رفتن به محتوا

ارث ملک ترکیه برای وارثان ایرانی: قانون حاکم، سهم‌ها، گواهی وراثت و مالیات (2026)

تاریخ انتشار: نویسنده این مطلب: ,

این نوشته صرفاً برای آگاهی عمومی است و جایگزین مشاوره حقوقی درباره وضعیت مشخص شما نیست.

پاسخ کوتاه: ارث ایرانیان تابع قانون ایران است، اما ملک واقع در ترکیه طبق قانون ترکیه تقسیم می‌شود (ماده 20 قانون شماره 5718): همسر در کنار فرزندان یک‌چهارم می‌برد، دختر و پسر سهم برابر دارند و مانع اختلاف دین وجود ندارد. وارثان باید از دادگاه صلح حقوقی ترکیه گواهی وراثت بگیرند، چون دفتر اسناد رسمی برای خارجیان صادر نمی‌کند، و اظهارنامه مالیات بر ارث را ظرف 4، 6 یا 8 ماه بدهند. رد ترکه بدهکار فقط ظرف 3 ماه ممکن است و بیشتر کارها با وکالت‌نامه و بدون سفر انجام‌پذیر است.

پاسخ‌های سریع

  • قانون حاکم: ملک ترکیه: قانون ترکیه؛ اموال منقول و سپرده‌ها: اصولاً قانون ایران.
  • سهم‌ها در ترکیه: همسر یک‌چهارم در کنار فرزندان؛ فرزندان مساوی، بدون تفاوت دختر و پسر.
  • زن و ملک: در ترکیه زن مالک سهمی از خود ملک می‌شود، نه فقط بخشی از قیمت آن.
  • گواهی وراثت: از دادگاه صلح حقوقی ترکیه؛ مدارک ایرانی با تأیید کنسولی و ترجمه رسمی.
  • مالیات: معافیت 2026 برای هر فرزند و همسر 2,907,136 لیر؛ نرخ 1 تا 10 درصد.
  • انتقال سند: بدون مهلت قانونی، اما فروش پیش از انتقال و پرداخت مالیات ممکن نیست.
  • رد ترکه: 3 ماه از آگاهی از فوت؛ خارج بودن مهلت را متوقف نمی‌کند.

ایرانیان در سال‌های اخیر از بزرگ‌ترین گروه‌های خریدار خارجی مسکن در ترکیه بوده‌اند؛ طبق آمار مؤسسه آمار ترکیه (TÜİK)، در 2025 اتباع ایران 1,878 واحد مسکونی خریدند و پس از اتباع روسیه دوم بودند. هر یک از این آپارتمان‌ها روزی به وارثان می‌رسد و بسیاری از خانواده‌ها تازه آن روز درمی‌یابند که تقسیم ملک ترکیه با آنچه از قانون مدنی ایران انتظار دارند، تفاوت دارد. این راهنما را مؤسسه حقوقی لیمان‌لگال (LimanLegal)، مؤسسه‌ای حقوقی در استانبول، برای وارثان ایرانی نوشته و قواعد را تا 5 نوامبر 2026 (14 آبان 1405) توضیح می‌دهد. نکات قانون ایران فقط برای مقایسه و آن‌گونه که در منابع گزارش شده آمده‌اند.

واقعیت‌های کلیدی

ارث ایرانیان با اموال در ترکیه: قواعد اصلی تا 5 نوامبر 2026
موضوعقاعده
قانون حاکمقانون ملی متوفی؛ اموال غیرمنقول در ترکیه: قانون ترکیه (ماده 20 قانون شماره 5718)
سهم همسر (قانون ترکیه)با فرزندان یک‌چهارم؛ با والدین نصف؛ با طبقه پدربزرگ و مادربزرگ سه‌چهارم؛ در غیر این صورت همه (ماده 499)
فرزندانسهم مساوی، دختر و پسر برابر (ماده 495)
سهم‌الارث محفوظفرزندان نصف سهم قانونی؛ هر یک از والدین یک‌چهارم؛ همسر همه یا سه‌چهارم سهم قانونی (ماده 506)
گواهی وراثتدادگاه صلح حقوقی؛ دفتر اسناد رسمی برای متقاضی خارجی صادر نمی‌کند
معافیت مالیات بر ارث 2026هر فرزند و همسر 2,907,136 لیر؛ همسر بدون فرزندان متوفی 5,817,845 لیر
نرخ مالیات بر ارث1، 3، 5، 7 و 10 درصد به‌صورت پلکانی (ماده 16 قانون شماره 7338)
مهلت اظهارنامه4، 6 یا 8 ماه از فوت، بسته به محل فوت و محل وارثان (ماده 9)
انتقال سند به وارثانمهلت قانونی ندارد؛ فروش و رهن پیش از آن و پیش از پرداخت مالیات ممکن نیست
رد ترکه3 ماه از آگاهی از فوت، نزد دادگاه صلح حقوقی (ماده 606)

