+90 540 097 1035
ChatGPT
Gemini
Claude
Grok
PerplexityErişim Engeli ve İçerik Kaldırma: Kişilik Hakkı İhlalinde Başvuru (5651 sayılı Kanun m. 9, 9/A)
Av. Coşkun GENÇ · LimanLegal Hukuk Bürosu · 23 Ekim 2026 · Okuma süresi: yaklaşık 16 dakika
Kısa cevap: 5651 sayılı Kanun’un 9. maddesi Anayasa Mahkemesince iptal edilmiş ve iptal 10.10.2024’te yürürlüğe girmiştir; bu nedenle hakaret veya itibar zedeleyen içerikler için artık sulh ceza hâkimliğinden m. 9’a dayanarak erişim engeli istenemez. Özel hayatın gizliliği ihlalinde ise m. 9/A yürürlüktedir: Siber Güvenlik Başkanlığına başvurulur, engel 4 saatte uygulanır ve talep 24 saat içinde sulh ceza hâkimine sunulur. Diğer kişilik hakkı ihlallerinde yol; uyarı yöntemi, asliye hukuk mahkemesinde TMK m. 24–25 davası ve ihtiyati tedbir, gerekiyorsa ceza şikâyetidir.
Kısa cevaplar
- 5651 sayılı Kanun m. 9 bugün yürürlükte değildir. Anayasa Mahkemesi maddeyi 11.10.2023 tarihli kararıyla iptal etmiş, iptal 10.10.2024’te yürürlüğe girmiştir; yerine yeni bir 9. madde çıkarılmamıştır.
- m. 9/A yürürlüktedir: Özel hayatın gizliliği ihlalinde Başkanlığa (31.07.2026’dan beri Siber Güvenlik Başkanlığı) doğrudan başvurulur; engel 4 saatte uygulanır, talep 24 saat içinde sulh ceza hâkimine sunulur.
- Şeref ve itibar gibi diğer kişilik hakkı ihlallerinde bugün yol; uyarı yöntemi, asliye hukuk mahkemesinde TMK m. 24–25 davası ve ihtiyati tedbir, gerekiyorsa ceza şikâyetidir.
- Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, kamuya mal olmamış kişi hakkındaki haberin yayından kaldırılmasına karar verilmesi gerektiğini kabul etmiştir (2025/1815 K.).
- Unutulma hakkı Anayasa Mahkemesi ve Yargıtay içtihadıyla tanınır; eski haberler anonimleştirme veya erişim engeliyle korunabilir.
- Engelleme kural olarak URL bazında yapılır; http/https farkı gibi teknik ayrıntılar kararın uygulanmasını etkileyebilir.
- Günlük erişimi 1 milyonu aşan sosyal ağ sağlayıcılar başvurulara 48 saatte cevap vermek zorundadır; 1 Kasım 2026’dan itibaren bu yükümlülüğün kapsamı genişlemiştir.
5651 sayılı Kanun m. 9 hâlâ yürürlükte mi?
Hayır. 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun’un 9. maddesi, yıllarca kişilik hakkı ihlallerinde sulh ceza hâkimliğinden erişim engeli ve içeriğin çıkarılması kararı alınmasının dayanağıydı. Anayasa Mahkemesi bu maddeyi bütünüyle iptal etmiştir. Mevzuat bilgi sistemindeki güncel metin bugün yalnızca şu kaydı içerir:
5651 sayılı Kanun m. 9 — İçeriğin yayından çıkarılması ve erişimin engellenmesi (güncel hâli)
"MADDE 9- (Değişik: 6/2/2014-6518/93 md.) (İptal: Anayasa Mahkemesinin 11/10/2023 tarihli ve E.: 2020/76; K.: 2023/172 sayılı Kararı ile)"
| Tarih | Gelişme |
|---|---|
| 19.02.2014 | 6518 sayılı Kanun ile m. 9 değiştirildi, m. 9/A eklendi. |
| 28.01.2016 | Anayasa Mahkemesi, m. 9/A’ya yönelik iptal talebini reddetti (E. 2014/92, K. 2016/6). |
| 31.07.2020 | 7253 sayılı Kanun ile “içeriğin çıkarılması” ve sosyal ağ sağlayıcı yükümlülükleri (ek m. 4) getirildi. |
| 27.10.2021 | Anayasa Mahkemesi pilot kararı: Keskin Kalem Yayıncılık ve Ticaret A.Ş. ve diğerleri [GK], B. No: 2018/14884. |
| 11.10.2023 | Anayasa Mahkemesi m. 9’un tamamını iptal etti (E. 2020/76, K. 2023/172). |
| 10.01.2024 | İptal kararı Resmî Gazete’de yayımlandı (Sayı: 32425). |
| 10.10.2024 | İptal, yayımdan dokuz ay sonra yürürlüğe girdi. Yeni bir 9. madde çıkarılmadı. |
| 24.12.2025 | 11. Yargı Paketi kabul edildi; teklifte m. 9’u yeniden düzenleyen maddeler Genel Kurul görüşmelerinde metinden çıkarıldı. |
| 31.07.2026 | 7590 sayılı Kanun ile 5651’deki “Başkan/Başkanlık” Siber Güvenlik Başkanı ve Başkanlığı oldu; m. 9/A’daki “Kurum” ibareleri “Başkanlık” olarak değiştirildi. |
| 01.11.2026 | 7578 sayılı Kanun ile sosyal ağ sağlayıcıların 48 saatlik cevap yükümlülüğü tüm başvuruları kapsayacak şekilde genişledi. |
Uygulamada dikkat: İnternette hâlâ “5651 m. 9 ile sulh ceza hâkimliğine başvurup 24 saatte içerik kaldırtın” şeklinde bilgiler dolaşmaktadır. 10.10.2024’ten bu yana bu yol, özel hayatın gizliliği (m. 9/A) dışındaki kişilik hakkı ihlallerinde kullanılamaz. Yanlış merciye başvurmak zaman kaybettirir.
