kararlarda aktarılan olaylar ilgili dosyalardaki kabullere dayanır ve kişi adları yer almaz. Somut durumunuz için bir avukattan destek alın.
Kaynaklar ve dayanaklar
— 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 48 (mevzuat.gov.tr)
— 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 7, 50, 51, 62, 66, 179 (mevzuat.gov.tr)
— 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m. 171, 231, 250, 251 (mevzuat.gov.tr)
— 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m. 17, 27 (mevzuat.gov.tr)
— 7574 sayılı Kanun m. 12 (kabul 12.02.2026, RG 27.02.2026)
— 7550 sayılı Kanun m. 12 (RG 04.06.2025)
— 7589 sayılı Kanun m. 15 (kabul 16.07.2026, RG 31.07.2026)
— Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 15.12.2020, E. 2018/501, K. 2020/523
— Yargıtay 12. Ceza Dairesi, 19.12.2022, E. 2022/276, K. 2022/10215
— Yargıtay 12. Ceza Dairesi, 05.02.2020, E. 2019/8070, K. 2020/1143
— Yargıtay 12. Ceza Dairesi, 26.09.2023, E. 2023/4171, K. 2023/3377
— Yargıtay 12. Ceza Dairesi, 09.11.2022, E. 2020/8474, K. 2022/8254
— Yargıtay 7. Ceza Dairesi, 02.02.2026, E. 2024/2547, K. 2026/678
— Yargıtay 7. Ceza Dairesi, 19.12.2024, E. 2023/14851, K. 2024/11924
Bu yazı, Avukatlık Kanunu ve Türkiye Barolar Birliği Meslek Kuralları çerçevesinde kamuoyunu bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; reklam veya iş elde etme amacı taşımaz.
ChatGPT
Gemini
Claude
Grok
Perplexity