این راهنما برای چه کسانی است؟

وارثان ایرانی ساکن ایران، ترکیه یا کشوری دیگر که متوفی آن‌ها در ترکیه ملک، حساب بانکی یا دارایی دیگری داشته است؛ همسران ایرانی شهروندان ترکیه؛ و ایرانیانی که می‌خواهند امروز درباره ملک ترکیه خود برنامه‌ریزی کنند. اگر متوفی تابعیت ترکیه هم داشته، دادگاه ترکیه او را ترک می‌شمارد (ماده 4) و معمولاً کل ترکه تابع قانون ترکیه است.

اصطلاحاتی که با آن‌ها روبه‌رو می‌شوید

واژه‌های ترکی ارث
اصطلاح ترکیمعنا
Mirasçılık belgesi / veraset ilamıگواهی انحصار وراثت ترکیه
Sulh hukuk mahkemesiدادگاه صلح حقوقی؛ صادرکننده گواهی وراثت و مرجع رد ترکه
Terekeترکه، مجموع اموال و بدهی‌های متوفی
Saklı payسهم‌الارث محفوظ که وصیت نمی‌تواند آن را از بین ببرد
İntikalثبت انتقال ملک به نام وارثان در اداره ثبت املاک
Veraset ve intikal vergisiمالیات بر ارث و انتقال بلاعوض
Elbirliği / paylı mülkiyetمالکیت مشاعی تفکیک‌نشده وارثان / مالکیت مشاعی با سهم مشخص
Mirasın reddiرد ترکه

کدام قانون بر ارث یک ایرانی در ترکیه حاکم است؟

قانون ایران بر ارث یک ایرانی حاکم است، به جز املاکی که در ترکیه قرار دارند؛ این املاک فقط طبق قانون ترکیه به ارث می‌رسند. قاعده در ماده 20 قانون شماره 5718 درباره حقوق بین‌الملل خصوصی و آیین دادرسی (MÖHUK) آمده است:

قانون شماره 5718، ماده 20 بند 1 — قانون حاکم بر ارث (نقل به مضمون)

ارث تابع قانون ملی متوفی است. درباره اموال غیرمنقولی که در ترکیه واقع‌اند، قانون ترکیه اعمال می‌شود.

نتیجه، «تقسیم دوگانه» ترکه است: آپارتمان، زمین یا مغازه در ترکیه طبق قانون مدنی ترکیه شماره 4721 (Türk Medeni Kanunu) تقسیم می‌شود؛ پول نقد، خودرو و سپرده‌های بانکی در ترکیه اصولاً طبق قانون ایران. دادگاه ترکیه حکمی از قانون خارجی را که آشکارا با نظم عمومی ترکیه مغایر باشد، اجرا نمی‌کند (ماده 5)؛ اینکه قواعد ایران درباره سهم‌های متفاوت یا مانع اختلاف دین درباره اموال منقول از این صافی بگذرد، در منابع روشن نیست و ممکن است در هر پرونده بررسی شود.

اگر اموال زوجین تابع قانون ترکیه باشد، مثلاً در بسیاری از ازدواج‌های ایرانی و ترک، پیش از تقسیم ارث ابتدا اموال زوجین تصفیه می‌شود: همسر بازمانده ابتدا سهم خود از اموال مکتسب را می‌گیرد و سپس از باقی ترکه ارث می‌برد. برای دو ایرانی، قانون حاکم بر اموال زوجین معمولاً قانون ایران است؛ این بخش را باید وکیل بر اساس تاریخ و محل ازدواج بررسی کند.

