Startup Ortaklık Sözleşmesi: Kurucular Arasında Hangi Konular Düzenlenmeli?
Av. Coşkun Genç | LimanLegal Hukuk Bürosu | İnceleme tarihi: 11 Ekim 2026
Bir girişimde kurucuların hangi oranda pay sahibi olacağı kadar, bu pay karşılığında ne yapacağı ve birlikte çalışmanın sona ermesi hâlinde ne olacağı da önemlidir. Startup ortaklık sözleşmesi; katkıları, yönetimi, finansmanı, fikrî hakları ve ayrılmayı önceden düzenler. Ancak kurucuların imzaladığı tek bir metin, şirketin esas sözleşmesinin, yetkili organ kararlarının ve kanuni devir işlemlerinin yerini tutmaz. Bu yazı, Türkiye’de anonim veya limited şirket üzerinden faaliyet gösteren ya da böyle bir şirket kurmayı planlayan girişimlerin kurucuları için hazırlanmıştır.
Kısa cevap: Startup ortaklık sözleşmesinde neler olmalı?
Kurucuların payları ve katkıları; görevleri ve çalışma düzeni; yönetim, temsil ve karar alma; kilitlenme çözümü; yatırım ve sulanma; yazılım ve diğer fikrî haklar; gizlilik ve rekabet; pay devri, vesting ve ayrılma; değerleme ve uyuşmazlık çözümü birlikte düzenlenmelidir. Her hüküm için kimin borç altına girdiği, hangi belgenin gerektiği ve ihlalin sonucu açık olmalıdır. Yabancı bir sözleşmedeki kavramın Türkçeye çevrilmesi, Türkiye’de uygulanabilir bir hüküm kurmaya yetmez.
1. Ortaklar sözleşmesi ile şirket sözleşmesi arasındaki fark
Ortaklar sözleşmesi, pay sahipleri sözleşmesi veya kurucular sözleşmesi adlarıyla hazırlanan anlaşma, esas olarak tarafları arasında borç doğurur. Anonim şirkette esas sözleşme, limited şirkette şirket sözleşmesi ise şirketin kuruluşunu ve kurumsal düzenini belirler. Kurucuların kendi aralarında aldıkları kararın şirket kararı sayılacağı veya imzalamayan yeni yatırımcıyı kendiliğinden bağlayacağı varsayılmamalıdır. Şirketin uygun şekilde taraf olması da emredici organ yetkilerini ortadan kaldırmaz.
Sözleşme özgürlüğünün sınırları TBK m. 26–27 ile çizilir. Anonim şirkette esas sözleşmenin kanundan sapabilmesi için açık kanuni izin gerekir; pay sahibine esas sözleşmeyle ek borç yüklenmesinde TTK m. 480’in sınırları ve istisnaları gözetilir. Limited şirkette ise veto, alım hakkı ve ayrılma gibi bazı kayıtların şirket düzeninde bağlayıcı olması, şirket sözleşmesinde öngörülmelerine bağlıdır (TTK m. 340, 480, 577).
| Belge veya işlem | Temel işlev | Tek başına sağlamadığı sonuç |
|---|---|---|
| Kurucular / ortaklar sözleşmesi | Katkı, çalışma, oy kullanma ve devir taahhütlerini düzenler. | Esas sözleşmeyi değiştirmez; gerekli şirket kararını veya devri gerçekleştirmez. |
| Esas sözleşme / şirket sözleşmesi | Kanunun izin verdiği kurumsal yapıyı ve paya bağlı düzenlemeleri kurar. | Emredici hükümleri bertaraf etmez. |
| Organ kararı ve temsil düzenlemesi | Yetkili organın kararını ve şirket adına işlem yapacak kişileri belirler. | Kurucular arası bütün kişisel borçları kapsamaz. |
| Devir, lisans ve çalışma belgeleri | Pay, fikrî hak veya çalışma ilişkisinin gerekli işlemlerini tamamlar. | Kanuni şekil ve onay şartlarını gereksiz kılmaz. |
Bu ayrımın somut bir örneği, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 03.02.2025 tarihli, E. 2024/1865, K. 2025/478 sayılı kararıdır. Nama yazılı pay devri uyuşmazlığında Yargıtay’ın onadığı bölge adliye mahkemesi gerekçesinde, devrin reddi nedenlerinin esas sözleşmede somutlaştırılması gerektiği; pay sahipleri sözleşmesine yapılan atfın somut olayda yeterli olmadığı ve sözleşmenin devralana karşı ileri sürülemeyeceği kabul edilmiştir. Onama oyçokluğuyla verilmiş; karşıoyda ret için haklı neden bulunduğu savunulmuştur. Karar, bütün ortaklar sözleşmelerini geçersiz sayan genel bir hüküm olarak okunamaz.
