UBGT ücreti nedir?
Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde (kısaca UBGT) işçinin çalışıp çalışmayacağı toplu iş sözleşmesi veya iş sözleşmesiyle kararlaştırılır; böyle bir hüküm yoksa çalışma için işçinin onayı gerekir (İş Kanunu md. 44). 4857 sayılı İş Kanunu md. 47 uyarınca bu günlerde çalışmayan işçiye o günün ücreti tam olarak ödenir; çalışan işçiye ise ayrıca çalıştığı her gün için bir günlük ücret ödenir.
Aylık ücretli bir işçinin tatil gününe ait ücreti zaten maaşının içindedir. Bu nedenle UBGT ücreti, aylık ücrete ek olarak ödenen bir günlük ilave ücrettir. Sonuçta tatil gününde çalışan işçi o gün için toplam iki günlük ücret almış olur.
Hangi günler ulusal bayram ve genel tatildir?
2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun'a göre 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı ulusal bayramdır. 1 Ocak, 23 Nisan, 1 Mayıs, 19 Mayıs, 15 Temmuz, 30 Ağustos, Ramazan Bayramı (arife öğleden sonra ve üç gün), Kurban Bayramı (arife öğleden sonra ve dört gün) ile 28 Ekim öğleden sonrası genel tatil günleridir. Bir yılda yaklaşık 15,5 gün UBGT bulunur.
UBGT ücreti nasıl hesaplanır?
Arife günleri yarım gün tatil olduğu için yarım gün olarak hesaba katılır. UBGT ücreti, normal ücret gibi sigorta primine, gelir vergisine ve damga vergisine tabidir.
Hafta tatilinde çalışma
İşçiye yedi günlük bir zaman dilimi içinde kesintisiz en az yirmi dört saat dinlenme verilmesi zorunludur (İş Kanunu md. 46). Hafta tatili gününde çalıştırılan işçiye, Yargıtay uygulamasında o gün için %50 zamlı ücret ödenmesi gerektiği kabul edilir. Hesaplayıcı, hafta tatilinde çalışılan her gün için günlük ücretin 1,5 katını ilave ücret olarak hesaplar.
Örnek hesaplama
Aylık brüt ücreti 36.000 TL olan bir işçi; 1 Ocak, 23 Nisan, 1 Mayıs, 19 Mayıs günlerinde ve bir arife günü öğleden sonra çalışmıştır. Ayrıca iki hafta tatili gününde de işe gelmiştir.
- Günlük ücret: 36.000 ÷ 30 = 1.200 TL
- UBGT ücreti: 4,5 gün × 1.200 = 5.400 TL
- Hafta tatili ücreti: 2 gün × 1.200 × 1,5 = 3.600 TL
Toplam brüt ilave ücret 9.000 TL'dir. %15 gelir vergisi diliminde sigorta primi ve vergiler düşüldüğünde işçinin eline yaklaşık 6.434 TL geçer.
İspat ve zamanaşımı
UBGT ve hafta tatili çalışmalarını ispat yükü işçidedir. Puantaj kayıtları, giriş-çıkış kartları, iş yeri yazışmaları ve tanık beyanları ispat aracı olarak kullanılabilir. Ücret alacakları beş yıllık zamanaşımına tabidir; dava açılmadan önce zorunlu arabuluculuk yoluna başvurulması gerekir.