سهم هر وارث از ملک ترکیه چقدر است؟

در قانون مدنی ترکیه، فرزندان طبقه اول‌اند و به‌طور مساوی ارث می‌برند و همسر بسته به اینکه در کنار کدام طبقه باشد، سهم ثابتی دارد؛ جنسیت وارث سهم را تغییر نمی‌دهد.

سهم همسر بازمانده طبق ماده 499 قانون مدنی ترکیه
همسر در کنار…سهم همسرباقی ترکه
فرزندان یا نوادگانیک‌چهارممیان فرزندان به‌طور مساوی؛ فرزند فوت‌شده را نوادگانش نمایندگی می‌کنند
پدر و مادر متوفی (یا فرزندان آن‌ها)نصفبرای والدین و در صورت فوت آن‌ها برای خواهر و برادرها
طبقه پدربزرگ و مادربزرگ و فرزندانشانسه‌چهارمبرای پدربزرگ‌ها و مادربزرگ‌ها
هیچ‌یک از این‌هاهمه ترکه—

سهم‌الارث محفوظ (saklı pay) حدی است که وصیت نمی‌تواند از آن بگذرد: برای فرزندان نصف سهم قانونی، برای هر یک از والدین یک‌چهارم سهم قانونی، و برای همسر، در کنار فرزندان یا والدین، تمام سهم قانونی و در غیر این صورت سه‌چهارم آن (ماده 506). خواهر و برادرها از 2007 سهم محفوظ ندارند. مثال: با همسر و دو فرزند، همسر یک‌چهارم و هر فرزند سه‌شانزدهم سهم محفوظ دارد و متوفی می‌توانست درباره سه‌هشتم ملک ترکیه (37.5 درصد) آزادانه وصیت کند.

قانون مدنی ایران چه تفاوتی دارد و چرا برای ملک ترکیه مهم نیست؟

قانون مدنی ایران، آن‌گونه که در منابع ترجمه و گزارش شده، وارثان نسبی را در سه طبقه قرار می‌دهد (ماده 862) و سهم همسر را چنین تعیین می‌کند: شوهر نصف یا، با وجود فرزند، یک‌چهارم؛ زن یک‌چهارم یا، با وجود فرزند، یک‌هشتم (مواد 913 و 938). طبق ماده 946 اصلاحی 2009، زن از عین اموال منقول و از قیمت اموال غیرمنقول ارث می‌برد و اگر وارثان از پرداخت قیمت امتناع کنند، می‌تواند حق خود را از عین اموال بگیرد (ماده 948). ماده 881 مکرر نیز کافر را از ارث مسلمان محروم می‌کند. هیچ‌یک از این قواعد بر ملک ترکیه اعمال نمی‌شود.

مثال فرضی: مردی ایرانی فوت می‌کند و همسر، یک پسر و یک دختر دارد
موضوعآپارتمان در استانبول (قانون ترکیه)اموال منقول (قانون ایران، آن‌گونه که گزارش شده)
سهم همسریک‌چهارم خود آپارتمان، با ثبت نام در سندیک‌هشتم
سهم فرزندانهر یک سه‌هشتم؛ دختر و پسر برابرطبق قواعد قانون مدنی ایران؛ ممکن است با نظم عمومی سنجیده شود
مانع اختلاف دینوجود نداردماده 881 مکرر؛ ممکن است با نظم عمومی سنجیده شود
گواهی لازمگواهی وراثت دادگاه ترکیهدادگاه ترکیه وارثان را طبق قانون ملی تعیین می‌کند

مهم: بسیاری از خانواده‌ها آپارتمان ترکیه را طبق حصر وراثت ایرانی میان خود تقسیم می‌کنند یا توافقی می‌نویسند که به همسر یک‌هشتم می‌دهد. برای اداره ثبت املاک ترکیه چنین تقسیمی مبنای انتقال نیست؛ هر توافق تقسیم تنها پس از صدور گواهی وراثت ترکیه و به شکل رسمی معتبر است.