2. Paylar, katkılar ve çalışma yükümlülükleri

Pay tablosunda yalnız yüzdeler değil; pay adedi, nominal tutar, varsa imtiyaz ve henüz yerine getirilmemiş taahhütler gösterilmelidir. Kurucunun koyduğu para sermaye mi, şirkete verilen borç mu, yoksa kuruluş gideri mi? Önceden geliştirdiği yazılımı devrediyor mu, yalnız kullanım izni mi veriyor? Bu ayrımlar yatırım görüşmelerinden önce belgelenmelidir.
Kişisel emek ve hizmet edimi, anonim ve limited şirketlerde ayni sermaye olarak konulamaz. Buna karşılık kanuni koşulları taşıyan, devredilebilir ve nakden değerlendirilebilir fikrî haklar ayni sermayeye konu olabilir (TTK m. 342 ve 581). Emek karşılığında pay edinilmesi hedefleniyorsa, bunun hukuki yolu ayrıca kurulmalıdır; “iki yıl çalışmak sermaye borcudur” demek yeterli değildir.
- Her kurucunun görev alanı, zaman ayırma yükümlülüğü ve somut teslimleri belirlenmelidir. “Teknolojiyle ilgilenir” yerine sürüm, dokümantasyon ve teslim takvimi yazılabilir.
- Ücret, gider iadesi ve kâr payı ayrı tutulmalıdır. Kâr payı, kurucunun aylık emeğinin otomatik karşılığı değildir.
- Yan iş, başka girişim, hastalık, uzun süreli çalışamama ve görev değişikliği için bildirim ve değerlendirme usulü kurulmalıdır.
- Çalışma yükümlülüğü ihlalinin ispatı, düzeltme süresi ve sonucu belirlenmelidir. İş ilişkisinin sona ermesi, tek başına pay sahipliğini sona erdirmez.
3. Yönetim, temsil ve imza yetkileri
Pay sahibi olmak, şirket adına sözleşme imzalama yetkisi vermez. Anonim şirkette yönetim kurulu; limited şirkette müdür veya müdürler ve genel kurul arasındaki görev paylaşımı esas alınmalıdır. Anonim şirkette yönetimin devri ile temsil yetkisinin devri ayrı işlemlerdir. Limited şirkette en az bir ortağın yönetim ve temsil yetkisi bulunmalıdır. Devredilemez yetkiler kurucular sözleşmesiyle başka bir kişiye bırakılamaz (TTK m. 365, 367, 370, 375, 408, 616, 623 ve 625).
Bütçe onayı, borçlanma, personel alımı, ilişkili kişilerle işlem, yatırım kabulü ve fikrî hak satışı için karar yetkisi ayrı ayrı yazılmalıdır. Oybirliği yalnız gerçekten kritik konulara ayrılırsa günlük faaliyetlerin durması riski azalır. Oy kullanma taahhüdü ile şirket organının karar yeter sayısı aynı şey değildir.