Anayasa Mahkemesi m. 9’u neden iptal etti?
Anayasa Mahkemesi, kuralın kişilik haklarına yapılan saldırılara karşı kademeli bir yöntem sunmadığını ve süresiz erişim engeli sonucunu doğurduğunu tespit etmiştir:
"Buna göre dava ve itiraz konusu kuralların kişilik haklarına yapılan saldırılara karşı internet içeriğinin sınırlanmasına yönelik kademeli bir müdahale yöntemi sunmadığı ve kurallar kapsamında yapılan sınırlamanın internet ortamında yer alan belirli bir içeriğe erişimi engellemek suretiyle o içeriğin belirli bir ülke sınırları içinden ulaşılmasına, kararın verildiği tarihten itibaren süresiz olarak engel olduğu anlaşılmaktadır. Bu yönüyle kurallar ifade ve basın özgürlüklerine ağır bir müdahale teşkil etmektedir."Anayasa Mahkemesi, 11.10.2023, E. 2020/76, K. 2023/172 (RG 10.01.2024, 32425), § 106
Mahkeme ayrıca maddenin kapsamının belirsizliğine ve itiraz yolunun etkisizliğine dikkat çekmiştir:
"Bu çerçevede 9. maddenin kapsamı ve sınırlarının belirli olmamasının yargı makamlarına geniş bir takdir alanı yarattığı ve Anayasa Mahkemesine yapılan başvurulara ilişkin somut olaylara bakıldığında 9. madde kapsamında verilen kararlara karşı itirazlardan sonuç almanın imkânsız olmasa da zor olduğunun görüldüğü değerlendirilmiştir"Anayasa Mahkemesi, 11.10.2023, E. 2020/76, K. 2023/172 (RG 10.01.2024, 32425), § 105
Bu iptal kararına giden süreçte Anayasa Mahkemesi, bireysel başvurularda yapısal bir sorun tespit etmişti. Pilot kararda şu değerlendirme yer alır:
"Farklı yargı çevrelerinde görevli sulh ceza hâkimliklerince verilen somut olaylardaki kararlar 5651 sayılı Kanun'un 9. maddesindeki erişimin engellenmesi usulünün kişilik haklarının ihlal edildiğinin ilk bakışta anlaşılabildiği hâller ile sınırlı olarak uygulanmadığını, verilen kararlarda Anayasa Mahkemesi içtihadı ile ortaya konulan ilkelerin takip edilmediğini göstermektedir."Anayasa Mahkemesi, Keskin Kalem Yayıncılık ve Ticaret A.Ş. ve diğerleri [GK], B. No: 2018/14884, 27.10.2021, § 120
“İlk bakışta ihlal” ölçütü
Anayasa Mahkemesi, iptalden önce de m. 9’un yalnızca ihlalin ilk bakışta anlaşılabildiği hâllerde uygulanabileceğini, diğer durumlarda genel yolların kullanılması gerektiğini belirtmişti. Bu ölçüt bugün hukuk mahkemelerinde ihtiyati tedbir taleplerinin değerlendirilmesinde de yol gösterici niteliktedir:
"Anayasa Mahkemesi Ali Kıdık kararında 5651 sayılı Kanun'un 9. maddesine göre ilk bakışta ihlal bulunmayan hâllerde kişilik haklarının korunması için genel hukuk ve ceza yollarına başvurulması gerektiği sonucuna ulaşmıştır."Anayasa Mahkemesi, B. No: 2016/14830, 04.07.2019, § 30 (Ali Kıdık, B. No: 2014/5552, 26.10.2017 kararına atıfla)
Özel hayatın gizliliği ihlalinde m. 9/A nasıl işler?
İzinsiz paylaşılan özel fotoğraf ve videolar, sağlık bilgileri, ev adresi veya özel yazışmalar gibi özel hayatın gizliliğini ihlal eden içerikler için 5651 m. 9/A yürürlüktedir. Bu yol hızlıdır; ancak yalnızca özel hayat ihlalleri için kullanılabilir, şeref ve itibara yönelik hakaret içerikleri için kullanılamaz.
5651 sayılı Kanun m. 9/A — Özel hayatın gizliliği nedeniyle içeriğe erişimin engellenmesi
"(1) İnternet ortamında yapılan yayın içeriği nedeniyle özel hayatının gizliliğinin ihlal edildiğini iddia eden kişiler, Başkanlığa doğrudan başvurarak içeriğe erişimin engellenmesi tedbirinin uygulanmasını isteyebilir.