گواهی انحصار وراثت ترکیه را چگونه بگیریم؟

وارثان یک متوفای خارجی، یا وارثان خارجی، باید گواهی وراثت (mirasçılık belgesi) را از دادگاه صلح حقوقی ترکیه بگیرند؛ دفتر اسناد رسمی ترکیه در این موارد صادر نمی‌کند. دیوان عالی ترکیه نیز گواهی دادگاه ترکیه را برای املاک ترکیه الزامی دانسته است. اینکه گواهی حصر وراثت ایرانی مستقیماً در اداره ثبت یا بانک پذیرفته شود، تأیید نشده است و در عمل معمولاً گواهی ترکیه گرفته می‌شود؛ گواهی ایرانی و شناسنامه‌ها به‌عنوان دلیل به دادگاه داده می‌شوند. برای درخواست مهلتی وجود ندارد.

  1. گواهی فوت صادرشده در ایران، با تأیید کنسولی و ترجمه رسمی ترکی.
  2. مدارک نسبت خانوادگی: شناسنامه‌ها، سند ازدواج و در صورت وجود گواهی حصر وراثت ایرانی؛ دادگاه ترکیه به ثبت احوال ایران دسترسی ندارد و شجره خانوادگی را از همین مدارک احراز می‌کند.
  3. زنجیره تأیید: ترجمه رسمی و مهر دادگستری و وزارت امور خارجه ایران، سپس سفارت ترکیه در تهران یا سرکنسولگری‌های تبریز، ارومیه و مشهد؛ یا تأیید کنسولگری ایران در ترکیه و سپس وزارت امور خارجه یا استانداری ترکیه. آپوستیل برای ایران وجود ندارد.
  4. تاریخ‌ها و نام‌ها: تبدیل درست تاریخ شمسی به میلادی و املای یکسان نام‌ها با گذرنامه‌ها.
  5. گذرنامه وارثان و وکالت‌نامه با اختیار صریح برای وکیل.
  6. متن قانون ایران: اگر اموال منقول هم هست، دادگاه ممکن است برای تعیین سهم‌ها نظر کارشناسی درباره قانون ایران بخواهد.

مالیات بر ارث در ترکیه چقدر است و مهلت اظهارنامه چیست؟

قانون مالیات بر ارث و انتقال بلاعوض شماره 7338 (Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu) اموال واقع در ترکیه را، مالکشان هر تابعیتی داشته باشد، مشمول مالیات می‌داند. معافیت 2026 برای هر فرزند و همسر 2,907,136 لیر و برای همسری که فرزندان متوفی در کنارش نیستند، 5,817,845 لیر است؛ معافیت برای هر وارث جداگانه است و والدین و خواهر و برادرها معافیتی ندارند. مازاد به‌صورت پلکانی مشمول مالیات است: 3 میلیون لیر نخست 1 درصد، 7 میلیون بعدی 3 درصد، 15 میلیون بعدی 5 درصد، 30 میلیون بعدی 7 درصد و بیش از 55 میلیون 10 درصد.

مهلت اظهارنامه مالیات بر ارث (ماده 9)
محل فوتمحل وارثانمهلت از تاریخ فوت
ترکیهترکیه4 ماه
ترکیهخارج، مثلاً ایران6 ماه
خارج، مثلاً ایرانترکیه6 ماه
ایرانایران4 ماه
ایرانکشوری دیگر، مثلاً امارات8 ماه

وارثانی که خارج از ترکیه هستند، می‌توانند اظهارنامه را به کنسولگری ترکیه بدهند (ماده 8). به گزارش منابع، اظهارنامه حتی وقتی سهم زیر سقف معافیت است، باید داده شود. مالیات ظرف 3 سال در 6 قسط (ماه‌های مه و نوامبر هر سال) پرداخت می‌شود، اما تا مالیات مربوط به یک ملک پرداخت نشود، فروش یا رهن آن ممکن نیست (ماده 19). تأخیر به جریمه و بهره تأخیر می‌انجامد؛ اظهار داوطلبانه با رعایت شرایط پشیمانی (ماده 371 قانون آیین مالیاتی؛ پرداخت ظرف 15 روز) جریمه زیان مالیاتی را برمی‌دارد.

