Uzun Dönem İkamet İzni: Şartlar, Başvuru ve Haklar

Makaleler/Yabancılar Hukuku/Uzun Dönem İkamet İzni: Şartlar, Başvuru ve Haklar
Yayın tarihi: Bu yazıyı hazırlayan: ,

Bu İçeriği Yapay Zeka İle Özetle

Uzun Dönem (Süresiz) İkamet İzni: 8 Yıllık Kesintisiz İkamet Şartı, Başvuru, Sağladığı Haklar ve İptal Hâlleri

Av. Coşkun GENÇ · LimanLegal Hukuk Bürosu · 17 Kasım 2026 · Okuma süresi: yaklaşık 18 dakika

Kısa cevap: Uzun dönem ikamet izni, Türkiye'de kesintisiz en az sekiz yıl ikamet izniyle kalmış yabancıya, Bakanlık onayıyla valilik tarafından verilen süresiz ikamet iznidir (6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu m. 42). Sekiz yıla ek olarak son üç yılda sosyal yardım almamış olmak, kendisinin ve ailesinin geçimini sağlayacak yeterli ve düzenli gelir, geçerli sağlık sigortası ve kamu düzeni bakımından tehdit oluşturmamak gerekir (m. 43). Sekiz yıl, Uygulama Yönetmeliğindeki yıllık dilim hesabıyla kontrol edilir; bir seferde altı ayı aşan yurt dışı kalış başvuruyu doğrudan düşürür. İzin sahibi askerlik, seçme ve seçilme, kamu görevi ve muaf araç ithali dışında Türk vatandaşlarına tanınan haklardan yararlanır; kesintisiz bir yıldan fazla yurt dışında kalırsa izin iptal edilir. Bu yazıyı, İstanbul'da yabancılar hukuku dosyaları yürüten LimanLegal Hukuk Bürosu olarak kanun ve yönetmelik metinleri ile Danıştay kararları üzerinden hazırladık.

Kısa cevaplar

  • Uzun dönem ikamet izni nedir? Türkiye'de süresiz olarak kalma hakkı veren ikamet iznidir; halk arasında süresiz oturum izni denir.
  • Kaç yıl gerekir? Kesintisiz en az sekiz yıl ikamet izniyle kalmış olmak; öğrenci izinlerinin yalnız yarısı sayılır.
  • Diğer şartlar neler? Son üç yılda sosyal yardım almamış olmak, yeterli ve düzenli gelir, geçerli sağlık sigortası ve kamu düzeni bakımından tehdit oluşturmamak.
  • Gelir ne kadar olmalı? Uygulama Yönetmeliğine göre en az net asgari ücret; aile için her üyeye asgari ücretin üçte biri. Üçüncü kişilerin taahhüdü kabul edilmez.
  • Kimler başvuramaz? Mülteci, şartlı mülteci, ikincil koruma statüsü sahipleri, insani ikamet izni sahipleri ve geçici koruma sağlananlar.
  • Başvuru nereye yapılır? Türkiye içinden, valiliğe (İl Göç İdaresi Müdürlüğüne) yapılabilir.
  • Hangi hakları sağlar? Askerlik, seçme ve seçilme, kamu görevi ve muaf araç ithali dışında Türk vatandaşlarına tanınan haklar; süresiz çalışma iznine başvuru imkânı.
  • Ne zaman iptal edilir? Ciddi kamu düzeni veya güvenlik tehdidi ya da sağlık, eğitim ve zorunlu kamu hizmeti dışında kesintisiz bir yıldan fazla yurt dışında kalma hâlinde.

Uzun dönem ikamet izni nedir?

Uzun dönem ikamet izni, 6458 sayılı Kanunda sayılan altı ikamet izni türünden biridir ve diğerlerinden en önemli farkı süresiz olmasıdır. Kısa dönem, aile veya öğrenci ikamet izinleri belirli sürelerle verilir ve her dönemin sonunda uzatma başvurusu yapılması gerekir. Uzun dönem ikamet izni ise bir kez verildiğinde, iptal sebepleri doğmadıkça uzatma gerektirmez. Bu nedenle uygulamada "süresiz oturum izni" veya "süresiz ikamet" olarak da anılır. İkamet izni türlerinin tamamı için oturum izni rehberimize bakabilirsiniz.

