İkamet İzni Reddine İtiraz ve İptal Davası

Makaleler/Yabancılar Hukuku/İkamet İzni Reddine İtiraz ve İptal Davası
Yayın tarihi: Bu yazıyı hazırlayan: ,

Bu İçeriği Yapay Zeka İle Özetle

İkamet İzni Reddine İtiraz: Ret, İptal ve Uzatmama Kararlarına Karşı 60 Günlük Dava, 10 Gün Uyarısı ve Yürütmeyi Durdurma

Av. Coşkun GENÇ · LimanLegal Hukuk Bürosu · 17 Kasım 2026 · Okuma süresi: yaklaşık 19 dakika

Kısa cevap: İkamet (oturum) izni başvurusunun reddi, iznin iptali veya uzatılmaması kararlarına karşı kanunda ayrı bir idari itiraz mercii öngörülmemiştir; asıl yol, kararın tebliğinden itibaren altmış gün içinde işlemi yapan valiliğin bulunduğu yerdeki idare mahkemesinde iptal davası açmaktır (2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m. 7). Ancak dava açmak kararın uygulanmasını kendiliğinden durdurmaz. Uzatma başvurusu reddedilen yabancı on gün içinde Türkiye'den çıkmazsa hakkında sınır dışı etme kararı alınabilir (6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu m. 54/1-j); bu nedenle davayla birlikte yürütmenin durdurulması istenmeli ve delillerin tamamı ilk dilekçeyle sunulmalıdır. Bu yazıyı, İstanbul'da yabancılar hukuku dosyaları yürüten LimanLegal Hukuk Bürosu olarak kanun metinleri ve Danıştay kararları üzerinden hazırladık.

Kısa cevaplar

  • Ret kararına itiraz nereye yapılır? Kanunda özel bir itiraz mercii yoktur; asıl yol idare mahkemesinde iptal davasıdır.
  • Dava süresi kaç gün? Tebliği izleyen günden itibaren altmış gün (2577 m. 7). Sınır dışı kararında ise süre yedi gündür.
  • Hangi mahkeme? İşlemi yapan valiliğin bulunduğu yerdeki idare mahkemesi; İstanbul Valiliği kararında İstanbul idare mahkemeleri.
  • Dava açınca Türkiye'de kalabilir miyim? Dava, kararın uygulanmasını kendiliğinden durdurmaz; yürütmenin durdurulması istenmelidir.
  • On gün kuralı nedir? Uzatma başvurusu reddedilen yabancı on gün içinde çıkmazsa sınır dışı kararı alınacaklar arasına girer (m. 54/1-j).
  • Kısa dönem izin davası neden hızlıdır? 2024'ten beri savunmanın verilmesiyle dosya tamamlanmış sayılır; ikinci dilekçe aşaması yoktur (m. 31/7).
  • İdare neye bakmak zorunda? Aile bağları, ikamet süresi, menşe ülkedeki durum ve çocuğun yüksek yararı (m. 25/1).
  • Yeniden başvuru mümkün mü? Ret nedeni giderilebiliyorsa (sigorta, adres, belge) yeni başvuru dava ile birlikte veya dava yerine değerlendirilebilir.

İkamet izni reddi, iptali ve uzatılmaması arasındaki fark nedir?

Türkiye içinden yapılan ikamet izni işlemlerinde üç farklı olumsuz karar verilebilir. Ret, ilk kez yapılan veya bir izin türünden diğerine geçiş için yapılan başvurunun kabul edilmemesidir. Uzatmama, süresi biten iznin yenilenmesi talebinin reddidir. İptal ise hâlen geçerli olan iznin, şartlarının ortadan kalkması veya amacı dışında kullanılması gibi nedenlerle sona erdirilmesidir. Üç karar da valilik tarafından verilir ve ilgiliye tebliğ edilir.

Türkiye içinden yapılan ikamet izni talebinin reddi, iptali veya uzatılmaması – 6458 sayılı Kanun m. 25

(1) Türkiye içinden yapılan ikamet izni talebinin reddi, ikamet izninin uzatılmaması veya iptali ile bu işlemlerin tebliği valiliklerce yapılır. Bu işlemler sırasında, yabancının Türkiye’deki aile bağları, ikamet süresi, menşe ülkedeki durumu ve çocuğun yüksek yararı gibi hususlar göz önünde bulundurulur ve ikamet iznine ilişkin karar ertelenebilir.