سند ملک چگونه به نام وارثان منتقل می‌شود؟

انتقال سند (intikal) مهلت قانونی ندارد، اما تا انجام نشود، ملک را نمی‌توان فروخت یا رهن گذاشت. درخواست از طریق سامانه Web Tapu یا مستقیماً در اداره ثبت املاک محل ملک داده می‌شود. مدارک معمول: گواهی وراثت دادگاه ترکیه، نامه تسویه اداره مالیات، مدارک هویتی، وکالت‌نامه و سند ارزش مالیاتی ملک. همه وارثان لازم نیست حاضر شوند؛ وکالت‌نامه‌ای با اختیار صریح انتقال کافی است، به شرط آنکه در کنسولگری ترکیه یا نزد دفتر اسناد رسمی ترکیه با عکس تنظیم شده باشد. هزینه خدمات اداره ثبت و هر عوارض دیگر را پیش از نوبت از اداره بپرسید؛ درباره تعلق عوارض نسبی به انتقال صرف ارثی، منابع یکسان نیستند.

پس از انتقال، ملک به‌صورت «مالکیت مشاعی تفکیک‌نشده» (elbirliği) به نام همه وارثان ثبت می‌شود و هیچ وارثی به‌تنهایی نمی‌تواند سهم خود را بفروشد؛ تبدیل به مالکیت مشاعی با سهم مشخص با توافق همه یا با درخواست یکی از وارثان از دادگاه ممکن است. قانون ثبت املاک (ماده 35 قانون شماره 2644) سقف 30 هکتار در کل کشور و 10 درصد زمین‌های خصوصی هر شهرستان را برای خارجیان می‌گذارد؛ برای اتباع ایران محدودیت ویژه‌ای نیافتیم، اما مناطق نظامی و امنیتی مستثنا هستند. اگر قصد فروش دارید، راهنمای فروش ملک ترکیه برای ایرانیان را ببینید.

حساب‌های بانکی متوفی در ترکیه چه می‌شود؟

بانک‌های ترکیه موجودی متوفی را فقط پس از دیدن گواهی وراثت و نامه تسویه مالیات بر ارث به وارثان می‌پردازند؛ اگر بانکی بدون این نامه پرداخت کند، باید 5 درصد آن را کسر و به اداره مالیات واریز کند (ماده 17 قانون شماره 7338). سپرده‌ها و دیگر اموال منقول اصولاً تابع قانون ایران‌اند و سهم هر وارث از آن‌ها طبق همان قانون تعیین می‌شود. برای اطلاع از حساب‌های متوفی، معمولاً باید با گواهی وراثت به خود بانک‌ها مراجعه کرد؛ درباره مسدودی و رویه‌های انطباق بانک‌ها، راهنمای حساب بانکی ایرانیان در ترکیه را ببینید.

آیا می‌توان ارث را در ترکیه رد کرد؟

بله؛ اگر بدهی ترکه بیش از دارایی آن است، هر وارث می‌تواند ظرف 3 ماه، با اعلام به دادگاه صلح حقوقی ترکیه، ارث را رد کند (مواد 605، 606 و 609 قانون مدنی). مهلت از آگاهی از فوت آغاز می‌شود و بودن در ایران آن را متوقف نمی‌کند؛ دادگاه فقط به دلایل مهم می‌تواند آن را تمدید کند (ماده 615). وارثی که در ترکه دخالتی فراتر از اداره عادی کند یا اموالی را پنهان کند، حق رد را از دست می‌دهد (ماده 610).

  • فرزندان ردکننده: سهم وارث ردکننده به فرزندانش می‌رسد و آن‌ها هم باید رد کنند (ماده 611).
  • رد همه وارثان نزدیک: دادگاه ترکه را طبق قواعد ورشکستگی تصفیه می‌کند (ماده 612).
  • هدایای 5 سال آخر: اگر ترکه ورشکسته باشد، ردکننده تا میزان برخی هدایای 5 سال پیش از فوت در برابر طلبکاران مسئول است (ماده 618).
  • از خارج: وکالت‌نامه‌ای با اختیار صریح «رد ترکه» (mirası reddetme) بدهید و پیش از روز نودم اقدام کنید. اعلامی که فقط در ایران انجام شود و به دادگاه ترکیه نرسد، برای ترکیه کافی دانسته نمی‌شود.