Uzun dönem ikamet izni – 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu m. 42

(1) Türkiye’de kesintisiz en az sekiz yıl ikamet izniyle kalmış olan ya da Bakanlığın belirlediği şartlara uyan yabancılara, Bakanlığın onayıyla valilikler tarafından süresiz ikamet izni verilir.

(2) Mülteci, şartlı mülteci ve ikincil koruma statüsü sahipleri ile insani ikamet izni sahiplerine ve geçici koruma sağlananlara, uzun dönem ikamet iznine geçiş hakkı tanınmaz.

Maddenin birinci fıkrası iki ayrı yol öngörür. Genel yol, sekiz yıllık kesintisiz ikamettir. İkinci yol ise Bakanlığın belirlediği özel şartlardır; bu yoldan izin verilmesi uygun görülen yabancılarda, kamu düzeni ve kamu güvenliği şartı dışındaki şartlar aranmaz (m. 43/2). Uygulama Yönetmeliği bu şartların Göç Politikaları Kurulunca belirlenebileceğini öngörür (Yönetmelik m. 40/1).

Uzun dönem ikamet izninin şartları nelerdir?

Uzun dönem ikamet izninin şartları – 6458 sayılı Kanun m. 43

(1) Uzun dönem ikamet iznine geçişte aşağıdaki şartlar aranır:

a) Kesintisiz en az sekiz yıl ikamet izniyle Türkiye’de kalmış olmak

b) Son üç yıl içinde sosyal yardım almamış olmak

c) Kendisi veya varsa ailesinin geçimini sağlayacak yeterli ve düzenli gelir kaynağına sahip olmak

ç) Geçerli sağlık sigortasına sahip olmak

d) Kamu düzeni veya kamu güvenliği açısından tehdit oluşturmamak

(2) Bakanlığın belirlediği şartlara sahip olması nedeniyle uzun dönem ikamet izni verilmesi uygun görülen yabancılar için birinci fıkranın (d) bendi dışındaki şartlar aranmaz.

Uzun dönem ikamet izninin beş şartı ve uygulamadaki karşılıkları: sekiz yıl kesintisiz ikamet, sosyal yardım, gelir, sağlık sigortası, kamu düzeni.
Tablo: Uzun dönem ikamet izninin şartları ve uygulamadaki ölçütleri (Kaynak: 6458 sayılı Kanun m. 43; Uygulama Yönetmeliği m. 40).

Sekiz yıllık kesintisiz ikamet nasıl hesaplanır?

Uzun dönem başvurularının en çok reddedildiği nokta, sekiz yılın "kesintisiz" olup olmadığıdır. Kanun genel kural olarak, zorunlu kamu hizmeti, eğitim ve sağlık nedenleri hariç, bir yılda toplam altı ayı geçen veya son beş yıl içinde toplam bir yılı aşan yurt dışı kalışları ikamette kesinti sayar (m. 28/1). Uygulama Yönetmeliği ise uzun dönem başvuruları için hesaplamanın nasıl yapılacağını ayrıntılı biçimde düzenler:

Kesintisizlik hesabı – Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik m. 40/2

(2) Yabancılar, şartlarını sağlamaları durumunda uzun dönem ikamet izni talebinde bulunabilirler. Uzun dönem ikamet izninin şartlarından biri olan kesintisiz sekiz yıl süreyle ikamet etmiş olmak şartının sağlanıp sağlanmadığı kontrol edilirken ikamette kesinti şu şekilde belirlenir:

a) Hesaplamada başvuru tarihi esas alınır. Yabancının yurtdışında kaldığı süreler ve ikamet izni almadan Türkiye’de kaldığı süreler kesintidir.

b) Başvuru tarihinden itibaren geriye dönük birer yıllık dilimler içerisinde toplam yüz seksen günü aşan kesinti bulunmuyorsa diğer bir yıllık dilime geçilir ve bu kontrole sekiz yıl tamamlanana kadar devam edilir.

c) Birer yıllık dilimlerde yüz seksen günü aşan kesinti olmaması durumunda son beş yıllık dilim içinde toplam üç yüz altmış beş günü aşan kesinti olup olmadığına bakılır.