Varsayımsal örnek: İki kurucu, belirli tutarı aşan alımların ortak onayına bağlı olmasını kararlaştırır. Buna rağmen şirketin temsile yetkili yöneticisi tedarik sözleşmesini imzalar. Anonim şirkette bu iç sınırın aşılması, işlemi iyiniyetli üçüncü kişi bakımından kendiliğinden geçersiz kılmaz. Tescil ve ilan edilmiş birlikte temsil gibi kanunun tanıdığı sınırlamalar ayrıca değerlendirilir (TTK m. 371). Bu nedenle iç onay düzeni, şirketin gerçek temsil yapısıyla uyumlu kurulmalıdır.
4. Eşit ortaklıkta karar kilitlenmesi nasıl çözülür?

Yüzde 50–50 ortaklıkta sorun yalnız pay oranı değildir; yönetim organının bileşimi, toplantı ve karar nisapları ile veto hakları birlikte incelenir. Anonim şirket yönetim kurulunda oy eşitliğinde konu sonraki toplantıya bırakılır; ikinci toplantıda da eşitlik sürerse öneri reddedilmiş sayılır (TTK m. 390/3). Her organa uygulanabilecek genel bir “başkanın oyu iki sayılır” kuralı yoktur.
- Kilitlenme tanımı: Aynı önemli konuda usulüne uygun iki toplantıda karar çıkmaması gibi ölçülebilir bir eşik belirleyin.
- Görüşme aşaması: Kurucuların belirli süre içinde görüşmesini, bu sırada zorunlu ödemelerin hangi yetkiyle sürdürüleceğini düzenleyin.
- Uzman veya arabulucu: Teknik değerleme ile ticari karar ayrımını koruyun; üçüncü kişi şirket organının devredilemez yetkisini kullanmasın.
- Son aşama: Alım-satım hakkının tetiklenmesi, bağımsız değerleme, ödeme teminatı ve devir formalitelerini birlikte belirleyin. Finansal gücü eşit olmayan kurucularda karşılıklı fiyat teklifli satın alma mekanizmaları dengesiz sonuç verebilir.
Kilitlenmenin yargısal sonucu her zaman fesih değildir. Limited şirkette TTK m. 636, koşullarına göre fesih ve alternatif çözümlere imkân verir; anonim şirkette haklı sebeple fesih ve alternatifleri m. 531’de farklı şartlarla düzenlenir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 30.06.2025 tarihli, E. 2025/134, K. 2025/4648 sayılı kararında onanan değerlendirme, yalnız eşit pay oranına değil; genel kurulun uzun süre yapılamaması, güven ilişkisinin bozulması, faaliyetlerin başka şirkete yönlendirilmesi ve şirketin gayrifaal hâle gelmesi gibi olgulara dayanır. Bilirkişi tespitleri, mahkemenin delilleri değerlendirerek benimsediği bu olgularla birlikte ele alınmıştır. Bu karar teknoloji girişimine özgü değildir ve “eşit ortaklık fesih sebebidir” sonucunu desteklemez.
5. Finansman, yatırım ve payların sulanması
Girişimin paraya ihtiyacı olduğunda kimin ne kadar kaynak sağlayacağı, bunun üst sınırı ve hukuki niteliği açıklanmalıdır. Kurucu borcu ile sermaye artışı farklı sonuçlar doğurur. Bir ortağın yeni finansmana katılmaması üzerine payının kendiliğinden silineceğini veya diğer ortağa geçeceğini öngören ifade, gerekli hukuki işlemleri kurmaz.
Yatırım öncesi ve sonrası pay tablosu; yatırım tutarı, değerleme, yeni paylar ve çalışanlara ayrılacak payların etkisiyle birlikte hazırlanmalıdır. Varsayımsal örnek: İki kurucunun 50’şer payı varken yatırımcıya sermaye artırımıyla 25 yeni pay verilirse toplam 125 pay oluşur. Kurucuların oranı ayrı ayrı %40’a, yatırımcının oranı %20’ye gelir. Burada kurucuların pay adedi azalmamış, toplam içindeki oranları düşmüştür. Hesap; başka pay, imtiyaz veya opsiyon bulunmadığı varsayımına dayanır.
