Mirasın Reddi (Reddi Miras): Süre, Usul ve Sonuçları
Av. Coşkun GENÇ · LimanLegal Hukuk Bürosu · 27 Ekim 2026 · Okuma süresi: yaklaşık 17 dakika
Mirasın reddi, yasal ya da atanmış mirasçının, ölenin malvarlığını borçlarıyla birlikte devralmak istemediğini sulh hukuk mahkemesine bildirerek mirasçılık sıfatından ve tereke borçlarından kurtulmasıdır; halk arasında reddi miras olarak bilinir. Türk Medeni Kanunu iki ayrı yol tanır: üç aylık süreye bağlı gerçek ret ve ölüm tarihinde borca batık terekeler için süreye bağlı olmayan hükmen ret. Hangisinin uygulanacağı mahkemeyi, karşı tarafı ve ispat yükünü değiştirir. İstanbul Kartal'da miras hukuku alanında çalışan LimanLegal Hukuk Bürosu tarafından hazırlanan bu yazıda süreler, başvuru usulü, ret hakkını düşüren davranışlar, reddedilen payın kime geçeceği, çocuklar adına ret ve alacaklıların yolları kanun maddeleri ve Yargıtay kararlarıyla açıklanmaktadır.
Kısa cevaplar
- Neden gerekir: Mirasçılar mirası ölümle kendiliğinden kazanır ve ölenin borçlarından kişisel olarak, müteselsilen sorumlu olur (TMK m. 599, 641).
- Gerçek ret: Üç ay içinde sulh hukuk mahkemesine sözlü ya da yazılı, kayıtsız ve şartsız beyanla yapılır (TMK m. 606, 609).
- Sürenin başlangıcı: Yasal mirasçı için ölümü (ya da mirasçılığı sonradan öğrendiğini ispatlarsa bunu) öğrenme; atanmış mirasçı için tasarrufun resmen bildirilmesi.
- Hükmen ret: Ölüm tarihinde ödemeden aciz açıkça belli ya da resmen tespit edilmişse miras reddedilmiş sayılır; süre yoktur, tespit davası alacaklılara karşı asliye hukuk mahkemesinde açılır.
- Ret hakkı düşer: Tereke işlerine karışan, tereke malını gizleyen ya da kendine mal eden mirasçı reddedemez (TMK m. 610/2).
- Pay kime geçer: Reddeden, miras açıldığında sağ değilmiş gibi sayılır; altsoyun tamamı reddederse pay sağ kalan eşe geçer (TMK m. 611, 613).
- Çocuklar ve vekil: Yargıtay, çocuk adına retteki menfaat çatışmasında kayyım atanmasını, vekille retteki özel yetkiyi arar.
Mirasın reddi nedir ve neden gerekir?
Mirasın reddi, mirasçının ölümle birlikte kendiliğinden kazandığı mirası üzerinden atmasını sağlayan tek taraflı bir beyandır. İhtiyaç, miras hukukunun temel kuralından doğar: mirasçılar mirasbırakanın ölümüyle mirası bir bütün olarak ve kanun gereği kazanır; bu bütüne borçlar da dâhildir. Türk Medeni Kanunu'nun 599. maddesi mirasçıların mirasbırakanın borçlarından kişisel olarak sorumlu olduğunu, 641. maddesi de tereke borçlarından müteselsilen sorumlu olduklarını söyler.
Sonuç olarak hiçbir işlem yapmayan bir mirasçı, süresinde reddetmediğinde ölenin kredi, vergi, prim ya da tazminat borçlarıyla kendi malvarlığı üzerinden muhatap olabilir. Kanun bundan kaçınmak için üç araç tanır: süresinde gerçek ret, borca batık terekede hükmen ret ve karar vermeden önce resmî defter tutulmasını istemek. Paylaşımın nasıl olacağını görmek için miras payı hesaplama aracı kullanılabilir.
Mirası kimler reddedebilir?
Mirası hem yasal hem de atanmış mirasçılar reddedebilir. Yasal mirasçılık kanundan (altsoy, ana-baba, sağ kalan eş gibi), atanmış mirasçılık mirasbırakanın ölüme bağlı tasarrufundan doğar. Vasiyet alacaklısı vasiyeti reddederse, tasarruftan başka bir arzu anlaşılmadıkça bu retten vasiyet yükümlüsü yararlanır (TMK m. 616). Mirası reddetmeden ölen mirasçının ret hakkı kendi mirasçılarına geçer; onlar için süre, mirasın kendi mirasbırakanlarına geçtiğini öğrendikleri tarihten başlar (TMK m. 608).
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 605 — Ret hakkı
Yasal ve atanmış mirasçılar mirası reddedebilirler.
Ölümü tarihinde mirasbırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmiş ise, miras reddedilmiş sayılır.
Birinci fıkra iradeyle yapılan reddi, ikinci fıkra kanunun kendiliğinden bağladığı sonucu, yani hükmen reddi düzenler.
Gerçek rette süre ne kadardır ve ne zaman başlar?
Gerçek ret için süre üç aydır; başlangıcı mirasçının durumuna göre değişir:
- Yasal mirasçı: Ölümü öğrendiği tarih; mirasçı olduğunu sonradan öğrendiğini ispat ederse bu öğrenme tarihi (TMK m. 606/2). İspat yükü geç öğrendiğini ileri sürendedir.
- Vasiyetnameyle atanmış mirasçı: Tasarrufun kendisine resmen bildirildiği tarih.
- Terekenin yazımı yapılmışsa: Yazımın sona erdiğinin sulh hâkimince bildirildiği tarih (TMK m. 607).