(2) Yapılan bu istekte; hakkın ihlaline neden olan yayının tam adresi (URL), hangi açılardan hakkın ihlal edildiğine ilişkin açıklama ve kimlik bilgilerini ispatlayacak bilgilere yer verilir. Bu bilgilerde eksiklik olması hâlinde talep işleme konulmaz.
(3) Başkan, kendisine gelen bu talebi uygulanmak üzere derhâl Birliğe bildirir, erişim sağlayıcılar bu tedbir talebini derhâl, en geç dört saat içinde yerine getirir.
(4) Erişimin engellenmesi, özel hayatın gizliliğini ihlal eden yayın, kısım, bölüm, resim, video ile ilgili olarak (URL şeklinde) içeriğe erişimin engellenmesi yoluyla uygulanır.
(5) Erişimin engellenmesini talep eden kişiler, internet ortamında yapılan yayın içeriği nedeniyle özel hayatın gizliliğinin ihlal edildiğinden bahisle erişimin engellenmesi talebini talepte bulunduğu saatten itibaren yirmi dört saat içinde sulh ceza hâkiminin kararına sunar. Hâkim, internet ortamında yapılan yayın içeriği nedeniyle özel hayatın gizliliğinin ihlal edilip edilmediğini değerlendirerek vereceği kararını en geç kırk sekiz saat içinde açıklar ve doğrudan Başkanlığa gönderir; aksi hâlde, erişimin engellenmesi tedbiri kendiliğinden kalkar.
(6) Hâkim tarafından verilen bu karara karşı Başkan tarafından 5271 sayılı Kanun hükümlerine göre itiraz yoluna gidilebilir.
(7) Erişimin engellenmesine konu içeriğin yayından çıkarılmış olması durumunda hâkim kararı kendiliğinden hükümsüz kalır.
(8) Özel hayatın gizliliğinin ihlaline bağlı olarak gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde doğrudan Başkanın emri üzerine erişimin engellenmesi Başkanlık tarafından yapılır. (Mülga cümle: 26/2/2014-6527/18 md.)
(9) (Ek: 26/2/2014-6527/18 md.) Bu maddenin sekizinci fıkrası kapsamında Başkan tarafından verilen erişimin engellenmesi kararı, (…) yirmi dört saat içinde sulh ceza hâkiminin onayına sunulur. Hâkim, kararını kırk sekiz saat içinde açıklar."
| Aşama | Süre | Sorumlu |
|---|---|---|
| Başvuru (URL, ihlal açıklaması, kimlik bilgisi) | — | İhlal iddiasındaki kişi → Siber Güvenlik Başkanlığı |
| Talebin Erişim Sağlayıcıları Birliğine bildirilmesi | Derhâl | Başkan |
| Erişim engelinin uygulanması | En geç 4 saat | Erişim sağlayıcılar |
| Talebin sulh ceza hâkiminin kararına sunulması | Talepten itibaren 24 saat | Başvuran kişi |
| Hâkimin kararı | En geç 48 saat; aksi hâlde tedbir kendiliğinden kalkar | Sulh ceza hâkimi |
| İtiraz | CMK m. 268 uyarınca | Başkan (ve ilgililer) |
“Başkanlık” ve “Başkan” ifadeleri, 24.07.2026 tarihli ve 7590 sayılı Kanun ile 5651 sayılı Kanun bakımından Siber Güvenlik Başkanlığı ve Siber Güvenlik Başkanı anlamına gelir; önceki dönemde başvurular Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumuna yapılıyordu. Anayasa Mahkemesi m. 9/A’nın hâkim denetimini öngören (9). fıkrasını Anayasa’ya aykırı görmemiştir:
"Bu anlamda dava konusu kural, Başkanlığın gerçekleştirdiği erişimin engellenmesi işleminin yargısal denetimini sağladığından temel hak ve özgürlükleri kısıtlamak bir yana korunmasına katkı sağlamaktadır."Anayasa Mahkemesi, 28.01.2016, E. 2014/92, K. 2016/6, § 68
Sık yapılan hata: Başvurudan sonra talebi 24 saat içinde sulh ceza hâkiminin kararına sunmayı unutmak. Bu yapılmazsa veya hâkim 48 saat içinde karar vermezse erişim engeli kendiliğinden kalkar. Başvuru ile hâkimliğe sunma işlemleri aynı gün planlanmalıdır.
Şeref ve itibar ihlalinde bugün hangi yollara başvurulur?
Hakaret, iftira, asılsız haber veya karalama gibi şeref ve itibarı zedeleyen içeriklerde m. 9 artık kullanılamadığından, korunma genel hükümlerle sağlanır. Uygulamada dört yol birlikte değerlendirilir.