Anonim şirkette mevcut pay sahiplerinin yeni pay alma hakkı ve bu hakkın sınırlanması TTK m. 461 hükümlerine tabidir. Sözleşmesel sulanma korumasının hangi işlemle uygulanacağı, bedeli kimin karşılayacağı ve hangi kararların alınacağı açıklanmalıdır. Yabancı hukukta kullanılan yatırım veya dönüştürülebilir finansman şablonları, Türkiye’de kendiliğinden sermaye artışı ya da pay devri gerçekleştirmez. Yeni yatırımcının ortaklar sözleşmesine katılması ve yatırım belgeleriyle mevcut sözleşmenin uyumu ayrıca sağlanmalıdır.
6. Yazılım, kaynak kodu, marka ve alan adı
Yazılım üzerindeki haklar ve kaynak kodunun teslimi
Kurucu tarafından daha önce yazılmış bir program, sırf girişimde kullanıldığı için otomatik olarak şirketin malvarlığına geçmez. Bilgisayar programlarının korunmasında FSEK m. 2; çalışanların ve tüzel kişi organlarının görev sırasında ürettikleri eserlerde hakları kullanma bakımından m. 18 dikkate alınmalıdır. Mali hak sözleşmelerinde yazılılık ve devredilen hakların ayrı ayrı gösterilmesi gerekir. Henüz meydana getirilmemiş eser üzerindeki bugünden devir işlemi ile gelecekte devir taahhüdü ayrılmalıdır (FSEK m. 48, 50 ve 52).
İşleme, çoğaltma, yayma, temsil ve umuma iletim haklarından hangilerinin devredileceği veya lisanslanacağı; süre, ülke, alt lisans ve üçüncü kişilere devir yetkisi açık yazılmalıdır. Kaynak kodunun depoya yüklenmesi teknik teslimdir; tek başına mali hak devri değildir. Kod deposu, dokümantasyon, bulut hesapları, erişim anahtarları ve yedeklerin teslimi ayrıca düzenlenmelidir. Dış geliştiricilerden alınan haklar ve açık kaynak lisansları da hak zincirine dâhildir. Hak ihlalinin ceza boyutu için FSEK m. 71 hakkındaki yazımıza bakılabilir.
Marka, alan adı ve dijital hesapların kontrolü
Markanın kimin adına tescilli olduğu, başvuruyu kimin yapacağı ve şirkete devir işlemi belirlenmelidir. Sınai mülkiyet hakkının devrinde noter onayı dâhil şekil şartları ve sicil etkisi SMK m. 148 çerçevesinde değerlendirilir. Alan adı ise marka tesciliyle aynı hak değildir; kayıt sahibi, yenileme, transfer ve hesap erişimi ilgili kayıt kuruluşunun kurallarıyla birlikte düzenlenmelidir. Kurucunun ayrılması hâlinde e-posta, uygulama mağazası ve sosyal medya hesaplarının şirket kontrolünde kalmasını sağlayan teslim planı hazırlanmalıdır.
7. Gizlilik ve rekabet hükümlerinin sınırları
Gizli bilginin kapsamı; ticari sır, kaynak kodu, fiyatlandırma ve müşteri bilgileri gibi somut kategorilerle belirlenmelidir. Kamuya açık bilgiler, bağımsız geliştirme ve kanunen zorunlu açıklamalar için uygun istisnalar kurulmalı; erişim, saklama, iade ve silme yükümlülükleri açıklanmalıdır. Gizlilik anlaşması, kişisel verilerin işlenmesi veya aktarılması için tek başına hukuki dayanak yaratmaz. Verilerin hukuka aykırı paylaşılmasının ceza boyutu için TCK m. 136 incelememize bakılabilir.
Rekabet yasağında kişinin sıfatı önemlidir. Anonim şirket yönetim kurulu üyesi için TTK m. 396, limited şirket ortağı ve müdürü için m. 613 ve 626 farklı hükümler getirir. Sadece pay sahibi olan kişi ile aynı zamanda yönetici veya işçi olan kurucu aynı hukuki rejime tabi tutulamaz. Limited şirket ortağının şirket sırlarını koruma yükümlülüğü sözleşmeyle kaldırılamaz (TTK m. 613).