- Ret sonucu mirasçı olanlar: Önceki mirasçıların reddettiğini öğrendikleri tarih (TMK m. 608/3).
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 606 — Genel olarak
Miras, üç ay içinde reddolunabilir.
Bu süre, yasal mirasçılar için mirasçı olduklarını daha sonra öğrendikleri ispat edilmedikçe mirasbırakanın ölümünü öğrendikleri; vasiyetname ile atanmış mirasçılar için mirasbırakanın tasarrufunun kendilerine resmen bildirildiği tarihten işlemeye başlar.
Yargıtay bu süreyi hak düşürücü sayar ve hâkimin kendiliğinden gözeteceğini belirtir. Son günü belirlemek için hukuki süre hesaplama aracı kullanılabilir. Önemli sebeplerin varlığında sulh hâkimi ret süresini uzatabilir ya da yeni süre tanıyabilir (TMK m. 615); sürenin uzatılması da ret beyanının tespiti ve tescili gibi çekişmesiz yargı işleri arasında sayılmıştır (HMK m. 382/2-c-7).
Gerçek ret nasıl yapılır?

Gerçek ret, sulh hukuk mahkemesine yapılan sözlü ya da yazılı beyanla gerçekleşir; dava kazanılması ya da karşı tarafın rızası gerekmez. Beyan kayıtsız ve şartsız olmalıdır. Sulh hâkimi beyanı tutanakla tespit eder; süresinde yapılan ret mirasın açıldığı yerin sulh mahkemesince özel kütüğe yazılır ve mirasçı isterse kendisine reddi gösteren belge verilir.
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 609 — Reddin şekli
Mirasın reddi, mirasçılar tarafından sulh mahkemesine sözlü veya yazılı beyanla yapılır.
Reddin kayıtsız ve şartsız olması gerekir.
Sulh hâkimi, sözlü veya yazılı ret beyanını bir tutanakla tespit eder.
Süresi içinde yapılmış olan ret beyanı, mirasın açıldığı yerin sulh mahkemesince özel kütüğüne yazılır ve reddeden mirasçı isterse kendisine reddi gösteren bir belge verilir.
Tutanağın ve kütüğün nasıl tutulacağı Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle düzenlenir.
Kayıtsız ve şartsız olma koşulu nedeniyle ret bir koşula bağlanamaz ve mirasçı terekenin işine gelen bölümünü alıp borçlarını reddedemez; beyan mirasın bütününe yönelir. Yargıtay'a göre sulh hâkimi terekenin borçlu olup olmadığını değil, iki koşulu denetler:
"Böyle bir davada sulh hukuk mahkemesi hakiminin görevi; reddin süresinde olup olmadığı ve ret edenin mirasçılık sıfatı bulunup bulunmadığını incelemek, süre koşulu ile mirasçılık sıfatının gerçekleşmesi halinde ise, Türk Medeni Kanununun 609 uncu maddesi uyarınca ret beyanını tespit ve tescil etmekten ibarettir."— Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, 06.01.2025 tarihli, E. 2024/1539, K. 2025/48 sayılı karar
Aynı kararda Daire, davada taraf olmayan Hazine'nin gerçek ret kararını temyiz etme sıfatının bulunmadığını belirtmiştir; gerçek ret karşı tarafı olmayan bir başvurudur.
Vekil aracılığıyla ret ve retten dönme
Mirası avukat aracılığıyla reddetmek mümkündür; Yargıtay vekâletnamede mirasın reddine ilişkin özel yetki arar ve dayanak olarak Türk Medeni Kanununun Velayet, Vesayet ve Miras Hükümlerinin Uygulanmasına İlişkin Tüzük'ün 39. maddesinin ikinci fıkrasını gösterir. Yargıtay 14. Hukuk Dairesi, 31.05.2021 tarihli, E. 2021/1915, K. 2021/3611 sayılı kararında, başvuru tarihinde vekilin özel yetkili vekâletnamesi yoksa ret beyanının hukuki sonuç doğurmayacağının gözetilmesi gerektiğini belirtmiştir. Tüzük'ün 39. maddesine göre sulh hâkimi tutanakla reddeden mirasçının açık kimliğini belirler, beyan reddedene ya da yetkili vekiline imzalatılır, vekâletname tutanağa eklenir ve süresinde yapılmayan ret beyanları özel kütüğe yazılmaz. Aynı karar, beyandan dönmeyi de sınırlar:
"Mirasın kayıtsız ve şartsız reddine ilişkin beyan sulh hukuk mahkemesine ulaştıktan sonra bu beyandan tek taraflı olarak dönülemez. Mirasın gerçek reddi beyanı mahkemeye ulaştıktan sonra ret beyanından, ancak mirasçıların tamamının muvafakatiyle veya açılacak olan reddin iptali davasının kabulü halinde dönülebilir."— Yargıtay 14. Hukuk Dairesi, 31.05.2021 tarihli, E. 2021/1915, K. 2021/3611 sayılı karar
Hükmen ret nedir ve hangi koşullarda uygulanır?