1. Uyarı yöntemi: önce içerik sağlayıcı, sonra yer sağlayıcı
5651 sayılı Kanun’daki tanım hâlâ yürürlüktedir ve ilk adımı gösterir:
5651 sayılı Kanun m. 2/1-r — Uyarı yöntemi
"r) (Ek: 6/2/2014-6518/85 md.) Uyarı yöntemi: İnternet ortamında yapılan yayın içeriği nedeniyle haklarının ihlal edildiğini iddia eden kişiler tarafından içeriğin yayından çıkarılması amacıyla öncelikle içerik sağlayıcısına, makul sürede sonuç alınamaması hâlinde yer sağlayıcısına iletişim adresleri üzerinden gerçekleştirilecek bildirim yöntemini,"
Bildirim yazılı, tarihli ve ispatlanabilir olmalıdır (e-posta, KEP veya noter ihtarnamesi). Bu yazışmalar, daha sonra açılacak davada karşı tarafın kusurunu ve iyiniyetini değerlendirmede önemli bir delil olur.
2. Asliye hukuk mahkemesinde kişilik hakkı davası (TMK m. 24–25)
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 24 — İlke
"Hukuka aykırı olarak kişilik hakkına saldırılan kimse, hâkimden, saldırıda bulunanlara karşı korunmasını isteyebilir.
Kişilik hakkı zedelenen kimsenin rızası, daha üstün nitelikte özel veya kamusal yarar ya da kanunun verdiği yetkinin kullanılması sebeplerinden biriyle haklı kılınmadıkça, kişilik haklarına yapılan her saldırı hukuka aykırıdır."
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 25 — Davalar
"Davacı, hâkimden saldırı tehlikesinin önlenmesini, sürmekte olan saldırıya son verilmesini, sona ermiş olsa bile etkileri devam eden saldırının hukuka aykırılığının tespitini isteyebilir.
Davacı bunlarla birlikte, düzeltmenin veya kararın üçüncü kişilere bildirilmesi ya da yayımlanması isteminde de bulunabilir.
Davacının, maddî ve manevî tazminat istemleri ile hukuka aykırı saldırı dolayısıyla elde edilmiş olan kazancın vekâletsiz iş görme hükümlerine göre kendisine verilmesine ilişkin istemde bulunma hakkı saklıdır.
Manevî tazminat istemi, karşı tarafça kabul edilmiş olmadıkça devredilemez; miras bırakan tarafından ileri sürülmüş olmadıkça mirasçılara geçmez.
Davacı, kişilik haklarının korunması için kendi yerleşim yeri veya davalının yerleşim yeri mahkemesinde dava açabilir."
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, bir haber sitesinde kamuya mal olmamış bir kişi hakkında yayımlanan haber nedeniyle açılan davada, ilk derece ve istinaf mahkemesinin ret kararını bozmuştur. Olayda sulh ceza hâkimliğinin erişim engeli kararı, sitenin “http” uzantısı kullanması nedeniyle uygulanamamıştı:
"kamuya mal olmuş bir kişi olmayan davacı hakkında yapılan bu habere ulaşılabilir olunmasında bir kamu yararı bulunmadığı, basın özgürlüğü sınırları içerisinde değerlendirilemeyeceği, davacının kişilik haklarına saldırı olduğu kabul edilerek davanın kabulü ile dava konusu haberin yayından kaldırılmasına karar verilmesi gerekirken yazılı biçimde davanın reddine karar verilmiş olması doğru değildir."Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 06.02.2025, E. 2022/15519, K. 2025/1815
3. Dava içinde ihtiyati tedbir
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 389 — İhtiyati tedbirin şartları
"(1) Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir.
(2) Birinci fıkra hükmü niteliğine uygun düştüğü ölçüde çekişmesiz yargı işlerinde de uygulanır."
Uygulama henüz yerleşmiş değildir. İzmir Bölge Adliye Mahkemesi, sosyal medya paylaşımlarının kaldırılması için istenen ihtiyati tedbirin, hüküm sonucunu kapsayacağı gerekçesiyle reddini yerinde bulmuştur:
"hüküm sonucunu kapsayacak şekilde ihtiyati tedbir kararı verilmesinin mümkün olmaması da nazara alınarak davacı vekilinin istinaf itirazlarının HMK'nın 353/1-b.1. maddesi gereğince esastan reddine"İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi, 25.06.2025, E. 2025/929, K. 2025/1011
Buna karşılık Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi, iptal yürürlüğe girdikten sonra verdiği bir kararda erişimin engellenmesi ve içeriğin silinmesi için görevli merciin sulh ceza hâkimliği olduğunu belirtmiştir (26.02.2025, E. 2025/241, K. 2025/365). Mahkemeler arasındaki bu farklılık, tedbir talebinin “ilk bakışta ihlal” ölçütüne göre, somut ve belgeli biçimde gerekçelendirilmesini zorunlu kılar.
4. Ceza şikâyeti
İçerik aynı zamanda hakaret (TCK m. 125), tehdit, şantaj veya özel hayatın gizliliğini ihlal (TCK m. 134) suçunu oluşturuyorsa Cumhuriyet başsavcılığına şikâyette bulunulabilir. Hakaret suçunda şikâyet süresi ve deliller için Sosyal Medyada Hakaret Suçu ve Cezası yazımıza bakabilirsiniz. Ceza soruşturması içeriği kendiliğinden kaldırmaz; içeriğin kaldırılması için yukarıdaki hukuki yollar ayrıca işletilmelidir.