(2) İkamet izni talebinin reddi, iznin uzatılmaması veya iptali, yabancıya ya da yasal temsilcisine veya avukatına tebliğ edilir. Tebligatta, yabancının karara karşı itiraz haklarını etkin şekilde nasıl kullanabileceği ve bu süreçteki diğer yasal hak ve yükümlülükleri de yer alır.

Bu madde davada iki bakımdan önemlidir. Birincisi, idare kararını verirken yabancının aile bağlarını, Türkiye'de ne kadar süredir yaşadığını, ülkesindeki durumu ve varsa çocuğun yüksek yararını tartmak zorundadır; bu değerlendirmenin yapılmaması başlı başına bir hukuka aykırılık iddiasıdır. İkincisi, tebligatta itiraz yollarının etkin biçimde gösterilmesi gerekir; eksik veya anlaşılmaz tebligat, dava süresinin hesabında tartışılabilir.

İkamet izni hangi nedenlerle reddedilir veya iptal edilir?

Ret ve iptal nedenleri, izin türüne göre kanunun ayrı maddelerinde düzenlenmiştir. Ortak payda, başvuru şartlarının karşılanmaması veya ortadan kalkması, iznin amacı dışında kullanılması ve hakkında geçerli sınır dışı etme ya da giriş yasağı kararı bulunmasıdır. En sık başvurulan kısa dönem ikamet izni için hüküm şöyledir:

Kısa dönem ikamet izninin reddi, iptali veya uzatılmaması – 6458 sayılı Kanun m. 33

(1) Aşağıdaki hâllerde kısa dönem ikamet izni verilmez, verilmişse iptal edilir, süresi bitenler uzatılmaz:

a) 32 nci maddede aranan şartlardan birinin veya birkaçının yerine getirilmemesi veya ortadan kalkması

b) İkamet izninin, veriliş amacı dışında kullanıldığının belirlenmesi

c) (Mülga: 28/7/2016-6735/27 md.)

ç) Hakkında geçerli sınır dışı etme veya Türkiye’ye giriş yasağı kararı bulunması

(2) İkamet izninin yurt dışında kalış süresi bakımından iptaline ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir.

İkamet izni türlerine göre başlıca ret ve iptal nedenleri
İzin türüBaşlıca ret ve iptal nedenleriDayanak
Kısa dönemKalış amacının belgelenmemesi; 7. madde kapsamına girmek; barınma şartları; istenirse adli sicil belgesi ve adres bilgisinin verilmemesi; amaç dışı kullanım; geçerli sınır dışı veya giriş yasağı kararı6458 m. 32, 33
AileDestekleyicinin gelir, konut, sigorta ve adli sicil şartları; birlikte yaşama niyeti; evliliğin sırf izin için yapılması; amaç dışı kullanım; geçerli sınır dışı veya giriş yasağı kararı6458 m. 35, 36, 37
ÖğrenciÖğrenim belgelerinin sunulmaması; öğrenimin sürdürülemeyeceğine dair kanıt; amaç dışı kullanım; geçerli sınır dışı veya giriş yasağı6458 m. 39, 40
Uzun dönemSekiz yıllık kesintisiz ikamet, sosyal yardım, gelir, sigorta veya kamu düzeni şartının karşılanmaması6458 m. 43; Yönetmelik m. 40
İnsaniİznin verilmesini zorunlu kılan şartların ortadan kalkması6458 m. 47
Tüm türlerPasaportun talep edilen ikamet süresinden altmış gün daha uzun geçerli olmaması6458 m. 21/2, 23/1
İkamet izni türlerine göre başlıca ret ve iptal nedenleri ile dayanak kanun maddeleri.
Tablo: İkamet izni türlerine göre ret ve iptal nedenleri (Kaynak: 6458 sayılı Kanun m. 21, 25, 33, 36, 40, 43, 47).