آیا ایرانی می‌تواند با وصیت، تقسیم ملک ترکیه را تغییر دهد؟

تا حدی؛ وصیت درباره ملک ترکیه معتبر است، اما نمی‌تواند سهم‌الارث محفوظ وارثان را از بین ببرد. در ترکیه، وصیت رسمی نزد دفتر اسناد رسمی یا قاضی با دو شاهد، و وصیت خودنوشت که تماماً به خط موصی، با ذکر روز و ماه و سال و امضا باشد، معتبرند (مواد 531 تا 538)؛ برای زبان وصیت خودنوشت شرطی نیست، اما دادگاه ترجمه رسمی می‌خواهد. ترکیه عضو کنوانسیون 1961 لاهه درباره قانون حاکم بر شکل وصیت است؛ پس وصیتی که در ایران نوشته شده، اصولاً اگر طبق قانون محل تنظیم یا قانون ملی موصی معتبر باشد، از نظر شکل پذیرفته می‌شود؛ اما باید پیش از انتقال سند، در دادگاه صلح حقوقی ترکیه گشوده و به وارثان ابلاغ شود.

اشتباهات رایج و نشانه‌های خطر

  • تقسیم آپارتمان ترکیه طبق سهم‌های قانون ایران و تنظیم توافق‌نامه‌ای که اداره ثبت ترکیه نمی‌پذیرد.
  • تکیه بر حصر وراثت ایرانی بدون گرفتن گواهی دادگاه ترکیه.
  • از دست دادن مهلت 4، 6 یا 8 ماهه اظهارنامه مالیات بر ارث با این تصور که سهم زیر معافیت است.
  • رد ترکه پس از 3 ماه یا فراموش کردن اینکه فرزندان ردکننده هم باید رد کنند.
  • وکالت‌نامه بدون اختیار صریح انتقال، اظهار مالیات یا رد ترکه، یا وکالت‌نامه دفترخانه ایران برای امور ثبت املاک.
  • دادن وکالت فروش عام به واسطه یا خویشاوندی که در ترکیه است، بدون محدودیت ملک، قیمت و مدت.

چگونه می‌توانیم به شما کمک کنیم

ما برای وارثان ایرانی درخواست گواهی وراثت را در دادگاه صلح حقوقی ترکیه طرح و پیگیری می‌کنیم، املاک و حساب‌های متوفی را بررسی می‌کنیم، اظهارنامه مالیات بر ارث را تنظیم می‌کنیم و انتقال سند ملک به نام وارثان را انجام می‌دهیم. در صورت لزوم، رد ترکه را در مهلت قانونی ثبت می‌کنیم و در اختلاف وارثان یا فروش ملک ارثی همراهتان هستیم. تقریباً همه این کارها با وکالت‌نامه و بدون سفر به ترکیه انجام‌پذیر است؛ راهنمای وکالت‌نامه از ایران برای ترکیه را ببینید.

لیمان‌لگال مؤسسه‌ای حقوقی در منطقه کارتال استانبول است که به موکلان خارجی درباره حقوق ترکیه مشاوره می‌دهد؛ Av. Coşkun Genç و Av. Fatih Çağlar Koç، وکلای ترک، در این مؤسسه کار می‌کنند. ما به زبان‌های فارسی، ترکی، انگلیسی، عربی، روسی، آلمانی، فرانسوی و هلندی خدمات ارائه می‌دهیم؛ می‌توانید به فارسی برای ما بنویسید.

  • واتس‌اپ: +90 540 097 1035
  • ایمیل: [email protected]
  • تلفن: +90 540 097 1035 (دوشنبه تا جمعه، ساعت 9:00 تا 18:00 به وقت استانبول)
  • نشانی: Mustafa Kemal Paşa Caddesi, Cevizli, Seyitgazi Sokağı No:66/A, D:15, 34865 Kartal / İstanbul, Türkiye

ملک یا حساب بانکی در ترکیه به شما ارث رسیده است؟

تاریخ و محل فوت، تابعیت متوفی و وارثان، نشانی یا تصویر سند ملک و هر گواهی حصر وراثت ایرانی را برای ما بفرستید. می‌گوییم کدام قانون حاکم است، سهم هر وارث چقدر است و کدام مهلت‌ها در جریان‌اند.