Kurucu aynı zamanda işçi ise, işten ayrılma sonrasındaki rekabet yasağı yazılılık, bilgiye erişim ve önemli zarar ihtimali koşullarını taşımalıdır. Yer, faaliyet alanı ve süre hakkaniyete uygun olmalı; özel durum ve koşullar dışında iki yıllık sınır gözetilmelidir. İşverenin korunmaya değer yararının kalmaması ve kanunda belirtilen fesih hâlleri de önemlidir (TBK m. 444–447). Ortaklar arasındaki diğer rekabet kayıtlarında da meşru menfaat ile çalışma ve ekonomik faaliyet özgürlüğü arasında ölçülü bir denge kurulmalıdır; sınırsız bir yasak sırf imzalandığı için güvenli hâle gelmez.
8. Pay devri, ayrılma ve vesting
Pay devri için şirket ve pay türüne uygun işlem
Önalım, alım hakkı, birlikte satışa katılma (tag-along) ve birlikte satışa zorlama (drag-along) hükümleri; tetikleyici olay, bildirim, fiyat, süre ve teminatlarıyla yazılmalıdır. Bu hükümler kanuni devir ve onay süreçlerinin yerine geçmez. Anonim şirkette payın senede bağlanıp bağlanmadığı, nama veya hamiline yazılı oluşu ve devir sınırlamaları; limited şirkette ise m. 595 rejimi ayrı değerlendirilir (TTK m. 489–494 ve 595).
Limited şirkette yalnız tamamlanan devir değil, devir borcu doğuran işlem de yazılı yapılmalı ve imzalar noterce onanmalıdır. Şirket sözleşmesinde aksi düzenlenmedikçe genel kurul onayı gerekir. Bu nedenle “hak kazanılınca ileride notere gideriz” yaklaşımı, bugünkü pay devri taahhüdünün şekil sorununu çözmeyebilir.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 21.04.2026 tarihli, E. 2025/5481, K. 2026/2282 sayılı kararında onanan istinaf gerekçesi bu riski gösterir. Limited pay devir vaadi içeren adi yazılı protokoldeki noter onayı eksikliği, ceza koşulu talebinin reddi gerekçeleri arasındadır. Sonradan düzenlenen noter devir sözleşmesinde ilgili kısıtlamaların bulunmadığına dair beyan da yer almış; ayrıca ihlal ve zarar ispatı değerlendirilmiştir. Bu nedenle karardan bütün rekabet anlaşmalarının geçersizliği veya sonradan ifanın her durumda etkisizliği sonucu çıkarılamaz.
Vesting ve reverse vesting nasıl kurulmalı?
Vesting, kurucunun belirli süre veya başarı koşullarıyla paya ilişkin ekonomik hak kazanmasını anlatan sözleşmesel bir modeldir. Payların zaman içinde devredilmesi ile baştan devredilip ayrılma hâlinde belirli kısmı için geri alım hakkı tanınması (reverse vesting) farklı yapılardır. Türk hukukunda bu adların yazılması otomatik bir hak kazanma, pay kaybı veya geri devir sonucu yaratmaz.
Başlangıç tarihi, ilk hak kazanma eşiği (cliff), aylık veya dönemsel oranlar, izin ve hastalık dönemleri, görev değişikliği, şirket satışı ve ayrılma sonuçları açık olmalıdır. Varsayımsal örnek: Dört yıllık takvimde ilk 12 ay tamamlanınca plan kapsamındaki payların %25’i, sonraki her ay plan kapsamındaki toplam payların 1/48’i hak edilir. Bu yalnız hesaplama modelidir; payların hangi kişiden, hangi işlemle ve hangi onaylarla edinileceği ayrıca belirlenmeden uygulanabilir bir devir düzeni oluşmaz.