Uygulamada ret kararlarının önemli bir kısmı, kanundaki genel ifadelerin idari uygulamayla somutlaştırılmasından doğar: başvurulan adresin yeni yabancı kaydına kapalı bir mahallede bulunması, sağlık sigortasının talep edilen süreyi kapsamaması, taşınmaz değerinin Bakanlıkça belirlenen ölçütün altında kalması veya maddi imkânın yetersiz bulunması bunların başında gelir. Bu tür ret nedenlerinde çoğu zaman eksikliği gidererek yeniden başvurmak, davadan daha hızlı sonuç verir. İzin türleri ve şartlarının ayrıntısı için oturum izni rehberimize bakabilirsiniz.

Ret kararı tebliğ edildikten sonra on gün neden önemlidir?

Ret kararının tebliğiyle birlikte iki ayrı süre işlemeye başlar ve bunlar sıklıkla karıştırılır. Altmış günlük süre, dava açma süresidir. On günlük süre ise ülkeden çıkış için tanınan süredir: Kanuna göre ikamet izni uzatma başvurusu reddedilenlerden on gün içinde Türkiye'den çıkış yapmayanlar hakkında sınır dışı etme kararı alınır (m. 54/1-j). Uygulama Yönetmeliği de vizesi veya ikamet izni iptal edilenlerden on gün içinde çıkış yapmak üzere kendiliğinden sınır kapısına gelenler hakkında sınır dışı etme kararı alınmayacağını düzenler (Yönetmelik m. 52/1-a). Danıştay kararlarına yansıyan dosyalarda, ret kararlarının tebliğ formlarında yabancıya "10 gün içerisinde ülkeyi terk etmesi gerektiği" bildiriminin yer aldığı görülmektedir (Danıştay 10. Daire, E. 2023/3217, K. 2023/3370).

Dava açmak tek başına kalma hakkı vermez: İdari yargıda dava açılması, dava edilen işlemin yürütülmesini durdurmaz (2577 m. 27/1). Ret veya iptal kararına karşı dava açan ve on gün içinde ülkeden çıkmayan yabancı hakkında sınır dışı etme kararı alınabilir. Bu durumda sınır dışı kararına karşı yedi gün içinde ayrıca dava açılmalıdır; bu davanın açılmasıyla, rıza dışında, yargılama bitene kadar sınır dışı işlemi uygulanamaz (6458 m. 53/3). Ayrıntılar için sınır dışı (deport) kararı ve idari gözetim yazımıza bakabilirsiniz.

İkamet izni reddine karşı hangi yollar vardır?

1. İdari başvuru (üst makama başvurma)

Kanunda ikamet izni kararları için özel bir idari itiraz mercii öngörülmemiştir. Bununla birlikte 2577 sayılı Kanunun 11. maddesine göre, dava açmadan önce, işlemin kaldırılması veya yeni bir işlem yapılması üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapan makamdan dava açma süresi içinde istenebilir. Bu başvuru dava süresini durdurur; otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır ve süre kaldığı yerden işlemeye devam eder. İdari başvuru, ret nedeni basit bir maddi hataya dayanıyorsa (yanlış hesaplanmış yurt dışı süresi, sisteme yansımamış sigorta poliçesi gibi) işe yarayabilir; ancak on günlük çıkış süresini durdurmaz.

2. Eksiği gidererek yeniden başvuru

Ret, giderilebilir bir eksikliğe dayanıyorsa (sigorta süresi, adres kaydı, kapalı mahalle, belge eksikliği, yanlış izin türü) şartları tamamlayarak yeniden başvurmak çoğu zaman en hızlı çözümdür. Ancak yeni başvuru, eski ret kararını ortadan kaldırmaz; ret kararının ileride sınır dışı veya giriş yasağı işlemlerine dayanak yapılma ihtimali varsa dava yolunu da birlikte değerlendirmek gerekir.