Hükmen ret, mirasbırakanın ölüm tarihinde ödemeden aczi açıkça belliyse ya da resmen tespit edilmişse mirasın, mirasçının beyanı olmadan kanun gereği reddedilmiş sayılmasıdır (TMK m. 605/2). Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kurumu şöyle tanımlar:
"Görüldüğü gibi mirasın hükmen ya da zımnen reddi olarak adlandırılan karine Türk Medeni Kanunu’ nun 605. maddesinin ikinci fıkrasında düzenlenmiştir. Buna göre ölümü tarihinde mirasbırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmiş ise, miras reddedilmiş sayılmaktadır."— Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 11.04.2018 tarihli, E. 2017/438, K. 2018/770 sayılı karar
Yargıtay 7. Hukuk Dairesi'nin 26.09.2022 tarihli, E. 2021/6063, K. 2022/5483 sayılı kararına göre ölüm tarihindeki tüm malvarlığı aktifi, tüm borçlar pasifi oluşturur; pasifin aktiften fazla olması terekenin borca batık olduğunu gösterir. Bu taleplerin süreye bağlı olmadığı ve mirasçının iyi ya da kötü niyetinin önem taşımadığı da aynı kararda belirtilmiştir.
Mirasçı hükmen reddi iki yolla ileri sürebilir: tereke alacaklısına karşı terekenin borca batıklığının tespiti davası açarak ya da alacaklının kendisine karşı açtığı davada savunma olarak. Hukuk Genel Kurulu'nun yukarıdaki kararına konu olayda mirasçılar, yargılama sırasında ölen davalının yerine geçtiklerinde hükmen reddi itiraz yoluyla ileri sürmüştür.
"Türk Medeni Kanunu'nun 606. maddesinde belirtilen hak düşürücü süre, mirasın hükmen reddi davasında uygulanmaz. Dava, alacaklılara husumet yöneltilerek görülür."— Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, 13.12.2021 tarihli, E. 2021/1454, K. 2021/3796 sayılı karar
Borca batıklık nasıl ispatlanır?
Hukuk Genel Kurulu, E. 2017/438, K. 2018/770 sayılı kararında ödemeden aczin her türlü delille ispat edilebileceğini ve mahkemenin tapu, vergi dairesi, banka ve Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtlarıyla zabıta araştırması dâhil kapsamlı araştırma yapması gerektiğini belirtmiştir. Daire kararlarındaki ölçü şudur:
"İcra takibi sonunda aciz vesikası düzenlenmesi halinde terekenin borca batık olduğu kabul edilir. Aksi halde terekenin borca batık olup olmadığı, murisin malvarlığı bulunup bulunmadığının usulüne uygun olarak bankalar, trafik tescil müdürlüğü, vergi daireleri, belediyeler ve tapu müdürlüğü v.b. kurum ve kuruluşlardan sorulması, murisin alacak ve borçları zabıta marifetiyle de araştırılarak aktif malvarlığı ile takibe konu borç miktarı gözönünde tutularak aktif ve pasifinin tereddüde neden olmayacak şekilde belirlenmesi gerekmektedir."— Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, 26.09.2022 tarihli, E. 2021/6063, K. 2022/5483 sayılı karar
Aynı karar, borç mirasbırakanın ortağı ya da kanuni temsilcisi olduğu limited şirketin kamu borcundan kaynaklanıyorsa şirket kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi ister; alacak şirket malvarlığından tamamen tahsil edilebiliyorsa mirasçının tespit istemekte hukuki yararı bulunmaz.
Dikkat: Yargıtay 14. Hukuk Dairesi, 18.02.2021 tarihli, E. 2020/4500, K. 2021/1040 sayılı kararında, alacaklıların terekenin borca batık olduğunu bilmedikleri ve bilmelerinin mümkün olmadığı durumlarda yargılama gideri ve harçtan davacı mirasçıların sorumlu tutulması ve onlar lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesi gerektiğini belirtmiştir.
Gerçek ret ile hükmen ret arasındaki farklar
| Ölçüt | Gerçek ret (TMK m. 605/1) | Hükmen ret (TMK m. 605/2) |
|---|---|---|
| Niteliği | Kayıtsız ve şartsız irade beyanı | Kanunun bağladığı sonuç; miras reddedilmiş sayılır |
| Koşul | Terekenin borçlu olması gerekmez | Ölüm tarihinde ödemeden aczin açıkça belli ya da resmen tespit edilmiş olması |
| Süre | Üç ay, hak düşürücü; önemli sebeple uzatılabilir | Süreye bağlı değildir |
| Karşı taraf | Yoktur | Tereke alacaklıları |
| Görevli mahkeme | Sulh hukuk mahkemesi | Asliye hukuk mahkemesi |
| Mahkemenin incelediği | Süre ve mirasçılık sıfatı | Ölüm tarihindeki aktif-pasif ve terekeyi sahiplenme |
| İspat | Yalnız geç öğrenme iddiası | Borca batıklık, her türlü delille |
Talebin niteliğini dilekçenin içeriği belirler. Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, E. 2021/1454, K. 2021/3796 sayılı kararında, alacaklıya husumet yöneltilerek borca batıklık ileri sürülen davanın hükmen ret istemi olduğunu, sulh hukuk mahkemesinin süre gerekçesiyle ret yerine görevsizlik kararı vermesi gerektiğini belirterek hükmü bozmuştur. Üç ay içindeki mirasçı için gerçek ret hem daha kısa hem ispat bakımından daha hafif yoldur.
Ret hakkı hangi davranışlarla düşer?
Ret hakkı, süresinde ret beyanında bulunulmamasıyla ya da terekeyi sahiplenmeyi gösteren davranışlarla düşer. Süresinde reddetmeyen mirasçı mirası kayıtsız şartsız kazanır; ret süresi dolmadan tereke işlemlerine karışan, olağan yönetimi aşan işler yapan, tereke malını gizleyen ya da kendine mal eden mirasçı da mirası reddedemez.