Daha önce verilmiş erişim engeli kararları ne olacak?
İptal kararı geriye yürümez. 10.10.2024’ten önce m. 9’a dayanılarak verilmiş ve kesinleşmiş kararların değerlendirilmesinde Yargıtay, kesinleşme tarihindeki düzenlemeyi esas almaktadır:
"5651 sayılı … Kanun'un 9. maddesinin, Anayasa Mahkemesinin 11.10.2023 tarihli ve 2020/76 Esas, 2023/172 Karar sayılı kararı ile iptal edildiği ve iptal kararının da inceleme tarihi itibarı ile yürürlükte bulunduğu sabit ise de, kanun yararına bozma incelemesinin, incelemeye konu kararın kesinleştiği tarihteki yasal düzenlemeler uyarınca yapılması gerektiği anlaşılarak yapılan incelemede;"Yargıtay 7. Ceza Dairesi, 30.03.2026, E. 2023/18120, K. 2026/3508
Aynı karar, eski düzenlemede sulh ceza hâkimliklerinin izlemesi gereken ölçütü de özetler: önce sırf başvuruya konu ifadeden hareketle ilk bakışta kişilik hakkını ihlal eden ifade bulunup bulunmadığı, ardından ifade ve basın özgürlüğü gibi bir hukuka uygunluk sebebinin varlığı incelenmelidir. Yargıtay ayrıca, marka hakkına tecavüz iddiasıyla m. 9’a dayanılarak verilen erişim engeli kararını kanun yararına bozmuştur; çünkü m. 9 ticari hakların değil, kişilik haklarının korunmasına yönelikti (Yargıtay 7. Ceza Dairesi, 10.12.2025, E. 2025/4597, K. 2025/15927).
Eski bir erişim engeli kararıyla karşılaşan içerik sahibi veya yayıncı açısından, kararın dayanağı, kesinleşme tarihi ve içeriğin niteliği birlikte değerlendirilerek kanun yararına bozma talebi veya Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru gibi yolların açık olup olmadığı incelenmelidir.
Eski haberler için unutulma hakkı kullanılabilir mi?
Evet. Unutulma hakkı Anayasa’da açıkça düzenlenmemiştir; ancak Anayasa Mahkemesi bu hakkı temel hükümlerden türetmiştir:
"Dolayısıyla Anayasa'da açıkça düzenlenmeyen unutulma hakkı, İnternet vasıtasıyla ulaşılması kolay olan ve dijital hafızada bulunan haberlere erişiminin engellenmesi için Anayasa'nın 5., 17. ve 20. maddelerinin doğal bir sonucu olarak karşımıza çıkmaktadır."Anayasa Mahkemesi, B. No: 2013/5653, 03.03.2016
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, beraatle sonuçlanan bir olaya ilişkin arşiv haberinin yayından kaldırılmasına dair kararı onarken, Hukuk Genel Kurulunun tanımını aktarmıştır:
"Unutulma hakkı; üstün bir kamu yararı olmadığı sürece, dijital hafızada yer alan geçmişte yaşanılan olumsuz olayların bir süre sonra unutulmasını, başkalarının bilmesini istemediği kişisel verilerin silinmesini ve yayılmasının önlemesini isteme hakkı olarak ifade edilebilir."Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 19.09.2024, E. 2021/19113, K. 2024/7929 (Yargıtay HGK, 17.06.2015, E. 2014/4-56, K. 2015/1679 kararına atıfla)
Unutulma hakkı her zaman haberin tamamen silinmesi anlamına gelmez. Yargıtay, daha hafif yöntemlerin de mümkün olduğunu vurgulamıştır:
"Nitekim kişinin şeref ve itibarına yönelik müdahaleleri unutulma hakkı gereğince engellemek için arşivde arama yapmaya imkân tanıyan haber ile kişi arasında ilişki kuran kişisel verilerin silinmesi, haberin anonim hâle getirilmesi, haber içeriğinin bir kısmına erişimin engellenmesi gibi birçok yöntem benimsenebilir."Yargıtay 19. Ceza Dairesi, 05.06.2017, E. 2016/15510, K. 2017/5325
Sosyal ağ sağlayıcıya başvuru ve sorumluluğu
X (Twitter), Instagram, Facebook, TikTok ve YouTube gibi Türkiye’den günlük erişimi bir milyonu aşan sosyal ağ sağlayıcılar, Türkiye’de temsilci atamak ve kullanıcı başvurularına süresinde cevap vermek zorundadır.
5651 sayılı Kanun ek m. 4/3, 4/8 ve 4/14 — Sosyal ağ sağlayıcının yükümlülükleri (31.10.2026’ya kadar geçerli metin)
"(3) Türkiye'den günlük erişimi bir milyondan fazla olan yurt içi veya yurt dışı kaynaklı sosyal ağ sağlayıcı, 9 uncu ve 9/A maddeleri kapsamındaki içeriklere yönelik olarak kişiler tarafından yapılacak başvurulara, başvurudan itibaren en geç kırk sekiz saat içinde olumlu ya da olumsuz cevap vermekle yükümlüdür. Olumsuz cevaplar gerekçeli olarak verilir.