Geri alacak kişi de belirtilmelidir. Payı diğer kurucunun alması ile şirketin kendi payını alması aynı şey değildir. Şirketin kendi paylarını edinmesinde oran, özkaynak ve yetkilendirme sınırları bulunur (TTK m. 379 ve 612). Sözleşme, şirketin ayrılan kurucunun bütün paylarını koşulsuz geri alabileceği varsayımı üzerine kurulmamalıdır.
9. Good leaver ve bad leaver ayrımı

Good leaver ve bad leaver, kanuni birer ortaklık statüsü değil; ayrılma sebebine farklı ekonomik sonuç bağlamak için kullanılan sözleşme terimleridir. Sağlık nedeniyle çalışamama ile ağır ve kanıtlanmış bir sözleşme ihlalini ayırmak mümkün olabilir. Ancak yalnız “iyi ayrılan” ve “kötü ayrılan” etiketlerini yazmak, hangi olayın hangi sonuca yol açacağını belirlemez.
| Düzenlenecek konu | Açıklığa kavuşturulacak nokta |
|---|---|
| Ayrılma sebebi | Ölüm, sürekli çalışamama, anlaşmalı ayrılma, istifa ve ağır ihlal ayrı tanımlanır. |
| Tespit ve itiraz | İhlali kimin, hangi delille belirleyeceği; savunma ve düzeltme süresi yazılır. |
| Hangi paylar? | Hak edilmiş ve henüz hak edilmemiş bölüm; oy ve kâr payının geçiş dönemi belirlenir. |
| Bedel ve ödeme | Değerleme tarihi, yöntem, bağımsız uzman, indirim ve taksit teminatı açıklanır. |
| Hukuki işlem | Diğer ortağa satış, şirkete satış, çıkma ve çıkarma birbirinden ayrılır. |
Bir kurucunun görevden alınması, bütün paylarını bedelsiz kaybetmesiyle eş tutulmamalıdır. İhlal yaptırımı niteliğindeki aşırı bedel indirimi veya ceza koşulu, somut yapısına göre geçerlilik ve ölçülülük incelemesi gerektirir. TBK m. 182’deki indirim kuralı yanında, tacir borçlu yönünden TTK m. 22 de gözetilmelidir; her kurucu sırf ortak olduğu için tacir sayılmaz. “Bad leaver payını 1 TL’ye devreder” kaydı için genel bir geçerlilik garantisi verilemez.
Limited şirkette sözleşmesel çıkma, haklı sebeple mahkeme yoluyla çıkma ve çıkarma ayrı kurumlardır. Ayrılma akçesinde gerçek değer ilkesi, şirket sözleşmesindeki ayrılma hakkı bakımından farklı düzenleme imkânı ve ödemenin koşulları birlikte değerlendirilir (TTK m. 638–642). Sözleşmesel pay satış bedeli ile kanuni ayrılma akçesi birbirine karıştırılmamalıdır. Bu araştırmada vesting veya good/bad leaver modelini doğrudan değerlendiren doğrulanmış bir Yargıtay kararı bulunamadığından, açıklamalar bu kavramlara özgü yerleşik içtihat iddiası taşımamaktadır.
10. Uyuşmazlık çözümü ve sık yapılan hatalar
Uyuşmazlık hükmünde uygulanacak hukuk, bildirim usulü, kısa görüşme süreci, mahkeme veya tahkim seçimi ve geçici hukuki koruma ihtiyacı ele alınmalıdır. Görüşme yükümlülüğü, dava ve başvuru sürelerini kaçırmaya yol açacak şekilde düzenlenmemelidir. Yetki sözleşmesinin taraf ve şekil koşulları vardır; gerçek kişi kurucuların tacir olduğu kendiliğinden kabul edilemez (HMK m. 17–18).
Tahkim seçilecekse yazılılık, uyuşmazlığın tahkime elverişliliği, tahkim yeri, dil, hakem sayısı ve uygulanacak kurallar açık olmalıdır. Bütün şirket uyuşmazlıklarının tahkime elverişli olduğu varsayılmamalıdır (HMK m. 408 ve 412). Dava şartı arabuluculuk da talebin niteliğine göre incelenir; TTK m. 5/A kapsamındaki konusu para olan ticari davalarla her türlü ortaklık davası aynı değildir.