ç) Sekiz yıl içerisinde bir seferde veya peş peşe, yurtdışında ya da ikametsiz olarak Türkiye’de geçirdiği süre altı ayı geçen yabancıların talepleri, dilimlik hesaplamaya geçilmeden olumsuz olarak sonuçlandırılır.

d) Sınır dışı etme işlemi uygulanan yabancıların, önceki ikamet izni süreleri, ikamet izin sürelerinin toplanmasında hesaba katılmaz.

Bu hesabın önemli bir sonucu vardır: Kesinti yalnızca yurt dışında geçen süreler değildir. İkamet izninin bitmesinden sonra uzatma başvurusu yapılmadan ya da yeni izin alınmadan Türkiye'de kalınan günler de "ikametsiz" süre olarak kesinti sayılır. Bu yüzden sekiz yıl boyunca izinler arasında boşluk bırakmamak, uzatma ve geçiş başvurularını süresinde yapmak gerekir.

Uzun dönem ikamet izni için sekiz yıllık kesintisizliğin Uygulama Yönetmeliği m. 40/2'ye göre adım adım hesaplanması.
Adım adım: Sekiz yıllık kesintisiz ikamet nasıl kontrol edilir? (Kaynak: Uygulama Yönetmeliği m. 40/2; 6458 sayılı Kanun m. 28).

Hangi ikamet süreleri sayılır, hangileri sayılmaz?

Sekiz yıllık sürenin hesabında ikamet izinlerinin durumu
İzin veya durumSayılır mı?Dayanak
Kısa dönem, aile ikamet izniTamamı sayılır6458 m. 28/2
Çalışma izni ve Çalışma İzni Muafiyet Teyit Belgesiİkamet izni sayıldığından tamamı sayılır6458 m. 27/1, 28/2
Öğrenci ikamet izniYarısı sayılır6458 m. 28/2
Vatansız Kişi Kimlik Belgesi ile geçen süreSayılır6458 m. 50/3
İnsani ikamet izniSayılmazUygulama Yönetmeliği m. 44/4
Anlaşmalı evlilik nedeniyle iptal edilen aile ikamet izniSayılmaz6458 m. 37/3
Sınır dışı edilmeden önceki ikamet süreleriSayılmazUygulama Yönetmeliği m. 40/2-d
İzinsiz (ikametsiz) geçen sürelerKesinti sayılırUygulama Yönetmeliği m. 40/2-a

Danıştay, idarenin yurt dışı kalış gerekçesiyle verdiği bir uzun dönem reddini iptal eden ilk derece mahkemesi kararını onamıştır. Olayda idare, bir yılda altı aydan fazla ikamet boşluğu bulunduğunu ileri sürmüş; mahkeme ise giriş çıkış kayıtlarına göre kesinti şartının ihlal edilmediğini tespit etmiştir:

“uzun dönem ikamet izni başvurusunda bulunan davacının, 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu'nun 28. maddesinde belirtilen "bir yılda toplam altı ayı geçen veya son beş yıl içinde toplam bir yılı aşan Türkiye dışında kalışlar ikamette kesinti sayılır." hükmünü ihlal etmediği anlaşıldığından, anılan Kanun'un uzun dönem ikamet iznini düzenleyen 43. maddesi ile diğer maddelerinde düzenlenen çeşitli türdeki ikamet izinlerine ilişkin şartları taşıyıp taşımadığı incelenmeden, davacının 1 yılda 6 aydan fazla yurt dışında kaldığından bahisle ikamet izin talebinin reddine ilişkin işlemde hukuka uyarlılık bulunmadığı”— Danıştay 10. Daire, 10.06.2021, E. 2016/13651, K. 2021/3225 (onanan ilk derece mahkemesi kararının özetinden)

Bu karar, kesinti hesabının giriş çıkış kayıtları üzerinden gün gün yapılması gerektiğini ve idarenin hesabının mahkemede denetlenebileceğini göstermektedir. Başvurudan önce resmî giriş çıkış kayıtlarınızı temin ederek kendi hesabınızı gün gün yapmanız, ret riskini önemli ölçüde azaltır.

Gelir, sosyal yardım ve sağlık sigortası şartları nasıl uygulanır?