با ما تماس بگیرید

پرسش‌های متداول

ارث آپارتمان یک ایرانی در ترکیه طبق قانون ایران تقسیم می‌شود یا قانون ترکیه؟

طبق ماده 20 قانون شماره 5718، ارث تابع قانون ملی متوفی است، اما اموال غیرمنقول واقع در ترکیه تابع قانون ترکیه‌اند. پس آپارتمان استانبول یا آنتالیای یک ایرانی طبق قانون مدنی ترکیه میان وارثان تقسیم می‌شود، حتی اگر متوفی در ایران فوت کرده باشد؛ اموال منقول و سپرده‌ها اصولاً تابع قانون ایران‌اند.

سهم همسر و فرزندان از ملک ترکیه چقدر است؟

در قانون مدنی ترکیه، همسر در کنار فرزندان یک‌چهارم ترکه را می‌برد و باقی میان فرزندان به‌طور مساوی تقسیم می‌شود؛ دختر و پسر سهم برابر دارند. اگر فرزندی نباشد، همسر در کنار والدین متوفی نصف و در کنار طبقه پدربزرگ و مادربزرگ سه‌چهارم می‌برد.

آیا زن ایرانی از زمین و آپارتمان شوهرش در ترکیه ارث می‌برد؟

بله. قاعده قانون مدنی ایران درباره سهم زن از اموال غیرمنقول، که پس از اصلاح 2009 سهم او را یک‌هشتم از عین منقول و قیمت غیرمنقول (در صورت وجود فرزند) قرار داده، بر ملک ترکیه اعمال نمی‌شود. در ترکیه سهم زن در کنار فرزندان یک‌چهارم از خود ملک است، نه فقط از قیمت آن، و پس از انتقال، نام او همراه دیگر وارثان در سند ثبت می‌شود.

وارثان ایرانی گواهی انحصار وراثت را در ترکیه از کجا می‌گیرند؟

وقتی متوفی یا وارث خارجی است، دفتر اسناد رسمی ترکیه گواهی وراثت صادر نمی‌کند و باید از دادگاه صلح حقوقی (sulh hukuk mahkemesi) درخواست داد. برای انتقال ملک ترکیه گواهی دادگاه ترکیه لازم است؛ اینکه گواهی حصر وراثت ایرانی مستقیماً پذیرفته شود، تأیید نشده و در عمل معمولاً گواهی ترکیه گرفته می‌شود.

مالیات بر ارث ملک ترکیه چقدر است؟

در 2026 هر فرزند و همسر تا 2,907,136 لیر معاف است و همسری که فرزند متوفی در کنارش نیست، تا 5,817,845 لیر. نرخ‌ها از 1 تا 10 درصد به‌صورت پلکانی است. اظهارنامه بسته به محل فوت و محل وارثان ظرف 4، 6 یا 8 ماه داده می‌شود و وارثان خارج از ترکیه می‌توانند آن را به کنسولگری ترکیه بدهند.

اگر پدرم در ایران فوت کرده و ما در ایران هستیم، مهلت اظهارنامه مالیات بر ارث ترکیه چقدر است؟

وقتی فوت در خارج رخ داده و وارثان در همان کشور خارجی هستند، مهلت 4 ماه از تاریخ فوت است (ماده 9 قانون مالیات بر ارث). اگر وارثان در کشوری دیگر باشند، 8 ماه و اگر در ترکیه باشند، 6 ماه. اظهارنامه را می‌توان به کنسولگری ترکیه داد و حتی اگر سهم زیر سقف معافیت باشد، به گزارش منابع باید داده شود.

آیا می‌توان ارث بدهکار در ترکیه را رد کرد؟

بله. هر وارث می‌تواند ظرف 3 ماه از آگاهی از فوت، با اعلام به دادگاه صلح حقوقی ترکیه، ارث را رد کند (ماده 606 قانون مدنی). بودن در خارج این مهلت را متوقف نمی‌کند. پس از رد، فرزندان وارث ردکننده جای او را می‌گیرند و آن‌ها هم باید جداگانه رد کنند.