- Yabancı şablonu şirket ve pay türüne uyarlamadan kullanmak.
- Pay tablosunu yazıp çalışma, fikrî hak ve ayrılma işlemlerini belirsiz bırakmak.
- Her kararı oybirliğine bağlayıp kilitlenme çözümü kurmamak.
- İç onay sınırının üçüncü kişilerle yapılan işlemi mutlaka geçersiz kılacağını düşünmek.
- Limited pay devri taahhüdündeki noter şartını son aşamaya ertelemek.
- Kaynak kodu teslimini veya marka başvurusunu hak devriyle eş tutmak.
- Ayrılma bedelini, değerleme tarihini ve ödemeyi yapacak kişiyi belirtmemek.
- Yeni yatırımcıyı sözleşmeye dâhil etmeden önceki kuralların devam edeceğini varsaymak.
İmzadan önce her taahhüt için bir uygulama listesi hazırlanmalıdır: taraf, borç, süre, kanuni şekil, gereken organ kararı, tescil veya bildirim ve ihlal sonucu. Sağlam bir startup ortaklık sözleşmesi, kurucuların beklentilerini bu işlemlerle eşleştirir; şirket büyüdükçe de yatırım ve çalışma belgeleriyle birlikte güncellenir.
Kaynaklar ve inceleme notu
Açıklamalar, 11 Ekim 2026 tarihinde erişilen resmî konsolide mevzuat metinleri ve aşağıdaki kararların tam metinleri esas alınarak hazırlanmıştır. Kararlar somut uyuşmazlıklarıyla sınırlı değerlendirilmiştir. Mevzuat açıklamaları özet ve yorumdur; doğrudan kanun alıntısı olarak sunulmamıştır.
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu — m. 5/A, 22, 340, 342, 365, 367, 370–371, 375, 379, 390, 396, 408, 461, 480, 489–494, 531, 577, 581, 595, 612–613, 616, 623, 625–626, 636, 638–642.
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu — m. 26–27, 182, 444–447.
- 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu — m. 2, 18, 48, 50, 52.
- 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu — m. 148.
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m. 17–18, 408, 412.
- Yargıtay 11. HD, 03.02.2025, E. 2024/1865, K. 2025/478 — pay devri sınırlaması; oyçokluğuyla onama.
- Yargıtay 11. HD, 21.04.2026, E. 2025/5481, K. 2026/2282 — limited pay devir protokolü ve ceza koşulu; onama.
- Yargıtay 11. HD, 30.06.2025, E. 2025/134, K. 2025/4648 — limited şirketin haklı sebeple feshi; onama.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır. Sözleşmenin uygulanabilirliği, şirketin türü, pay yapısı, tarafların sıfatı ve somut hükümlere göre değerlendirilmelidir.
Sıkça sorulan sorular
Startup ortaklık sözleşmesi nedir?
Kurucuların pay, katkı, çalışma, yönetim, finansman, fikrî hak ve ayrılma konularındaki hak ve borçlarını düzenleyen anlaşmadır. Şirket sözleşmesi ve gerekli hukuki işlemlerle birlikte hazırlanmalıdır.
Ortaklar sözleşmesi esas sözleşmenin yerine geçer mi?
Hayır. Esas olarak tarafları arasında borç doğurur. Şirket organı kararları, esas sözleşme değişiklikleri ve pay devri için gereken kanuni işlemler ayrıca yapılır.
Emek veya çalışma süresi sermaye olarak konulabilir mi?
Anonim ve limited şirkette kişisel emek ve hizmet edimi ayni sermaye olamaz. Emek karşılığında pay edinme hedefi, pay devri veya başka uygun hukuki işlemlerle ayrıca yapılandırılmalıdır.