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 610 — Ret hakkının düşmesi
Yasal süre içinde mirası reddetmeyen mirasçı, mirası kayıtsız şartsız kazanmış olur.
Ret süresi sona ermeden mirasçı olarak tereke işlemlerine karışan, terekenin olağan yönetimi niteliğinde olmayan veya mirasbırakanın işlerinin yürütülmesi için gerekli olanın dışında işler yapan ya da tereke mallarını gizleyen veya kendisine maleden mirasçı, mirası reddedemez.
Zamanaşımı veya hak düşümü sürelerinin dolmasına engel olmak için dava açılması ve cebrî icra takibi yapılması, ret hakkını ortadan kaldırmaz.
Son fıkra bir güvence içerir: zamanaşımını ya da hak düşümünü önlemek için dava açmak veya icra takibi yapmak ret hakkını kaldırmaz. Hukuk Genel Kurulu, E. 2017/438, K. 2018/770 sayılı kararında, hükmen redde karar verilebilmesi için de mirasçının bu hakkı düşüren davranışlardan kaçınmış olması gerektiğini belirtmiştir.
Yargıtay kararlarından örnekler
- Banka hesabından para çekmek: Yargıtay 7. Hukuk Dairesi'nin 05.11.2024 tarihli, E. 2023/4367, K. 2024/4885 sayılı kararıyla onanan bölge adliye mahkemesi kararında, ölümden kısa süre sonra mirasbırakanın hesabından para çeken mirasçının, paranın o tarihteki miktarı ve alım gücü gözetilerek mirası zımnen kabul etmiş duruma düştüğü kabul edilmiştir. İlk derece mahkemesi, hesaptan bizzat para çekmeyen küçük mirasçı bakımından ise mirasın reddedilmiş sayıldığını tespit etmiştir.
- Miras payını satmak: Yargıtay 7. Hukuk Dairesi'nin 29.05.2025 tarihli, E. 2024/4752, K. 2025/2941 sayılı kararıyla onanan gerekçeye göre, taşınmazdaki miras paylarını satış yoluyla devreden ve taşınmazı üçüncü kişiye satan mirasçılar tereke işlerine karışmış ve tereke malını kendilerine mal etmiştir; mirası reddedemezler.
- Beyanname ve intikal: Aynı gerekçede, veraset ve intikal vergisi beyannamesi verilmesinin ve taşınmazın tüm mirasçılar adına intikal ettirilmesinin tek başına mirası kabul anlamına gelmediği belirtilmiştir.
- Ölüm aylığı almak: Hukuk Genel Kurulu'na göre dul ve yetim aylığı bağlanması mirasın reddinden etkilenmez.
2025 tarihli karardaki mirasçılar borcu ölümden yıllar sonra açılan bir davayla öğrendiklerini ileri sürmüş, ancak taşınmazı satmış oldukları için istemleri reddedilmiştir. Tasarruf işlemi yapmadan önce mirasbırakanın davalarının, kefaletlerinin ve şirket ortaklıklarının araştırılması bu yüzden önemlidir.
Dikkat: Karar verilene kadar tereke mallarına dokunulmaması, hesaptan para çekilmemesi, araç ya da taşınmaz payı devredilmemesi ve yalnız korumaya yönelik zorunlu işlemlerle yetinilmesi güvenli yoldur.
Reddedilen miras payı kime geçer?

Reddeden yasal mirasçının payı, miras açıldığı sırada o kişi sağ değilmiş gibi hak sahiplerine geçer (TMK m. 611/1); ret payı ortadan kaldırmaz, bir sonraki hak sahibine yöneltir. Kanundaki ihtimaller:
- Bir mirasçı reddederse: Payı hak sahiplerine geçer; reddeden atanmış mirasçının payı, tasarruftan başka arzu anlaşılmadıkça en yakın yasal mirasçılara kalır (TMK m. 611).
- Altsoyun tamamı reddederse: Pay sağ kalan eşe geçer (TMK m. 613).
- En yakın yasal mirasçıların tamamı reddederse: Miras sulh mahkemesince iflas hükümlerine göre tasfiye edilir; arta kalan değerler mirası reddetmemişler gibi hak sahiplerine verilir (TMK m. 612).
- Sonra gelenler yararına ret: Mirasçılar, sonra gelen mirasçılara kabul edip etmeyeceklerinin sorulmasını tasfiyeden önce isteyebilir; bunlar bir ay içinde kabul etmezse reddetmiş sayılır ve arta kalan değerler önce gelen mirasçılara verilir (TMK m. 614).
Bu nedenle borçlu bir terekede aile birlikte hareket etmelidir; ret üzerine mirasçı olanlar için ayrı bir üç aylık süre işler (TMK m. 608/3). Reddeden mirasçıyı çıkararak miras payı hesaplama aracında yeni hesap yapılabilir; saklı paylar için saklı pay hesaplama aracı kullanılabilir.
Küçük çocuklar adına miras nasıl reddedilir?