(8) Üçüncü fıkradaki yükümlülüğü yerine getirmeyen sosyal ağ sağlayıcıya beş milyon Türk lirası, dördüncü fıkradaki yükümlülüğü yerine getirmeyen sosyal ağ sağlayıcıya ise on milyon Türk lirası idari para cezası Başkan tarafından verilir.
(14) Hukuka aykırılığı hâkim veya mahkeme kararı ile tespit edilen içeriğin sosyal ağ sağlayıcıya bildirilmesi durumunda, bildirime rağmen yirmi dört saat içinde içeriği çıkarmayan veya erişimi engellemeyen sosyal ağ sağlayıcı, doğan zararların tazmin edilmesinden sorumludur. Bu hukuki sorumluluğun işletilmesi için içerik sağlayıcının sorumluluğuna gidilmesi veya içerik sağlayıcıya dava açılması şartı aranmaz."
01.05.2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 7578 sayılı Kanun ile (3). fıkradaki “9 uncu ve 9/A maddeleri kapsamındaki içeriklere yönelik olarak” ibaresi metinden çıkarılmıştır. Bu değişiklik 1 Kasım 2026’da yürürlüğe girmiştir; bu tarihten itibaren 48 saatlik cevap yükümlülüğü, içerik türüyle sınırlı olmaksızın kişilerin yaptığı başvuruları kapsar. Aynı Kanun’la günlük erişimi on milyonu aşan sağlayıcılara, erişimi engellenen içeriğin yeniden yayımlanmasını önleyecek tedbirleri alma yükümlülüğü de getirilmiştir.
(14). fıkra özellikle önemlidir: Mahkeme kararını sosyal ağ sağlayıcıya bildirdikten sonra içerik 24 saat içinde kaldırılmazsa, sağlayıcıya içerik sahibinden bağımsız olarak doğrudan tazminat davası açılabilir.
URL bazlı engelleme neden önemlidir?
5651 sayılı Kanun, erişim engelinin kural olarak ihlalin gerçekleştiği yayın, kısım veya bölümle sınırlı olarak, yani URL bazında uygulanmasını öngörür (m. 9/A-4; m. 8/A-3). Bu nedenle başvuruda ve dava dilekçesinde her içerik için tam adres ayrı ayrı yazılmalıdır. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi kararına konu olayda görüldüğü gibi, “http” ve “https” farkı gibi teknik ayrıntılar bile verilen kararın uygulanamamasına yol açabilmektedir. İçeriğin farklı adreslerde çoğaltıldığı durumlarda her yeni adres için ek talep gerekebilir.
Karar tablosu
| Karar | Konu | Sonuç |
|---|---|---|
| AYM, E. 2020/76, K. 2023/172 (11.10.2023) | 5651 m. 9 norm denetimi | Maddenin tamamı iptal; yürürlük 10.10.2024 |
| AYM [GK], B. No: 2018/14884 (27.10.2021) | Haberlere m. 9 ile erişim engeli | İfade ve basın özgürlüğü ihlali; yapısal sorun |
| AYM, E. 2014/92, K. 2016/6 (28.01.2016) | m. 9/A-(9) norm denetimi | İptal talebi reddedildi |
| AYM, B. No: 2013/5653 (03.03.2016) | Arşiv haberleri | Unutulma hakkı tanındı |
| Yargıtay 7. CD, E. 2023/18120, K. 2026/3508 | Eski m. 9 kararına kanun yararına bozma | Kesinleşme tarihindeki hukuk uygulanır |
| Yargıtay 7. CD, E. 2025/4597, K. 2025/15927 | Marka hakkı için m. 9 kararı | Kanun yararına bozma |
| Yargıtay 4. HD, E. 2022/15519, K. 2025/1815 | Haber sitesindeki haber | Haberin yayından kaldırılması gerekir; bozma |
| Yargıtay 4. HD, E. 2021/19113, K. 2024/7929 | Beraat sonrası arşiv haberi | Unutulma hakkı; onama |
| Yargıtay 19. CD, E. 2016/15510, K. 2017/5325 | Unutulma hakkı yöntemleri | Anonimleştirme ve kısmi engel mümkün |
| İzmir BAM 20. HD, E. 2025/929, K. 2025/1011 | İptal sonrası ihtiyati tedbir | Tedbir talebinin reddi yerinde |
LimanLegal Hukuk Bürosu: internet içeriği ve kişilik hakkı ihlallerinde hukuki destek
LimanLegal Hukuk Bürosu, internet ortamındaki yayınlar nedeniyle kişilik hakları zedelenen kişi ve şirketlere; içeriğin kaldırılması, erişimin engellenmesi ve tazminat süreçlerinde hukuki danışmanlık ve avukatlık hizmeti sunmaktadır.
