+90 540 097 1035Hukuki süreler neden önemlidir?
Kanunda veya hâkim tarafından belirlenen süre içinde yapılmayan bir usul işlemi, kural olarak bir daha yapılamaz. Süresinde yapılmayan istinaf veya temyiz başvurusu reddedilir, cevap dilekçesi verilmezse davalı iddiaları inkâr etmiş sayılır ve savunmasını genişletme imkânını kaybeder. Bu nedenle sürenin son gününün doğru belirlenmesi hak kaybını önlemenin ilk adımıdır.
Süreler nasıl hesaplanır?
Gün olarak belirlenen süreler
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 92 uyarınca gün olarak belirlenen sürelerde, sürenin başladığı gün hesaba katılmaz ve süre son günün tatil saatinde biter. Örneğin 5 Ekim'de tebliğ edilen bir kararda yedi günlük süre 6 Ekim'de işlemeye başlar ve 12 Ekim'de sona erer. Ceza yargılamasında da aynı kural geçerlidir (CMK md. 39).
Hafta, ay veya yıl olarak belirlenen süreler
Hafta, ay veya yıl olarak belirlenen süreler, başladığı güne son hafta, ay veya yılda karşılık gelen günün tatil saatinde biter. Son ayda başlangıç gününe karşılık gelen bir gün yoksa süre o ayın son günü sona erer. Bu nedenle 31 Ocak'ta başlayan bir aylık süre, şubat ayının son günü dolar.
Son gün tatile rastlarsa
Sürenin son günü resmî tatil gününe rastlarsa süre, tatili izleyen ilk iş gününün bitimine kadar uzar (HMK md. 93). Cumartesi ve pazar günleri ile ulusal bayram ve genel tatil günleri bu kapsamdadır. Hesaplayıcı, 2429 sayılı Kanun'da sayılan resmî tatilleri ve dini bayram günlerini dikkate alır.
Ramazan Bayramı, Kurban Bayramı ve Cumhuriyet Bayramı arifeleri yarım gün tatildir. Son günün arifeye rastladığı durumlarda süre o gün dolmaya devam eder; bu nedenle işlemin öğleden önce tamamlanması tavsiye edilir.
Adli tatilin sürelere etkisi
Adli tatil her yıl 20 Temmuz'da başlar ve 31 Ağustos'ta sona erer. Adli tatil süreleri durdurmaz; ancak adli tatile tabi bir işte sürenin son günü adli tatil içine düşerse süre kanunda belirtilen ölçüde uzar:
| Yargı kolu | Dayanak | Yeni son gün |
|---|---|---|
| Hukuk yargılaması | HMK md. 104 | 7 Eylül |
| Ceza yargılaması | CMK md. 331/4 | 3 Eylül |
| İdari yargılama | İYUK md. 8/3 | 7 Eylül |
Uzatılan son gün de hafta sonuna veya resmî tatile rastlarsa süre ilk iş gününe kayar. Tutuklu işler, nafaka, işe iade, ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz gibi adli tatilde de görülen işlerde bu uzama uygulanmaz. İcra takip işlemleri de kural olarak adli tatilden etkilenmez.
Örnek hesaplama
Bir hukuk mahkemesinin gerekçeli kararı 20 Temmuz 2026 tarihinde taraflara tebliğ ediliyor. İstinaf süresi iki haftadır ve takvime göre 3 Ağustos 2026'da dolmaktadır.
Bu tarih adli tatile rastladığı için süre, HMK md. 104 uyarınca adli tatilin bittiği 31 Ağustos'tan itibaren bir hafta uzar. İstinaf başvurusu için son gün 7 Eylül 2026 Pazartesi olur.