Ebeveyn reddettiğinde pay çoğu zaman çocuklara yöneldiğinden onlar adına da ret gerekir; Yargıtay bu durumda çocuğa kayyım atanmasını arar. TMK m. 426'ya göre yasal temsilcinin menfaati ile küçüğün menfaati çatışıyorsa vesayet makamı temsil kayyımı atar. Kendi adına reddeden ebeveynin çocuğu adına da karar vermesi bu çatışmanın tipik örneğidir:
"Mahkemece, mirasın reddinde mirasçı annenin hukuki yararı ile mirasçı çocuğun hukuki yararı çatıştığında, küçüğe kayyum tayin ettirilmesi, husumetin kayyıma yöneltilmesi, kayyım gösterdiği takdirde delillerin toplanması gerekmektedir."— Yargıtay 14. Hukuk Dairesi, 18.02.2021 tarihli, E. 2020/4500, K. 2021/1040 sayılı karar
Daire bu kararda karar düzeltme istemini kabul ederek önceki onama ilamını kaldırmış ve hükmü oybirliğiyle bozmuştur; somut olayda annenin, aralarında menfaat çatışması bulunan çocuğu adına velayeten mirası reddetmesinin mümkün olmadığını belirtmiştir. Yargıtay 7. Hukuk Dairesi'nin 20.02.2025 tarihli, E. 2024/4954, K. 2025/937 sayılı kararıyla da, küçüklere kayyım atanması gerektiği gerekçesiyle verilen bozma kararına uyularak kurulan hüküm onanmıştır.
Vesayet altındaki kişi adına mirasın reddi için ise vesayet makamının izninden sonra denetim makamının izni gerekir (TMK m. 463/5). Kayyım ve izin süreçleri zaman aldığından başvurunun üç ay dolmadan yapılması, gerekirse sürenin uzatılmasının istenmesi (TMK m. 615) önemlidir.
Alacaklılar mirasın reddine karşı ne yapabilir?
Mirasçının kendi alacaklıları reddin iptalini isteyebilir; mirasbırakanın alacaklıları ise reddeden mirasçıyı belirli kazandırmalar ölçüsünde sorumlu tutabilir. Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, E. 2024/1539, K. 2025/48 sayılı kararında bu ayrımı yapar: birinciler 617., ikinciler 618. maddeyle korunur.
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 617 — Mirasçıların alacaklılarının korunması
Malvarlığı borcuna yetmeyen mirasçı, alacaklılarına zarar vermek amacıyla mirası reddederse; alacaklıları veya iflâs idaresi, kendilerine yeterli bir güvence verilmediği takdirde, ret tarihinden başlayarak altı ay içinde reddin iptali hakkında dava açabilirler.
Reddin iptaline karar verilirse, miras resmen tasfiye edilir.
Bu suretle tasfiye edilen mirastan reddeden mirasçının payına bir şey düşerse bundan, önce itiraz eden alacaklıların, daha sonra diğer alacaklıların alacakları ödenir. Arta kalan değerler ise, ret geçerli olsa idi bundan yararlanacak olan mirasçılara verilir.
Altı aylık süre hak düşürücüdür ve kendiliğinden gözetilir:
"Türk Medeni Kanununun 617/1 maddesinin açık hükmü karşısında ret tarihi ile davanın açıldığı tarih arasında 6 aylık hak düşürücü sürenin geçtiği anlaşılmaktadır. Belirtilen nedenle mahkemece de resen nazara alınması gereken 6 aylık hak düşürücü süre geçtikten sonra açılan davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçeyle hüküm kurulması doğru görülmemiş, bu sebeple kararın bozulması gerekmiştir."— Yargıtay 14. Hukuk Dairesi, 28.05.2018 tarihli, E. 2016/6666, K. 2018/4172 sayılı karar
Ödemeden aciz bir mirasbırakanın mirasını reddeden mirasçılar, ölümden önceki beş yıl içinde ondan aldıkları ve paylaşmada geri vermekle yükümlü olacakları değer ölçüsünde onun alacaklılarına karşı sorumlu kalır; olağan eğitim giderleri ve âdet üzere çeyiz hariçtir, iyiniyetli mirasçı yalnız geri verme zamanındaki zenginleşmesi ölçüsünde sorumludur (TMK m. 618).
Resmî defter tutma ve ölüm aylığı
Terekenin durumunu bilmeyen mirasçı, ret yerine resmî defter tutulmasını isteyebilir. Bu istem, mirasın reddine ilişkin usule uyularak bir ay içinde sulh hâkimine yapılır ve bir mirasçının istemi ötekiler için de etkilidir (TMK m. 619). Defter sulh mahkemesince düzenlenir; mirasbırakanın malî durumunu bilen herkes bilgi vermekle, mirasçılar bildikleri borçları bildirmekle yükümlüdür (TMK m. 620). Bu bir aylık süre, ret için tanınan üç aylık süreden kısadır.
Vergi, prim ve kredi borçları bakımından kanun ayrım yapmaz; hepsi mirasbırakanın borcudur (TMK m. 599). Ölüm aylığı ise farklıdır; Hukuk Genel Kurulu öğretideki görüşe atıfla şunu belirtir:
"Hemen belirtmek gerekir ki, sosyal güvence Anayasal bir haktır. Bir kimsenin mirası reddetmesi, sosyal güvenliğinden yoksun olması sonucuna yol açmamalıdır. Bu nedenle dulluk, yetimlik aylığının bağlanması mirasın reddinden etkilenmez (…)"— Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 11.04.2018 tarihli, E. 2017/438, K. 2018/770 sayılı karar
Mirasın reddinde yol haritası
- Ölüm ve öğrenme tarihini belgeleyin; üç aylık sürenin son gününü belirleyin.
- Terekenin malvarlığını, borçlarını, davalarını ve şirket ortaklıklarını araştırın.
- Karar verene kadar tereke mallarına dokunmayın.
- Durum belirsizse bir ay içinde resmî defter tutulmasını isteyin.
- Üç ay içinde sulh hukuk mahkemesine kayıtsız ve şartsız ret beyanında bulunun; vekâletnamede özel yetki olsun.