آیا برای انتقال ملک ارثی باید به ترکیه سفر کنیم؟

معمولاً نه. وکیل ترکیه با وکالت‌نامه‌ای که اختیار گرفتن گواهی وراثت، اظهار مالیات و انتقال سند (intikal) را صریحاً دارد، کارها را انجام می‌دهد. برای امور ثبت املاک، وکالت‌نامه باید در کنسولگری ترکیه یا نزد دفتر اسناد رسمی ترکیه با عکس تنظیم شده باشد.

آیا مانع اختلاف دین در قانون ایران بر ملک ترکیه اثر دارد؟

نه. قانون ترکیه بر املاک ترکیه حاکم است و مانع ارثی مبتنی بر دین ندارد. ماده 881 مکرر قانون مدنی ایران، آن‌گونه که گزارش شده، کافر را از ارث مسلمان محروم می‌کند؛ اینکه دادگاه ترکیه این قاعده را درباره اموال منقول اجرا کند یا با نظم عمومی کنار بگذارد، روشن نیست.

مهم: این مقاله قواعد را تا 5 نوامبر 2026 (14 آبان 1405) بازتاب می‌دهد. مبالغ معافیت و سقف‌های مالیات بر ارث هر سال اول ژانویه به‌روز می‌شوند. رویه دادگاه‌ها درباره پذیرش گواهی حصر وراثت ایرانی و برخورد با قواعد ارث ایران درباره اموال منقول روشن نیست. نکات قانون ایران فقط برای مقایسه‌اند و باید با وکیل ایرانی بررسی شوند. برای پیامدهای ازدواج بر ارث راهنمای ازدواج ایرانیان در ترکیه را ببینید.


منابع و مبنای قانونی
— قانون شماره 5718 درباره حقوق بین‌الملل خصوصی و آیین دادرسی، مواد 4، 5 و 20 — mevzuat.gov.tr
— قانون مدنی ترکیه شماره 4721، مواد 495، 499، 506، 531 تا 538، 598، 605، 606، 609 تا 612، 615، 618 و 640
— قانون مالیات بر ارث و انتقال بلاعوض شماره 7338، مواد 1، 4، 8، 9، 16، 17 و 19؛ ابلاغیه عمومی شماره 57 (روزنامه رسمی 31 دسامبر 2025)
— قانون ثبت املاک شماره 2644، ماده 35
— کنوانسیون 5 اکتبر 1961 لاهه درباره قانون حاکم بر شکل وصیت (برای ترکیه لازم‌الاجرا از 22 اکتبر 1983) — hcch.net
— دیوان عالی ترکیه، شعبه چهاردهم حقوقی، K.2020/2078 (لزوم گواهی دادگاه ترکیه برای املاک)
— اداره کل ثبت اسناد و املاک ترکیه — webtapu.tkgm.gov.tr؛ اداره درآمد ترکیه — gib.gov.tr
— مؤسسه آمار ترکیه، آمار فروش مسکن به خارجیان 2025 — tuik.gov.tr
— قانون مدنی ایران، مواد 862، 881 مکرر، 913، 938، 946 و 948 (به نقل از ترجمه‌ها و گزارش‌های منتشرشده؛ باید با وکیل ایرانی بررسی شود)

این مقاله اطلاعات عمومی درباره حقوق ترکیه است و مشاوره حقوقی برای پرونده‌ای مشخص نیست.

نویسنده این مطلب

وکیل، هم‌بنیان‌گذار لیمان‌لگال

کانون وکلای استانبول

تحصیلات: MEF Üniversitesi

ادامه مطلب

وکیل، هم‌بنیان‌گذار لیمان‌لگال

کانون وکلای استانبول

تحصیلات: İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Boğaziçi Üniversitesi

ادامه مطلب

با وضعیت مشابهی روبه‌رو هستید؟

شرح کوتاهی از وضعیت خود و رونوشت مدارکتان را از طریق واتس‌اپ یا ایمیل برای ما بفرستید تا توضیح دهیم چه کارهایی ممکن است و روند کار چگونه پیش می‌رود.

بازگشت به مقالات