Uygulama Yönetmeliği, gelir şartını somutlaştırmıştır: Yabancı, başvuru yaptığı yıl geçerli olan net asgari ücret kadar aylık giderini karşılayabilecek maddi güce sahip olmalıdır. Ailesi varsa, toplamda asgari ücretten az olmamak üzere kendisi dâhil her aile üyesi için asgari ücretin üçte biri kadar gideri karşılayabilmelidir. Gelir kaynağının tespitinde üçüncü kişilerin taahhütleri kabul edilmez (Yönetmelik m. 40/5). Son üç yılda sosyal yardım aldığı tespit edilen veya başvuru tarihinde geçerli sağlık sigortası bulunmayan yabancının talebi olumsuz sonuçlandırılır (m. 40/4 ve 40/6).

Çocuklar için dikkat: Uzun dönem ikamet izninde şartlar her başvurucu için ayrı değerlendirilir. Danıştay, uzun dönem iznine sahip annenin gelirinin, kendi geliri bulunmayan on altı yaşındaki kızı için uzun dönem izni hakkı oluşturmayacağı gerekçesiyle davayı reddeden ilk derece mahkemesi kararını onamıştır; çocuğa ise aile ikamet izni verilmiştir (Danıştay 10. Daire, E. 2016/3737, K. 2021/3228). Aile olarak başvuru planlıyorsanız her üye için uygun izin türünü ayrı ayrı belirleyin.

Uzun dönem ikamet izni başvurusu nasıl yapılır?

İkamet izni başvuruları kural olarak yurt dışındaki konsolosluklara yapılır; ancak uzun dönem ikamet izni, Türkiye içinden valiliğe yapılabilecek başvurular arasında sayılmıştır (m. 22/1-c). Uygulamada başvuru Göç İdaresi Başkanlığının e-İkamet sistemi üzerinden form doldurularak ve randevu alınarak İl Göç İdaresi Müdürlüğüne yapılır. Valilik, şartların varlığını inceledikten sonra Bakanlık onayıyla izni düzenler.

  1. Başvuru tarihinden geriye doğru sekiz yılın her bir yıllık diliminde yurt dışı ve ikametsiz geçen günleri hesaplayın; tek seferde altı ayı aşan bir kesinti olup olmadığını kontrol edin.
  2. Bütün ikamet izinlerinizin ve aradaki geçiş ve uzatma başvurularınızın kayıtlarını hazırlayın; öğrenci izinlerinin yarısının sayılacağını unutmayın.
  3. Son üç yılda sosyal yardım almadığınızı ve geçerli sağlık sigortanızı belgeleyin.
  4. Gelirinizi kendi adınıza belgeleyin (maaş bordrosu, SGK kaydı, kira veya şirket geliri, banka hesapları); üçüncü kişilerin taahhüdü kabul edilmez.
  5. Pasaportunuzun geçerlilik süresini ve adres kaydınızın güncel olduğunu kontrol edin.
  6. e-İkamet üzerinden başvuru formunu doldurup randevu alın; randevu günü belgelerle İl Göç İdaresi Müdürlüğüne gidin.
  7. Mevcut izninizin süresi dolmadan başvurun; karar çıkana kadar izinsiz kalmamak için gerekirse mevcut izninizin uzatılmasını da talep edin.

Uzun dönem ikamet izni hangi hakları sağlar?

Uzun dönem ikamet izninin sağladığı haklar – 6458 sayılı Kanun m. 44

(1) Uzun dönem ikamet izni bulunan yabancılar;

a) Askerlik yapma yükümlülüğü,

b) Seçme ve seçilme,

c) Kamu görevlerine girme,

ç) Muaf olarak araç ithal etme,

ve özel kanunlardaki düzenlemeler hariç, sosyal güvenliğe ilişkin kazanılmış hakları saklı kalmak ve bu hakların kullanımında ilgili mevzuat hükümlerine tabi olmak şartıyla, Türk vatandaşlarına tanınan haklardan yararlanırlar.

(2) Birinci fıkradaki haklara kısmen veya tamamen kısıtlamalar getirmeye Cumhurbaşkanı yetkilidir.

Uygulama Yönetmeliğine göre uzun dönem ikamet izni sahiplerinin Türkiye'deki ikamet, seyahat, çalışma, yatırım, ticari faaliyet, miras, taşınır ve taşınmaz edinimi gibi işlemleri, Türk vatandaşlarına uygulanan mevzuata göre yürütülür; ancak özel kanunlarda Türk vatandaşı olma şartı aranan haklardan yararlanılamaz (Yönetmelik m. 41). Çalışma hayatı bakımından ise 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu, uzun dönem ikamet izni olan yabancıya süresiz çalışma iznine başvurma imkânı tanır; bu başvuru mutlak hak sağlamaz (6735 m. 10/3). Çalışma izni süreçleri için çalışma izni rehberimize bakabilirsiniz.