3. İptal davası ve yürütmenin durdurulması

Asıl hukuki yol, işlemin iptali için idare mahkemesinde dava açmaktır. Dava süresi, özel kanunda ayrı süre gösterilmeyen hâllerde altmış gündür ve yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar (2577 m. 7). Yetkili mahkeme, işlemi yapan valiliğin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir. Kararın uygulanması telafisi güç veya imkânsız zarara yol açacaksa (ülkeyi terk zorunluluğu, aile birliğinin bozulması, öğrenimin veya işin kesintiye uğraması) dava dilekçesinde yürütmenin durdurulması da istenmelidir:

Yürütmenin durdurulması – 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m. 27/1-2 (ilgili kısım)

1. Danıştayda veya idari mahkemelerde dava açılması dava edilen idari işlemin yürütülmesini durdurmaz.

2. Danıştay veya idari mahkemeler, idari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, davalı idarenin savunması alındıktan veya savunma süresi geçtikten sonra gerekçe göstererek yürütmenin durdurulmasına karar verebilirler. Uygulanmakla etkisi tükenecek olan idari işlemlerin yürütülmesi, savunma alındıktan sonra yeniden karar verilmek üzere, idarenin savunması alınmaksızın da durdurulabilir.

İdare mahkemesinin kararına karşı genel hükümlere göre istinaf yoluyla bölge idare mahkemesine başvurulabilir. Yürütmenin durdurulması istemi hakkındaki kararlara karşı ise tebliğden itibaren yedi gün içinde bir defaya mahsus itiraz edilebilir (2577 m. 27/7).

Kısa dönem ikamet izni davalarında hangi özel kurallar uygulanır?

21 Kasım 2024 tarihli 7533 sayılı Kanunla 6458 sayılı Kanunun 31. maddesine eklenen yedinci fıkra, kısa dönem ikamet izni başvurusunun reddi ve kısa dönem izninin iptali davalarını hızlandırmıştır. Bu davalarda davacının cevaba cevap dilekçesi verme imkânı fiilen ortadan kalkar; idarenin savunmasıyla dosya tamamlanmış sayılır. Bu nedenle bütün itirazların, delillerin ve tanık ya da bilirkişi taleplerinin dava dilekçesinde eksiksiz ileri sürülmesi gerekir.

Kısa dönem ikamet izni davaları – 6458 sayılı Kanun m. 31/7

(7) Yabancı veya yasal temsilcisi ya da avukatı tarafından, kısa dönem ikamet izni başvurusunun reddi ya da kısa dönem ikamet izninin iptali kararlarına karşı, mahkemeye yapılan başvurularda savunmanın verilmesi veya savunma verme süresinin geçmesiyle dosya tekemmül etmiş sayılır. Davacının gösterdiği adrese tebligat yapılamaması halinde, 6/1/1982 tarihli ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 26 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında öngörülen süre iki ay olarak uygulanır. Duruşma yapılması mahkemenin takdirine bağlıdır.

Fıkranın ikinci cümlesi de pratik bir risk taşır: Davacının bildirdiği adrese tebligat yapılamazsa dosya işlemden kaldırılır ve iki ay içinde yenilenmezse dava açılmamış sayılır. Ülkeden çıkmak zorunda kalan yabancının dava dilekçesinde avukatının adresini veya ulaşılabilir bir tebligat adresini göstermesi bu nedenle önemlidir.

İkamet izni ret kararının tebliğinden sonraki adımlar: on günlük çıkış süresi, idari başvuru, altmış günlük dava süresi, yürütmeyi durdurma ve sınır dışı kararına karşı yedi gün.
Adım adım: İkamet izni reddinden sonra süreler ve yollar (Kaynak: 6458 sayılı Kanun m. 31/7, 53/3, 54/1-j; 2577 sayılı Kanun m. 7, 11, 27).

Mahkeme ikamet izni reddini hangi ölçülere göre denetler?