- Payın çocuklara geçmesi hâlinde kayyım atanmasını, vesayet altındaki kişi için gerekli izinleri isteyin; süre yetmeyecekse uzatma isteyin.
- Süre geçmiş ve tereke borca batıksa asliye hukuk mahkemesinde tespit isteyin ya da savunma olarak ileri sürün.
Görevli ve yetkili mahkeme
Gerçek rette görevli mahkeme sulh hukuk, hükmen ret davasında asliye hukuk mahkemesidir. Mirasın reddi beyanının tespiti ve tescili çekişmesiz yargı işidir (HMK m. 382/2-c-7) ve çekişmesiz yargıda görevli mahkeme, aksine düzenleme yoksa sulh hukuk mahkemesidir (HMK m. 383). Hükmen ret davasında ise Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, E. 2021/1454, K. 2021/3796 sayılı kararında görevin asliye hukuk mahkemelerine ait olduğunu ve görevin kamu düzeninden olduğunu belirtmiştir; Yargıtay 5. Hukuk Dairesi de 27.11.2023 tarihli, E. 2023/9327, K. 2023/11727 sayılı kararında bir hükmen ret dosyasında yargı yeri olarak asliye hukuk mahkemesini belirlemiş ve bu davada kesin yetki bulunmadığını belirtmiştir.
Gerçek rette yetki bakımından Yargıtay 5. Hukuk Dairesi'nin güncel kararları HMK m. 384'ü uygular: 20.01.2025 tarihli, E. 2024/8957, K. 2025/749 ve 09.02.2026 tarihli, E. 2025/12033, K. 2026/1825 sayılı kararlarda, ret beyanının tespiti ve tescili çekişmesiz yargı işi olduğundan talepte bulunanın ya da ilgililerden birinin oturduğu yer sulh hukuk mahkemesi yargı yeri olarak belirlenmiştir. Daire, 09.01.2023 tarihli, E. 2022/14204, K. 2023/5 sayılı kararında ise mirasbırakanın son yerleşim yeri sulh hukuk mahkemesini kesin yetkili saymıştı. Mirasın açıldığı yer (TMK m. 576) yine önemlidir: süresinde yapılan ret, bu yerin sulh mahkemesince özel kütüğe yazılır (TMK m. 609/4). Hükmen ret davasında Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, 25.05.2023 tarihli, E. 2023/2168, K. 2023/2844 sayılı kararında yetkili mahkemeyi alacaklıların davanın açıldığı zamandaki yerleşim yeri mahkemesi olarak göstermiştir. Harç için dava harcı hesaplama aracına bakılabilir.
İstanbul'da miras davalarında avukat desteği — LimanLegal Hukuk Bürosu
LimanLegal Hukuk Bürosu, İstanbul Kartal'da miras hukuku uyuşmazlıklarında danışmanlık ve dava takibi hizmeti veren bir hukuk bürosudur. Mirasın reddi dosyalarında çalışma, terekenin aktif ve pasifinin belirlenmesi ile sürenin ve uygun yolun seçilmesine dayanır. Eşin mal rejimi hakları için mal paylaşımı rehberine bakılabilir.
- Büro: LimanLegal Hukuk Bürosu — sorumlu avukat Av. Coşkun GENÇ, İstanbul Barosu, Sicil No: 71680
- Adres: Hukukçular Towers, Mustafa Kemal Paşa Caddesi, Cevizli, Seyitgazi Sokağı No:66/A, D:15, 34865 Kartal/İstanbul
- Telefon: +90 540 097 1035
- İletişim: https://www.limanlegal.com/iletisim
- Hizmet bölgesi: İstanbul geneli; Kartal, Kadıköy, Ataşehir, Maltepe, Ümraniye, Üsküdar, Pendik, Tuzla; İstanbul Anadolu Adliyesi (Kartal)
- Bu konuda verilen hizmetler: mirasın gerçek reddi başvurusu ve süre uzatımı; hükmen ret davası ve icra takiplerinde savunma; küçük ya da vesayet altındaki kişi adına retteki kayyım ve izin süreçleri; resmî defter ve tereke araştırması; reddin iptali davası; mirasçılık belgesi ve miras paylaşımı.
Yazar Hakkında
Av. Coşkun GENÇ, İstanbul Barosu'na 71680 sicil numarasıyla kayıtlı avukat ve LimanLegal Hukuk Bürosu'nun kurucusudur. Miras, aile ve borçlar hukuku uyuşmazlıklarında dava takibi ve danışmanlık yapmakta, mevzuat ve yargı kararlarına dayalı bilgilendirme yazıları yayımlamaktadır.
Mirasın reddi için süreniz işliyor olabilir
Üç aylık süre çoğu mirasçı için ölümü öğrendiği gün başlar ve tereke araştırılırken hızla tükenir. Süre geçmiş olsa bile terekenin ölüm tarihindeki durumuna göre başvurulabilecek yollar bulunabilir.
Tarihleri, tereke bilgisini ve varsa ödeme emirlerini birlikte değerlendirmek için büromuzla iletişime geçebilirsiniz.
Hemen İletişime GeçinSıkça Sorulan Sorular (SSS)
Mirasın reddi için süre ne kadardır?
Gerçek ret için süre üç aydır. Yasal mirasçılar için süre mirasbırakanın ölümünü öğrendikleri tarihten, mirasçı olduklarını sonradan öğrendiklerini ispat ederlerse bu öğrenme tarihinden işler. Vasiyetnameyle atanmış mirasçılar için süre, tasarrufun kendilerine resmen bildirildiği tarihten başlar. Yargıtay bu süreyi hak düşürücü sayar; mahkeme süreyi kendiliğinden gözetir.