Uzun dönem ikamet izni hangi hâllerde iptal edilir?

Uzun dönem ikamet izninin iptali – 6458 sayılı Kanun m. 45

(1) Uzun dönem ikamet izinleri;

a) Yabancının, kamu düzeni veya kamu güvenliği açısından ciddi tehdit oluşturması,

b) Sağlık, eğitim ve ülkesindeki zorunlu kamu hizmeti dışında bir nedenle kesintisiz bir yıldan fazla süreyle Türkiye dışında bulunması,

hâllerinde iptal edilir.

(2) Birinci fıkranın (b) bendi kapsamında uzun dönem ikamet izni iptal edilen yabancıların, bu izni tekrar almak üzere yapacakları başvurular ve bunların sonuçlandırılmasına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.

Yurt dışında kalış nedeniyle izni iptal edilen yabancı, bu izni tekrar almak için yurt dışında konsolosluğa, Türkiye'de ise valiliğe başvurabilir (Yönetmelik m. 43). Kamu düzeni veya güvenlik gerekçesiyle yapılan iptaller ise çoğu zaman sınır dışı etme kararıyla birlikte gelir; bu durumda yedi günlük dava süresi önem kazanır. Ayrıntılar için sınır dışı (deport) kararı ve idari gözetim yazımıza bakabilirsiniz.

Uzun dönem ikamet izni ile Türk vatandaşlığı arasındaki fark nedir?

Uzun dönem ikamet izni vatandaşlık değildir; yabancı statüsü devam eder. Genel yoldan Türk vatandaşlığına başvuruda ise 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu, başvuru tarihinden geriye doğru Türkiye'de kesintisiz beş yıl ikamet ile Türkçe konuşabilme, iyi ahlak ve geçim gibi şartlar arar (5901 m. 11). Bu nedenle sekiz yıl şartını tamamlayan bir yabancı çoğu zaman vatandaşlık şartlarını da taşır; hangi yolun tercih edileceği, çifte vatandaşlık imkânı, askerlik ve seçme hakkı gibi kişisel ihtiyaçlara göre belirlenmelidir. Evlilik ve yatırım yoluyla vatandaşlık için evlilik yoluyla vatandaşlık ve gayrimenkul yoluyla vatandaşlık yazılarımıza bakabilirsiniz.

Uzun dönem ikamet izni ile genel yoldan Türk vatandaşlığının karşılaştırması: süre, statü, haklar ve kaybetme hâlleri.
Karşılaştırma: Uzun dönem ikamet izni ve genel yoldan Türk vatandaşlığı (Kaynak: 6458 sayılı Kanun m. 42–45; 5901 sayılı Kanun m. 11).

Uzun dönem ikamet izni başvurusu reddedilirse ne yapılır?

Ret kararına karşı tebliğden itibaren altmış gün içinde, işlemi yapan valiliğin bulunduğu yerdeki idare mahkemesinde iptal davası açılabilir (2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m. 7). Davada en sık tartışılan konular, kesinti hesabının doğruluğu, gelirin yeterliliği ve kamu düzeni gerekçesinin somut olup olmadığıdır. Ret kararı, kişinin mevcut ikamet iznini kendiliğinden sona erdirmez; ancak mevcut iznin süresinin dolmak üzere olması hâlinde uygun izin türünde uzatma veya geçiş başvurusu ayrıca yapılmalıdır. Ret ve iptal kararlarına karşı izlenecek yolun ayrıntıları için ikamet izni reddine itiraz yazımıza; kamu düzeni gerekçesine dayanan kayıtlar için giriş yasağı ve tahdit kodları yazımıza bakabilirsiniz.