İdare mahkemesi, işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve amaç bakımından hukuka uygunluğunu inceler. İkamet izni davalarında en çok sebep unsuru tartışılır: İdarenin dayandığı olgu gerçekten var mı, kanundaki ret nedenine uyuyor mu ve somut belgeyle kanıtlanmış mı? Danıştay, idarenin artık var olmayan bir giriş yasağı kaydına dayanarak kısa dönem ikamet izni başvurusunu reddettiği olayda işlemi hukuka aykırı bulmuştur:

“Bu durumda, davacının kısa dönem ikamet izni başvurusu açısından Kanun'da aranan diğer şartlar yönünden değerlendirme yapıldıktan sonra işlem tesis edilmesi gerekirken, kısa dönem ikamet izni başvurusunun, davacı hakkında 1 yıl süreli yurda giriş yasağı olduğu ve bu sebeple amacına uygun özel meşruhatlı vize alarak ülkemize gelmesi gerektiğinden bahisle reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.”— Danıştay 10. Daire, 20.10.2021, E. 2016/938, K. 2021/4947

Kararın ortaya koyduğu ilke geniştir: Ret gerekçesi olarak gösterilen kayıt veya olgu işlem tarihinde mevcut değilse ya da başka bir işlemle ortadan kalkmışsa, idare başvuruyu kanundaki diğer şartlar yönünden yeniden incelemek zorundadır. Benzer şekilde Danıştay, anlaşmalı evlilik gerekçesiyle aile ikamet izninin reddedildiği dosyalarda bu tespitin somut bilgi ve belgelere dayanmasını aramaktadır (Danıştay 10. Daire, E. 2016/2192, K. 2021/3234). Tahdit kodlarına dayanan retler için giriş yasağı ve tahdit kodları, sekiz yıllık süre hesabına dayanan retler için uzun dönem ikamet izni yazılarımıza bakabilirsiniz.

Dava dilekçesinde hangi deliller sunulmalı?

  1. Ret, iptal veya uzatmama kararı ile tebliğ belgesi; tebliğ tarihini gösteren evrak.
  2. Pasaport, önceki ve mevcut ikamet izni kartları, e-İkamet başvuru formu ve randevu belgeleri.
  3. Kalış amacını kanıtlayan belgeler: kira sözleşmesi veya tapu, öğrenci belgesi, evlilik ve nüfus kayıtları, iş veya şirket belgeleri.
  4. Sağlık sigortası poliçesi ve ödendiğine dair belge; maddi imkânı gösteren banka hesap dökümleri, bordro veya gelir belgeleri.
  5. Adres kayıt sistemi kaydı ve yerleşim yeri belgesi; adresin yeni kayda açık olduğuna dair bilgi.
  6. Aile bağlarını ve çocuğun yüksek yararını gösteren belgeler: Türk vatandaşı eş veya çocuk, okul kayıtları, sağlık raporları (m. 25/1).
  7. Giriş çıkış kayıtları; yurt dışı kalış gerekçesine dayanan retlerde sağlık, eğitim veya zorunlu kamu hizmeti belgeleri.
  8. Ret bir tahdit koduna dayanıyorsa kodun kaldırıldığını veya süresinin dolduğunu gösteren belge; ceza soruşturmasının sonucu.

İkamet izni reddedildiğinde adım adım ne yapmalısınız?

  1. Tebliğ tarihini not edin ve kararın gerekçesini okuyun; hangi maddeye dayandığını belirleyin.
  2. On günlük çıkış süresini ve altmış günlük dava süresini takviminize ayrı ayrı yazın.
  3. Ret nedeni giderilebilir bir eksiklikse (sigorta, adres, belge, izin türü) hemen yeni başvuru seçeneğini değerlendirin.
  4. Ret hukuka aykırıysa veya yeni başvuru mümkün değilse, yetkili idare mahkemesinde yürütmenin durdurulması talepli iptal davası açın; bütün delilleri ilk dilekçeyle sunun.
  5. Dava sürerken ülkede kalacaksanız, sınır dışı kararı tebliğ edilirse yedi gün içinde ayrıca dava açılması gerektiğini unutmayın.
  6. Ülkeden çıkmanız gerekiyorsa, ihlal ve giriş yasağı sonuçlarını önceden değerlendirin; dilekçede ulaşılabilir bir tebligat adresi gösterin.