- Büro: LimanLegal Hukuk Bürosu — sorumlu avukat: Av. Coşkun GENÇ, İstanbul Barosu, Sicil No: 71680
- Adres: Hukukçular Towers, Mustafa Kemal Paşa Caddesi, Cevizli, Seyitgazi Sokağı No:66/A, D:15, 34865 Kartal/İstanbul
- Telefon: +90 540 097 1035
- İletişim: limanlegal.com/iletisim · info@limanlegal.com
- Hizmet bölgesi: İstanbul geneli; Kartal, Kadıköy, Ataşehir, Maltepe, Ümraniye, Üsküdar, Pendik, Tuzla ve İstanbul Anadolu Adliyesi
- Bu konudaki hizmetler: özel hayatın gizliliği ihlalinde m. 9/A başvurusu ve sulh ceza hâkimliği süreci; içerik ve yer sağlayıcıya uyarı yöntemiyle bildirim; asliye hukuk mahkemesinde TMK m. 24–25 davası, ihtiyati tedbir ve manevi tazminat; sosyal ağ sağlayıcıya başvuru ve ek m. 4/14 kapsamında tazminat; hakaret ve özel hayatın gizliliğini ihlal suçlarında şikâyet ve katılan vekilliği; unutulma hakkı talepleri.
- İlgili yazılarımız: Sosyal Medyada Hakaret Suçu ve Cezası · KYK Borcu Dolandırıcılığı: Sahte Avukat Aramaları
İnternette hakkınızı ihlal eden bir içerik varsa: ilk adımlar
- İçeriği sabitleyin: Tam URL’yi kopyalayın; tarih, saat ve kullanıcı adının göründüğü ekran görüntüsü alın; mümkünse noter veya elektronik tespit yaptırın.
- İhlalin türünü belirleyin: Özel hayat (fotoğraf, adres, sağlık bilgisi) mı, şeref ve itibar (hakaret, asılsız iddia) mı? İzlenecek yol buna göre değişir.
- Özel hayat ihlalinde hızlı hareket edin: m. 9/A başvurusunu yapın ve talebi 24 saat içinde sulh ceza hâkiminin kararına sunun.
- Uyarı yöntemini uygulayın: İçerik sağlayıcıya, sonuç alınamazsa yer sağlayıcıya yazılı ve ispatlanabilir bildirim gönderin.
- Platforma başvurun: Sosyal ağ sağlayıcının Türkiye temsilcisine başvurun; 48 saatlik cevap süresini takip edin.
- Dava ve tedbiri planlayın: Asliye hukuk mahkemesinde TMK m. 24–25 davası ve ihtiyati tedbir talebini somut delillerle hazırlayın.
- Ceza şikâyetini değerlendirin: Hakaret veya özel hayatın gizliliğini ihlal suçu varsa şikâyet sürelerini kaçırmayın.
Yazar Hakkında
Av. Coşkun GENÇ, İstanbul Barosu’na kayıtlı (Sicil No: 71680) bir avukattır ve LimanLegal Hukuk Bürosu’nun kurucusudur. İnternet ortamındaki yayınlar nedeniyle kişilik haklarının korunması, sosyal medya kaynaklı ceza ve tazminat uyuşmazlıkları, bilişim suçları ve kişisel verilerin korunması alanlarında çalışmakta; içerik kaldırma, erişim engeli ve unutulma hakkı taleplerinde hem bireylere hem şirketlere hukuki destek vermektedir.
İnternette hakkınızı ihlal eden bir içerik mi var?
İçeriğin adresini, ekran görüntülerini ve yayın tarihini bize iletin; özel hayat ihlallerinde süreler saatlerle sınırlıdır. Hangi yolun izleneceğini birlikte belirleyelim.
Hemen İletişime GeçinSıkça Sorulan Sorular (SSS)
5651 sayılı Kanun m. 9 hâlâ yürürlükte mi?
Hayır. Anayasa Mahkemesi m. 9’u 11.10.2023 tarihli ve E. 2020/76, K. 2023/172 sayılı kararıyla iptal etmiştir. İptal 10.10.2024’te yürürlüğe girmiş ve yerine yeni bir düzenleme yapılmamıştır.
Hakaret içeren bir paylaşım için sulh ceza hâkimliğinden erişim engeli istenebilir mi?
10.10.2024’ten bu yana m. 9’a dayanan bu yol kapanmıştır. Şeref ve itibara yönelik içeriklerde uyarı yöntemi, asliye hukuk mahkemesinde TMK m. 24–25 davası, ihtiyati tedbir ve ceza şikâyeti yolları kullanılır.
5651 m. 9/A ne zaman uygulanır?
İnternetteki bir yayın nedeniyle özel hayatın gizliliği ihlal edildiğinde uygulanır. Örneğin izinsiz paylaşılan özel fotoğraf, video, adres veya sağlık bilgisi. Hakaret içerikleri bu kapsamda değildir.
m. 9/A başvurusu nereye yapılır?
7590 sayılı Kanun’la 31.07.2026’dan itibaren Başkanlık, Siber Güvenlik Başkanlığı anlamına gelir. Başvuruda tam URL, ihlalin açıklaması ve kimlik bilgileri bulunmalıdır; eksik başvuru işleme konulmaz.
m. 9/A’da süreler nasıl işler?
Erişim sağlayıcılar engeli en geç 4 saatte uygular. Başvuran, talebini 24 saat içinde sulh ceza hâkiminin kararına sunmalıdır. Hâkim 48 saat içinde karar vermezse tedbir kendiliğinden kalkar.
Uyarı yöntemi nedir?