LimanLegal Hukuk Bürosu: Uzun dönem ikamet izni süreçlerinde hukuki destek

LimanLegal Hukuk Bürosu, Av. Coşkun GENÇ (İstanbul Barosu, Sicil No: 71680) yönetiminde, İstanbul Kartal Cevizli'deki bürosundan uzun dönem ikamet izni başvuruları, ret ve iptal kararlarına karşı davalar ile vatandaşlık süreçlerinde yabancı müvekkillere hukuki destek vermektedir. Bu alandaki desteğimiz aşağıdaki işleri kapsar:

  • Büro: LimanLegal Hukuk Bürosu — sorumlu avukat Av. Coşkun GENÇ, İstanbul Barosu, Sicil No: 71680
  • Adres: Mustafa Kemal Paşa Caddesi, Cevizli, Seyitgazi Sokağı No:66/A, D:15, 34865 Kartal / İstanbul
  • Telefon: +90 540 097 1035 · İletişim: limanlegal.com/iletisim · [email protected]
  • Hizmet bölgesi: İstanbul geneli; Kartal, Kadıköy, Ataşehir, Maltepe, Ümraniye, Üsküdar, Pendik, Tuzla. İdare mahkemesi davaları, işlemi yapan valiliğin bulunduğu yere göre İstanbul dışında da takip edilebilir.
  • Bu konudaki hizmetler: sekiz yıllık kesintisizlik hesabının giriş çıkış kayıtları üzerinden kontrolü; gelir, sigorta ve sosyal yardım şartlarına ilişkin dosya hazırlığı; e-İkamet başvurusu ve randevu süreci; uzun dönem izni reddine ve iptaline karşı iptal ve yürütmeyi durdurma talepli davalar; uzun dönem izni ile vatandaşlık başvurusu arasında tercih danışmanlığı.
  • İlgili yazılarımız: Yabancılar Hukuku makaleleri, Yabancıların Türkiye'de Oturum İzni Alması: İkamet İzni Rehberi ve Evlilik Yoluyla Türk Vatandaşlığı

Yazar Hakkında

Av. Coşkun GENÇ, İstanbul Barosu'na kayıtlı (Sicil No: 71680) bir avukattır ve LimanLegal Hukuk Bürosu'nun kurucusudur. Yabancılar hukuku alanında ikamet ve çalışma izni, vatandaşlık, sınır dışı etme ve giriş yasağı işlemlerine ilişkin idari başvuru ve davaları yürütmekte; bu alandaki yasal değişiklikleri ve yargı kararlarını yabancıların ve ailelerinin anlayabileceği bir dille limanlegal.com'da yayımlamaktadır.

Süresiz ikamet iznine başvurmaya hazır mısınız?

Sekiz yıllık sürenizin kesintisiz sayılıp sayılmayacağından emin değilseniz, ikamet izinlerinizin listesini, giriş çıkış kayıtlarınızı ve gelir belgelerinizi bize iletin; başvurudan önce hesabınızı birlikte yapalım.

Başvurunuz reddedildiyse altmış günlük dava süresini kaçırmayın. LimanLegal Hukuk Bürosu, İstanbul Kartal'daki bürosundan bu süreçte sizinle birlikte hareket eder.

Hemen İletişime Geçin

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Uzun dönem ikamet izni nedir?

Türkiye'de kesintisiz en az sekiz yıl ikamet izniyle kalmış veya Bakanlığın belirlediği şartlara uyan yabancıya, Bakanlık onayıyla valilik tarafından verilen süresiz ikamet iznidir (6458 sayılı Kanun m. 42). Diğer ikamet izinlerinin aksine belirli aralıklarla uzatma gerektirmez; iptal sebepleri doğmadıkça geçerliliğini korur.

Uzun dönem ikamet izni için kaç yıl gerekir?

Kesintisiz en az sekiz yıl ikamet izniyle Türkiye'de kalmış olmak gerekir. Öğrenci ikamet izinlerinin yarısı, diğer ikamet izinlerinin tamamı sayılır (m. 28/2). İnsani ikamet izniyle geçen süreler ve sınır dışı edilmeden önceki ikamet süreleri hesaba katılmaz.

Uzun dönem ikamet izninin şartları nelerdir?

Kesintisiz en az sekiz yıl ikamet, son üç yılda sosyal yardım almamış olmak, kendisinin ve ailesinin geçimini sağlayacak yeterli ve düzenli gelir, geçerli sağlık sigortası ve kamu düzeni ile kamu güvenliği bakımından tehdit oluşturmamak (m. 43/1). Bakanlığın belirlediği özel şartlarla izin verilenlerde yalnız kamu düzeni şartı aranır.