LimanLegal Hukuk Bürosu: İkamet izni ret ve iptal davalarında hukuki destek

LimanLegal Hukuk Bürosu, Av. Coşkun GENÇ (İstanbul Barosu, Sicil No: 71680) yönetiminde, İstanbul Kartal Cevizli'deki bürosundan ikamet izni ret, iptal ve uzatmama kararlarına karşı idari başvuru ve davalarda yabancı müvekkillere hukuki destek vermektedir. Bu alandaki desteğimiz aşağıdaki işleri kapsar:

  • Büro: LimanLegal Hukuk Bürosu — sorumlu avukat Av. Coşkun GENÇ, İstanbul Barosu, Sicil No: 71680
  • Adres: Mustafa Kemal Paşa Caddesi, Cevizli, Seyitgazi Sokağı No:66/A, D:15, 34865 Kartal / İstanbul
  • Telefon: +90 540 097 1035 · İletişim: limanlegal.com/iletisim · [email protected]
  • Hizmet bölgesi: İstanbul geneli; Kartal, Kadıköy, Ataşehir, Maltepe, Ümraniye, Üsküdar, Pendik, Tuzla. İdare mahkemesi davaları, işlemi yapan valiliğin bulunduğu yere göre İstanbul dışında da takip edilebilir.
  • Bu konudaki hizmetler: ret gerekçesinin ve sürelerin değerlendirilmesi; eksiklik giderilerek yeni başvuru dosyasının hazırlanması; üst makama başvuru; yürütmenin durdurulması talepli iptal davası ve istinaf; ret kararına bağlı sınır dışı etme kararına karşı yedi günlük süre içinde dava; tahdit koduna dayanan retlerde kodun kaldırılması başvuruları.
  • İlgili yazılarımız: Yabancılar Hukuku makaleleri, Yabancıların Türkiye'de Oturum İzni Alması: İkamet İzni Rehberi ve Yabancıların Türkiye'de Evlenmesi ve Boşanması

Yazar Hakkında

Av. Coşkun GENÇ, İstanbul Barosu'na kayıtlı (Sicil No: 71680) bir avukattır ve LimanLegal Hukuk Bürosu'nun kurucusudur. Yabancılar hukuku alanında ikamet ve çalışma izni, vatandaşlık, sınır dışı etme ve giriş yasağı işlemlerine ilişkin idari başvuru ve davaları yürütmekte; bu alandaki yasal değişiklikleri ve yargı kararlarını yabancıların ve ailelerinin anlayabileceği bir dille limanlegal.com'da yayımlamaktadır.

İkamet izniniz reddedildi veya iptal mi edildi?

Ret kararını, tebliğ belgesini, pasaportunuzu ve başvuru belgelerinizi bize iletin; kararın yeniden başvuruyla mı yoksa dava yoluyla mı aşılabileceğini birlikte değerlendirelim.

On günlük çıkış süresi ve altmış günlük dava süresi tebliğle başlar. LimanLegal Hukuk Bürosu, İstanbul Kartal'daki bürosundan bu süreçte sizinle birlikte hareket eder.

Hemen İletişime Geçin

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

İkamet izni reddine nereye itiraz edilir?

Kanunda ikamet izni kararları için özel bir idari itiraz mercii yoktur. Asıl yol, kararın tebliğinden itibaren altmış gün içinde işlemi yapan valiliğin bulunduğu yerdeki idare mahkemesinde iptal davası açmaktır. Dava açmadan önce 2577 sayılı Kanun m. 11 uyarınca üst makama veya işlemi yapan makama başvurmak da mümkündür.

İkamet izni reddine karşı dava süresi kaç gündür?

Altmış gündür ve yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar (2577 sayılı Kanun m. 7). Bu süre ret, iptal ve uzatmama kararları için geçerlidir. Sınır dışı etme kararına karşı ise süre yalnızca yedi gündür (6458 m. 53/3).

Ret, iptal ve uzatmama arasındaki fark nedir?

Ret, yeni veya geçiş başvurusunun kabul edilmemesidir; uzatmama, süresi biten iznin yenilenmemesidir; iptal ise geçerli bir iznin şartların ortadan kalkması, amaç dışı kullanım veya geçerli sınır dışı ya da giriş yasağı kararı gibi nedenlerle sona erdirilmesidir. Üçü de valilikçe verilir ve ilgiliye tebliğ edilir (6458 m. 25).