Pay sahibi olan her kurucu şirket adına imza atabilir mi?
Hayır. Pay sahipliği ile temsil yetkisi farklıdır. Şirket adına işlem yapma yetkisi, şirket türüne uygun organ kararları ve temsil düzenine göre belirlenir.
Yüzde 50–50 ortaklıkta anlaşmazlık nasıl çözülür?
Önce hangi organ ve konuda karar alınamadığı belirlenir. Süreli görüşme, arabuluculuk, değerleme ve uygulanabilir alım-satım mekanizmaları kurulabilir. Eşit pay oranı tek başına şirketin feshedileceği anlamına gelmez.
Yatırım alınınca kurucuların payı neden sulanır?
Sermaye artırımıyla yeni pay çıkarılır ve kurucu yeni pay edinmezse, mevcut pay adedi aynı kalsa bile toplam sermayedeki oranı düşebilir. Yatırım öncesi ve sonrası pay tablosu birlikte hesaplanmalıdır.
Kurucunun yazdığı yazılım otomatik olarak şirkete ait olur mu?
Hayır. Yazılımın ne zaman ve hangi ilişki içinde üretildiği incelenmelidir. FSEK m. 18’deki hak kullanımı kuralları ile yazılı ve hakları ayrı ayrı gösteren devir veya lisans belgeleri birlikte değerlendirilir.
Kaynak kodunun teslimi fikrî hak devri sayılır mı?
Tek başına sayılmaz. Teknik teslim ile mali hakların devri ayrı işlemlerdir. Kod, dokümantasyon ve erişimlerin teslimi yanında devredilecek veya lisanslanacak haklar da açıkça düzenlenmelidir.
Kuruculara süresiz rekabet yasağı konulabilir mi?
Sınırsız bir yasağın geçerli olacağı varsayılamaz. Kurucunun ortak, yönetici veya işçi sıfatı ile korunacak menfaat incelenir. İşçi bakımından TBK m. 444–447’deki özel şartlar ve sınırlamalar uygulanır.
Limited şirket pay devri vaadi noter onayı gerektirir mi?
Evet. TTK m. 595, devir yanında devir borcu doğuran işlemlerde de yazılı şekil ve imzaların noterce onanmasını arar. Şirket sözleşmesinde aksi yoksa devir için genel kurul onayı da gerekir.
Vesting Türkiye’de uygulanabilir mi?
Vesting bir sözleşme modeli olarak tasarlanabilir; ancak bu adın kullanılması kendiliğinden pay kazandırmaz. Payın edinilmesi veya geri devri, şirket türüne uygun şekil, onay ve diğer kanuni şartlarla kurulmalıdır.
Good leaver ve bad leaver ne anlama gelir?
Ayrılma sebeplerine farklı ekonomik sonuç bağlayan sözleşme terimleridir. Kanuni ortaklık statüsü oluşturmazlar. Sebepler, tespit usulü, etkilenen paylar, fiyat ve devir işlemleri açıkça yazılmalıdır.
Kurucu işten ayrılınca bütün paylarını kaybeder mi?
Hayır. Çalışma veya yöneticilik ilişkisinin sona ermesi pay sahipliğini kendiliğinden bitirmez. Geçerli ayrılma veya devir düzenlemeleri, kanuni korumalar ve gerekli işlemler ayrıca değerlendirilir.
Şirket ayrılan kurucunun bütün paylarını geri alabilir mi?
Koşulsuz olarak alamaz. Şirketin kendi paylarını edinmesi TTK m. 379 veya m. 612’deki sınır ve koşullara tabidir. Diğer kurucunun payları satın alması farklı bir işlemdir.
Ortaklık uyuşmazlıklarının tamamı tahkime götürülebilir mi?
Hayır. Yazılı tahkim anlaşması yanında uyuşmazlığın tahkime elverişliliği de incelenir. Tarafların iradesine tabi olmayan işler için genel bir tahkim kaydı yeterli değildir.
ChatGPT
Gemini
Claude
Grok
Perplexity