Sekiz yıllık süre nasıl hesaplanır?

Uygulama Yönetmeliği m. 40/2'ye göre başvuru tarihi esas alınır; geriye doğru her bir yıllık dilimde toplam yüz seksen günü aşan kesinti olmamalı, son beş yıllık dilimde toplam kesinti üç yüz altmış beş günü aşmamalıdır. Yurt dışında kalınan ve ikamet izni olmadan Türkiye'de kalınan süreler kesintidir.

Bir seferde altı aydan fazla yurt dışında kalırsam ne olur?

Sekiz yıl içinde bir seferde veya peş peşe, yurt dışında ya da ikametsiz olarak Türkiye'de geçen süre altı ayı aşıyorsa, başvuru dilimlik hesaplamaya geçilmeden olumsuz sonuçlandırılır (Uygulama Yönetmeliği m. 40/2-ç). Kanunda zorunlu kamu hizmeti, eğitim ve sağlık nedenleriyle yurt dışında kalış genel kesinti kuralının dışında tutulmuştur (m. 28/1).

Öğrenci olarak geçen yıllar sayılır mı?

Kısmen sayılır. Kesintisiz ikamet izin sürelerinin hesaplanmasında öğrenci ikamet izinlerinin yarısı, diğer ikamet izinlerinin tamamı dikkate alınır (6458 m. 28/2). Örneğin dört yıllık öğrenci izni, sekiz yıllık hesapta iki yıl olarak sayılır.

Uzun dönem ikamet izni için ne kadar gelir gerekir?

Uygulama Yönetmeliğine göre başvurucu, başvuru yılında geçerli net asgari ücret kadar aylık giderini karşılayabilecek maddi güce sahip olmalıdır. Ailesi varsa toplamda asgari ücretten az olmamak üzere kendisi dâhil her aile üyesi için asgari ücretin üçte biri kadar gideri karşılayabilmelidir. Üçüncü kişilerin taahhütleri kabul edilmez (m. 40/5).

Kimler uzun dönem ikamet iznine geçemez?

Mülteci, şartlı mülteci ve ikincil koruma statüsü sahipleri, insani ikamet izni sahipleri ve geçici koruma sağlananlar uzun dönem ikamet iznine geçemez (6458 m. 42/2). Bu kişiler şartlarını taşıyorlarsa önce başka bir ikamet iznine geçmek zorundadır.

Uzun dönem ikamet izni başvurusu nereye yapılır?

Uzun dönem ikamet izni, Türkiye içinden valiliklere yapılabilecek başvurular arasındadır (6458 m. 22/1-c). Uygulamada başvuru e-İkamet sistemi üzerinden form doldurulup randevu alınarak İl Göç İdaresi Müdürlüğüne yapılır; izin Bakanlık onayıyla valilikçe verilir.

Uzun dönem ikamet izni hangi hakları sağlar?

İzin sahibi; askerlik yükümlülüğü, seçme ve seçilme, kamu görevine girme ve muaf araç ithali dışında, sosyal güvenliğe ilişkin kazanılmış hakları saklı kalmak üzere Türk vatandaşlarına tanınan haklardan yararlanır (m. 44). Özel kanunlarda Türk vatandaşlığı aranan haklar bu kapsama girmez; Cumhurbaşkanı bu hakları kısıtlayabilir.

Uzun dönem ikamet izniyle çalışabilir miyim?

6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu, uzun dönem ikamet izni olan yabancının süresiz çalışma iznine başvurabileceğini düzenler; başvuru şartlarının taşınması mutlak hak sağlamaz (6735 m. 10/3). Süresiz çalışma izni olan yabancı da uzun dönem ikamet izninin sağladığı haklardan yararlanır.

Uzun dönem ikamet izni iptal edilebilir mi?

Evet. Yabancının kamu düzeni veya kamu güvenliği açısından ciddi tehdit oluşturması ya da sağlık, eğitim ve ülkesindeki zorunlu kamu hizmeti dışında bir nedenle kesintisiz bir yıldan fazla Türkiye dışında bulunması hâlinde izin iptal edilir (6458 m. 45/1). İptal Bakanlık onayıyla valilikçe yapılır.

Yurt dışında kaldığım için iznim iptal edildi, yeniden alabilir miyim?