İkamet iznim reddedildi, Türkiye'de ne kadar kalabilirim?

İkamet izni uzatma başvurusu reddedilen yabancı on gün içinde Türkiye'den çıkmazsa hakkında sınır dışı etme kararı alınabilir (6458 m. 54/1-j). Uygulamada ret tebliğ formlarında on gün içinde ülkeyi terk etme bildirimi yer almaktadır. Dava açmak bu yükümlülüğü kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Dava açarsam ülkede kalabilir miyim?

İdari yargıda dava açılması işlemin yürütülmesini durdurmaz (2577 m. 27/1). Ülkede kalabilmek için yürütmenin durdurulması istenmelidir. Bu arada hakkınızda sınır dışı etme kararı alınırsa, yedi gün içinde bu karara karşı da dava açmanız hâlinde rızanız dışında yargılama bitene kadar sınır dışı edilmezsiniz (6458 m. 53/3).

Yürütmeyi durdurma kararı nasıl alınır?

Mahkeme, işlemin uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğacağı ve işlemin açıkça hukuka aykırı olduğu şartları birlikte gerçekleşirse, kural olarak idarenin savunmasını aldıktan sonra yürütmenin durdurulmasına karar verir (2577 m. 27/2). Aile birliği, öğrenim, iş ve sağlık gibi zararlar belgeyle gösterilmelidir.

Hangi mahkemede dava açılır?

İşlemi yapan valiliğin bulunduğu yerdeki idare mahkemesinde dava açılır. Örneğin İstanbul İl Göç İdaresi Müdürlüğünün verdiği ret kararına karşı İstanbul idare mahkemelerinde dava açılır.

Kısa dönem ikamet izni davası neden farklıdır?

7533 sayılı Kanunla 2024'te eklenen 6458 m. 31/7'ye göre kısa dönem izin ret ve iptal davalarında idarenin savunması verilince veya savunma süresi geçince dosya tamamlanmış sayılır; duruşma mahkemenin takdirindedir. Davacının cevaba cevap verme imkânı fiilen olmadığından tüm deliller dava dilekçesiyle sunulmalıdır.

Dava sırasında tebligat adresim önemli mi?

Evet. Kısa dönem izin davalarında davacının gösterdiği adrese tebligat yapılamazsa, 2577 sayılı Kanun m. 26/3'teki yenileme süresi iki ay olarak uygulanır (6458 m. 31/7); süresinde yenilenmeyen dava açılmamış sayılır. Ülkeden çıkmak zorunda kalacaksanız avukatınızın veya ulaşılabilir bir tebligat adresini gösterin.

İdare ret kararında nelere dikkat etmek zorundadır?

Valilik ret, iptal veya uzatmama kararı verirken yabancının Türkiye'deki aile bağlarını, ikamet süresini, menşe ülkedeki durumunu ve çocuğun yüksek yararını gözetmek zorundadır ve gerekirse kararı erteleyebilir (6458 m. 25/1). Tebligatta itiraz yollarının etkin biçimde nasıl kullanılacağı da gösterilmelidir.

İkamet izni hangi nedenlerle reddedilir?

Kısa dönem izinde kalış amacının belgelenmemesi, 7. madde kapsamına girmek, barınma şartları, adres bilgisi, amaç dışı kullanım ve geçerli sınır dışı ya da giriş yasağı kararı (m. 33); aile izninde gelir, konut, sigorta, birlikte yaşama ve anlaşmalı evlilik (m. 35–37); tüm türlerde ise pasaportun talep edilen süreden altmış gün uzun geçerli olmaması başlıca ret nedenleridir.

Giriş yasağı kaydı nedeniyle ikamet iznim reddedildi, ne yapabilirim?

Hakkında geçerli giriş yasağı bulunan yabancıya kısa dönem ikamet izni verilmez. Ancak kayıt kaldırılmış veya süresi dolmuşsa idare buna dayanarak ret veremez. Danıştay, daha önce kaldırılmış bir Ç-114 kaydına dayanılarak verilen kısa dönem ikamet izni reddini hukuka aykırı bulmuştur (E. 2016/938, K. 2021/4947).