İçeriğin yayından çıkarılması için önce içerik sağlayıcıya, makul sürede sonuç alınamazsa yer sağlayıcıya iletişim adresleri üzerinden yapılan bildirimdir (5651 m. 2/1-r). Bildirim yazılı ve ispatlanabilir olmalıdır.
Kişilik hakkı davası hangi mahkemede açılır?
Asliye hukuk mahkemesinde açılır. TMK m. 25 uyarınca davacı kendi yerleşim yeri veya davalının yerleşim yeri mahkemesini seçebilir; dava ile saldırıya son verilmesi, tespit ve tazminat istenebilir.
Dava sürerken içerik geçici olarak kaldırılabilir mi?
HMK m. 389 uyarınca ihtiyati tedbir istenebilir. Ancak bazı bölge adliye mahkemeleri tedbirin hüküm sonucunu kapsadığı gerekçesiyle talepleri reddetmektedir; talep somut ve belgeli gerekçelendirilmelidir.
Haber sitesindeki bir haber kaldırılabilir mi?
Kamuya mal olmamış bir kişi hakkındaki haberde kamu yararı yoksa kaldırılabilir. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi bu durumda haberin yayından kaldırılması gerektiğine hükmetmiştir (E. 2022/15519, K. 2025/1815).
Unutulma hakkı nedir?
Üstün bir kamu yararı yoksa, dijital hafızada kalan geçmiş olumsuz olayların unutulmasını ve kişisel verilerin silinmesini isteme hakkıdır. Anayasa Mahkemesi ve Yargıtay bu hakkı tanımaktadır.
Eski bir haberin tamamen silinmesi gerekir mi?
Hayır. Yargıtay, haberin anonimleştirilmesi, kişi ile haberi ilişkilendiren verilerin silinmesi veya haberin bir kısmına erişimin engellenmesi gibi daha hafif yöntemlerin de mümkün olduğunu belirtmiştir.
Sosyal medya şirketi başvuruma cevap vermek zorunda mı?
Türkiye’den günlük erişimi bir milyonu aşan sosyal ağ sağlayıcı başvurulara 48 saatte, olumsuzsa gerekçeli cevap vermek zorundadır. 1 Kasım 2026’dan itibaren bu yükümlülük tüm başvuruları kapsar.
Mahkeme kararına rağmen içeriği kaldırmayan platformdan tazminat istenebilir mi?
Evet. Hukuka aykırılığı mahkeme kararıyla tespit edilen içerik bildirimden itibaren 24 saat içinde kaldırılmazsa, sosyal ağ sağlayıcı zarardan doğrudan sorumludur (5651 ek m. 4/14).
2024’ten önce verilen erişim engeli kararları geçerliliğini yitirdi mi?
İptal geriye yürümez. Yargıtay, eski kararların denetiminde kesinleşme tarihindeki düzenlemeyi esas almaktadır (Yargıtay 7. CD, E. 2023/18120, K. 2026/3508).
İçerik aynı zamanda suç oluşturuyorsa ne yapılmalı?
Hakaret, tehdit, şantaj veya özel hayatın gizliliğini ihlal gibi bir suç varsa Cumhuriyet başsavcılığına şikâyette bulunulabilir. Şikâyet içeriği kendiliğinden kaldırmaz; hukuki yollar ayrıca işletilmelidir.
Önemli: Bu yazı 23 Ekim 2026 itibarıyla yürürlükteki mevzuat, Anayasa Mahkemesi ve Yargıtay kararları esas alınarak hazırlanmıştır. 5651 sayılı Kanun’da 1 Kasım 2026’da yürürlüğe giren değişiklikler bulunmaktadır ve m. 9’un yerine yeni bir düzenleme yapılması gündemdedir; işlem yapmadan önce güncel durumu kontrol ediniz. Yazı genel bilgilendirme amaçlıdır.
Kaynaklar ve dayanaklar
— 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun m. 2, 8/A, 9, 9/A, ek m. 4 (mevzuat.gov.tr)
— 7578 sayılı Kanun (RG 01.05.2026, 33240); 7590 sayılı Kanun (RG 31.07.2026, 33326)
— 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 24, 25; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 389; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m. 268; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 125, 134
— Anayasa Mahkemesi, E. 2020/76, K. 2023/172 (RG 10.01.2024, 32425); E. 2014/92, K. 2016/6; B. No: 2018/14884 [GK]; B. No: 2016/14830; B. No: 2014/5552; B. No: 2013/5653
— Yargıtay 7. CD E. 2023/18120, K. 2026/3508; 7. CD E. 2025/4597, K. 2025/15927; 4. HD E. 2022/15519, K. 2025/1815; 4. HD E. 2021/19113, K. 2024/7929; 19. CD E. 2016/15510, K. 2017/5325; İzmir BAM 20. HD E. 2025/929, K. 2025/1011; Sakarya BAM 7. HD E. 2025/241, K. 2025/365
— hukukihaber.net — İnternet ortamında kişilik haklarının korunması alanında acilen düzenlemeye gidilmelidir
Bu yazı Av. Coşkun GENÇ tarafından genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Somut durumunuz için LimanLegal Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilirsiniz.