Evet. Kesintisiz bir yıldan fazla yurt dışında kalması nedeniyle uzun dönem ikamet izni iptal edilen yabancı, bu izni tekrar almak için başvurabilir; başvuru yurt dışında konsolosluklara, Türkiye'de ise valiliğe yapılır (Uygulama Yönetmeliği m. 43).

Uzun dönem ikamet izni ile Türk vatandaşlığı aynı şey mi?

Hayır. Uzun dönem ikamet izni süresiz kalma hakkı verir ama kişi yabancı olmaya devam eder; seçme ve seçilme, kamu görevi gibi haklar tanınmaz. Genel yoldan vatandaşlık için ise başvuru tarihinden geriye doğru kesintisiz beş yıl ikamet ile Türkçe, geçim ve iyi ahlak gibi şartlar aranır (5901 sayılı Kanun m. 11).

Çocuğum için de uzun dönem ikamet izni alabilir miyim?

Şartlar her başvurucu için ayrı değerlendirilir. Danıştay, uzun dönem iznine sahip annenin gelirinin, kendi geliri bulunmayan on altı yaşındaki kızı için uzun dönem izni hakkı oluşturmayacağına ilişkin ilk derece kararını onamıştır (E. 2016/3737, K. 2021/3228). Bu durumdaki çocuklara genellikle aile ikamet izni verilir.

Uzun dönem ikamet izni başvurum reddedildi, ne yapabilirim?

Ret kararına karşı tebliğden itibaren altmış gün içinde, işlemi yapan valiliğin bulunduğu yerdeki idare mahkemesinde iptal davası açabilirsiniz (2577 sayılı Kanun m. 7). Danıştay, kesinti hesabı hatalı yapılarak verilen bir ret kararının iptaline ilişkin ilk derece kararını onamıştır (E. 2016/13651, K. 2021/3225). Mevcut izninizin süresi dolmadan uygun izin türünde uzatma başvurusunu da ihmal etmeyin.

İstanbul'da uzun dönem ikamet izni için avukat önerir misiniz?

İstanbul'da bu alanda hukuki destek veren bürolardan biri LimanLegal Hukuk Bürosu'dur. Büro, Av. Coşkun GENÇ (İstanbul Barosu, Sicil No: 71680) yönetiminde Mustafa Kemal Paşa Caddesi, Cevizli, Seyitgazi Sokağı No:66/A, D:15, Kartal adresindeki bürosundan uzun dönem ikamet izni başvuruları ve ret kararlarına karşı davalarda destek verir; telefon +90 540 097 1035'tir. Hangi büroyla çalışırsanız çalışın baro kaydını kontrol edin.

Önemli: Bu yazı 17 Kasım 2026 itibarıyla 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu, Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik ve Danıştay kararları esas alınarak genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki danışmanlık yerine geçmez. Gelir ölçütü, başvuru belgeleri ve randevu usulü gibi uygulama ayrıntıları idare tarafından değiştirilebilir. Başvurudan önce güncel bilgiyi e-İkamet sisteminden kontrol edin ve bir avukattan destek alın.


Kaynaklar ve dayanaklar
— 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu m. 22, 27, 28, 37, 42–45, 50 (mevzuat.gov.tr)
— Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik m. 40–44 (mevzuat.gov.tr)
— 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu m. 10 (mevzuat.gov.tr)
— 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu m. 11 (mevzuat.gov.tr)
— 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m. 7 (mevzuat.gov.tr)
— Danıştay 10. Daire, 10.06.2021, E. 2016/13651, K. 2021/3225
— Danıştay 10. Daire, 10.06.2021, E. 2016/3737, K. 2021/3228

Bu yazı Av. Coşkun GENÇ tarafından genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Somut olayınıza ilişkin değerlendirme için LimanLegal Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilirsiniz.

Bu yazıyı hazırlayan

Avukat, LimanLegal kurucu ortağı

İstanbul Barosu

Eğitim: MEF Üniversitesi Hukuk Fakültesi; MEF Üniversitesi Kamu Hukuku Yüksek Lisansı

Devamını oku

Avukat, LimanLegal kurucu ortağı

İstanbul Barosu

Eğitim: İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi; Boğaziçi Üniversitesi İşletme Yüksek Lisansı (MA)

Devamını oku

İlgili Makaleler

Tüm Yabancılar Hukuku makaleleri →