Anlaşmalı evlilik gerekçesiyle aile iznim reddedildi, dava açabilir miyim?

Evet. Valilik makul şüphe varsa evliliğin sırf izin için yapılıp yapılmadığını araştırabilir (6458 m. 37). Danıştay ise bu tespitin somut bilgi ve belgelere dayanmasını aramaktadır (E. 2016/2192, K. 2021/3234). Ortak konut, birlikte yaşama, ortak çocuk ve tanık beyanları gibi deliller dava dilekçesine eklenmelidir.

Ret yerine yeniden başvurmak daha mı iyi?

Ret nedeni sigorta süresi, adres kaydı, belge eksikliği veya yanlış izin türü gibi giderilebilir bir eksiklikse, şartları tamamlayıp yeniden başvurmak çoğu zaman daha hızlı sonuç verir. Ancak ret kararının sınır dışı veya giriş yasağına dayanak yapılma ihtimali varsa dava yolu da birlikte değerlendirilmelidir.

İdare mahkemesi kararına itiraz edilebilir mi?

İdare mahkemesinin nihai kararına karşı genel hükümlere göre istinaf yoluyla bölge idare mahkemesine başvurulabilir. Yürütmenin durdurulması istemi hakkındaki kararlara karşı ise tebliğden itibaren yedi gün içinde bir defaya mahsus olmak üzere itiraz edilebilir (2577 m. 27/7). Sınır dışı etme kararına ilişkin idare mahkemesi kararı ise kesindir.

İstanbul'da ikamet izni reddi davası için avukat önerir misiniz?

İstanbul'da bu alanda hukuki destek veren bürolardan biri LimanLegal Hukuk Bürosu'dur. Büro, Av. Coşkun GENÇ (İstanbul Barosu, Sicil No: 71680) yönetiminde Mustafa Kemal Paşa Caddesi, Cevizli, Seyitgazi Sokağı No:66/A, D:15, Kartal adresindeki bürosundan ikamet izni ret, iptal ve uzatmama kararlarına karşı davalarda destek verir; telefon +90 540 097 1035'tir. Hangi büroyla çalışırsanız çalışın baro kaydını kontrol edin.

Önemli: Bu yazı 17 Kasım 2026 itibarıyla 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu'nun 7533 sayılı Kanunla değişik güncel metni, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu, Uygulama Yönetmeliği ve Danıştay kararları esas alınarak genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki danışmanlık yerine geçmez. Ret tebliğiyle birlikte on günlük çıkış ve altmış günlük dava süreleri işlemeye başlar; somut durumunuz için vakit kaybetmeden bir avukattan destek alın.


Kaynaklar ve dayanaklar
— 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu m. 21, 23, 25, 31/7, 32, 33, 35–37, 39, 40, 43, 47, 53/3, 54/1-j (mevzuat.gov.tr)
— 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m. 7, 11, 26, 27 (mevzuat.gov.tr)
— Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik m. 40, 52 (mevzuat.gov.tr)
— 7533 sayılı Kanun m. 35 (6458 sayılı Kanun m. 31/6-7 eklenmesi, 21/11/2024)
— Danıştay 10. Daire, 20.10.2021, E. 2016/938, K. 2021/4947
— Danıştay 10. Daire, 10.06.2021, E. 2016/2192, K. 2021/3234
— Danıştay 10. Daire, 08.06.2023, E. 2023/3217, K. 2023/3370

Bu yazı Av. Coşkun GENÇ tarafından genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Somut olayınıza ilişkin değerlendirme için LimanLegal Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilirsiniz.

Bu yazıyı hazırlayan

Avukat, LimanLegal kurucu ortağı

İstanbul Barosu

Eğitim: MEF Üniversitesi Hukuk Fakültesi; MEF Üniversitesi Kamu Hukuku Yüksek Lisansı

Devamını oku

Avukat, LimanLegal kurucu ortağı

İstanbul Barosu

Eğitim: İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi; Boğaziçi Üniversitesi İşletme Yüksek Lisansı (MA)

Devamını oku

İlgili Makaleler

Tüm Yabancılar Hukuku makaleleri →