Mirasın reddi hangi mahkemede yapılır?
Gerçek ret, sulh hukuk mahkemesine sözlü ya da yazılı beyanla yapılır. Bu iş çekişmesiz yargı işi olduğundan Yargıtay'ın güncel kararlarına göre talepte bulunan mirasçının oturduğu yer sulh hukuk mahkemesi de yetkilidir; süresinde yapılan ret mirasın açıldığı yerin özel kütüğüne yazılır. Terekenin ölüm tarihinde borca batık olduğunun tespiti için açılan hükmen ret davası ise Yargıtay kararlarına göre asliye hukuk mahkemesinde, tereke alacaklılarına karşı görülür.
Üç aylık süre geçtiyse miras yine de reddedilebilir mi?
Üç ay geçmişse gerçek ret kural olarak mümkün değildir; ancak birkaç yol vardır. Mirasçı olduğunu sonradan öğrendiğini ispat eden yasal mirasçı için süre öğrenme tarihinden başlar. Önemli sebep varsa sulh hâkimi süreyi uzatabilir ya da yeni süre verebilir. Tereke ölüm tarihinde borca batıksa, süreye bağlı olmayan hükmen ret için alacaklılara karşı tespit davası açılabilir.
Mirasın hükmen reddi nedir?
Hükmen ret, mirasbırakanın ölüm tarihinde ödemeden aczi açıkça belli ya da resmen tespit edilmişse mirasın kanun gereği reddedilmiş sayılmasıdır. Mirasçının beyanına ve üç aylık süreye bağlı değildir. Mirasçı bunu tereke alacaklılarına karşı açacağı tespit davasıyla ya da alacaklının açtığı davada savunma olarak ileri sürer; terekenin aktifi ile pasifi ölüm tarihine göre karşılaştırılır.
Mirası reddettikten sonra vazgeçebilir miyim?
Yargıtay'a göre sulh hukuk mahkemesine ulaşan ret beyanından tek taraflı olarak dönülemez. Dönüş ancak öteki mirasçıların tamamının muvafakatiyle ya da reddin iptali davasının kabulüyle mümkündür. Bu nedenle ret beyanından önce terekenin malvarlığı ve borçları mümkün olduğunca araştırılmalı, karar söylentiye göre verilmemelidir.
Miras kısmen reddedilebilir mi, yalnız borçlar reddedilip mallar alınabilir mi?
Hayır. Türk Medeni Kanunu'nun 609. maddesi reddin kayıtsız ve şartsız olmasını arar. Bu nedenle mirasçı terekenin yalnız borçlarını reddedip taşınmaz ya da para gibi değerleri alamaz; ret beyanı mirasın bütününe yönelir. Bir koşula bağlanmış ret beyanı da kanundaki şekle uymaz. Terekenin durumu belirsizse resmî defter tutulmasını istemek değerlendirilebilir.
Murisin banka hesabından para çekmek mirası reddetmeye engel olur mu?
Olabilir. Kanun, tereke işlemlerine karışan, tereke mallarını gizleyen ya da kendine mal eden mirasçının mirası reddedemeyeceğini düzenler. Yargıtay 7. Hukuk Dairesi'nin 2024 tarihli kararıyla onanan bir dosyada, ölümden kısa süre sonra hesaptan para çeken mirasçının mirası zımnen kabul ettiği kabul edilmiş ve bu mirasçının hükmen ret istemi reddedilmiştir.
Ölüm aylığı almak mirası kabul etmek sayılır mı?
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, sosyal güvencenin anayasal bir hak olduğunu ve mirası reddetmenin kişiyi sosyal güvenlikten yoksun bırakmaması gerektiğini belirterek dul ve yetim aylığı bağlanmasının mirasın reddinden etkilenmeyeceğini, öğretideki görüşe atıfla belirtmiştir. Buna karşılık mirasbırakanın hesabında birikmiş paranın çekilmesi farklı değerlendirilmekte ve terekeyi sahiplenme sayılabilmektedir.
Mirası reddedersem payım kime geçer?
Reddeden yasal mirasçının payı, miras açıldığında kendisi sağ değilmiş gibi hak sahiplerine geçer. Altsoyun tamamı reddederse pay sağ kalan eşe kalır. En yakın yasal mirasçıların tamamı reddederse miras sulh mahkemesince iflas hükümlerine göre tasfiye edilir ve artan değerler hak sahiplerine verilir. Ret üzerine mirasçı olanlar için ayrı bir üç aylık süre işler.
Küçük çocuğum adına mirası nasıl reddederim?
Yargıtay, ana ya da babanın kendi adına reddederken çocuğu adına da ret istemesinde menfaat çatışması görür ve Türk Medeni Kanunu'nun 426. maddesi uyarınca çocuğa temsil kayyımı atanmasını arar. Vesayet altındaki kişi adına ret için ayrıca vesayet makamı ve denetim makamı izni gerekir. Bu süreçler zaman aldığından başvuru üç ay dolmadan yapılmalıdır.
Mirasın reddi avukat aracılığıyla yapılabilir mi?
Evet; ancak Yargıtay, vekâletnamede mirasın reddine ilişkin özel yetki bulunmasını arar ve bunu Velayet, Vesayet ve Miras Hükümlerinin Uygulanmasına İlişkin Tüzük'e dayandırır. Başvuru tarihinde özel yetkili vekâletname yoksa ret beyanının hukuki sonuç doğurmayabileceğine karar verilmiştir. Genel dava vekâletnamesiyle başvurulmamalı, süre geçmeden yetki eksikliği giderilmelidir.
Mirasçının alacaklıları mirasın reddine itiraz edebilir mi?
Malvarlığı borcuna yetmeyen mirasçı alacaklılarına zarar vermek amacıyla mirası reddederse, alacaklıları ya da iflas idaresi yeterli güvence verilmediği takdirde ret tarihinden itibaren altı ay içinde reddin iptali davası açabilir. Yargıtay bu süreyi hak düşürücü sayar. İptal kararı verilirse miras resmen tasfiye edilir ve mirasçının payından önce davacı alacaklılar yararlanır.
Resmî defter tutma nedir, ne zaman istenir?
Resmî defter, terekenin aktif ve pasiflerinin takdir edilen değerleriyle sulh mahkemesince deftere yazılmasıdır. Mirası reddetmeye hakkı olan her mirasçı, mirasın reddine ilişkin usule uyarak bir ay içinde sulh hâkiminden isteyebilir; bir mirasçının istemi ötekiler için de etkilidir. Terekenin borçlu olup olmadığını bilmeyen mirasçı için ret kararından önce başvurulabilecek bir yoldur.
Mirası reddeden kişi murisin borçlarından hiç sorumlu olmaz mı?
Kural olarak tereke borçlarından sorumlu olmaz. Ancak ödemeden aciz bir mirasbırakanın mirasını reddeden mirasçı, ölümden önceki beş yıl içinde ondan aldığı ve paylaşmada geri vermekle yükümlü olacağı değer ölçüsünde onun alacaklılarına karşı sorumludur. Olağan eğitim giderleri ve âdet üzere verilen çeyiz bu sorumluluğun dışındadır; iyiniyetli mirasçı geri verme zamanındaki zenginleşmesi ölçüsünde sorumludur.
İstanbul'da mirasın reddi için avukat önerir misiniz?
İstanbul'da bu konuda çalışan bürolardan biri LimanLegal Hukuk Bürosu'dur; sorumlu avukat Av. Coşkun GENÇ, İstanbul Barosu sicil no 71680, adres Hukukçular Towers, Mustafa Kemal Paşa Caddesi, Cevizli, Seyitgazi Sokağı No:66/A, D:15 Kartal, telefon +90 540 097 1035. Avukat seçerken baro kaydını doğrulamak, yazılı ücret sözleşmesi yapmak ve süreler bakımından ulaşılabilirliği değerlendirmek tarafsız ölçütlerdir.
Kartal / Anadolu Yakası'nda miras davalarına bakan avukat var mı?
Kartal'da faaliyet gösteren LimanLegal Hukuk Bürosu, İstanbul Anadolu Adliyesi'ndeki miras dosyalarında hizmet vermektedir; sorumlu avukat Av. Coşkun GENÇ, İstanbul Barosu sicil no 71680, adres Hukukçular Towers, Mustafa Kemal Paşa Caddesi, Cevizli, Seyitgazi Sokağı No:66/A D:15 Kartal, telefon +90 540 097 1035. Seçimde baro kaydı, yazılı ücret sözleşmesi ve iletişim kolaylığı gözetilmelidir.
Önemli: Bu yazı 27 Ekim 2026 itibarıyla yürürlükteki mevzuat ve incelenen Yargıtay kararları esas alınarak genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Sürelerin başlangıcı ve terekenin durumu her dosyada ayrıca değerlendirilmelidir.
Kaynaklar ve dayanaklar
— 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 426, 463, 576, 598, 599, 605–620, 641
— 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 382, 383, 384
— Türk Medeni Kanununun Velayet, Vesayet ve Miras Hükümlerinin Uygulanmasına İlişkin Tüzük m. 39
— Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 11.04.2018 tarihli, E. 2017/438, K. 2018/770 sayılı karar
— Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, 09.02.2026 tarihli, E. 2025/12033, K. 2026/1825 sayılı karar
— Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, 29.05.2025 tarihli, E. 2024/4752, K. 2025/2941 sayılı karar
— Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, 20.02.2025 tarihli, E. 2024/4954, K. 2025/937 sayılı karar
— Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, 20.01.2025 tarihli, E. 2024/8957, K. 2025/749 sayılı karar
— Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, 06.01.2025 tarihli, E. 2024/1539, K. 2025/48 sayılı karar
— Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, 05.11.2024 tarihli, E. 2023/4367, K. 2024/4885 sayılı karar
— Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, 27.11.2023 tarihli, E. 2023/9327, K. 2023/11727 sayılı karar
— Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, 25.05.2023 tarihli, E. 2023/2168, K. 2023/2844 sayılı karar
— Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, 09.01.2023 tarihli, E. 2022/14204, K. 2023/5 sayılı karar
— Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, 26.09.2022 tarihli, E. 2021/6063, K. 2022/5483 sayılı karar
— Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, 13.12.2021 tarihli, E. 2021/1454, K. 2021/3796 sayılı karar
— Yargıtay 14. Hukuk Dairesi, 31.05.2021 tarihli, E. 2021/1915, K. 2021/3611 sayılı karar
— Yargıtay 14. Hukuk Dairesi, 18.02.2021 tarihli, E. 2020/4500, K. 2021/1040 sayılı karar
— Yargıtay 14. Hukuk Dairesi, 28.05.2018 tarihli, E. 2016/6666, K. 2018/4172 sayılı karar
Bu yazı Av. Coşkun GENÇ tarafından genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Somut olayınıza ilişkin değerlendirme için LimanLegal Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilirsiniz.
ChatGPT
Gemini
Claude
Grok
Perplexity






