+90 540 097 1035Brüt ücret ile net ücret arasındaki fark
Brüt ücret, iş sözleşmesinde kararlaştırılan ve kesintiler yapılmadan önceki ücrettir. Net ücret ise brüt ücretten sigorta primi, işsizlik sigortası primi, gelir vergisi ve damga vergisi düşüldükten sonra çalışanın eline geçen tutardır. İş sözleşmelerinde ücretin brüt mü yoksa net mi kararlaştırıldığının açıkça yazılması, ileride doğabilecek uyuşmazlıkları önler.
Maaştan hangi kesintiler yapılır?
| Kesinti | Oran |
|---|---|
| SGK işçi payı (malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası %9 + genel sağlık sigortası %5) | %14 |
| İşsizlik sigortası işçi payı | %1 |
| Gelir vergisi (kümülatif matraha göre) | %15 – %40 |
| Damga vergisi | Binde 7,59 |
Sigorta primleri, prime esas kazancın üst sınırına kadar olan kısım üzerinden kesilir. 2026 yılında bu üst sınır aylık 297.270,00 TL'dir (brüt asgari ücretin dokuz katı). Emekli olup çalışmaya devam eden kişilerden sosyal güvenlik destek primi işçi payı olarak %7,5 kesilir ve işsizlik sigortası primi alınmaz.
2026 gelir vergisi dilimleri (ücret gelirleri)
| Kümülatif matrah | Oran |
|---|---|
| 190.000 TL'ye kadar | %15 |
| 190.000 TL – 400.000 TL arası | %20 |
| 400.000 TL – 1.500.000 TL arası | %27 |
| 1.500.000 TL – 5.300.000 TL arası | %35 |
| 5.300.000 TL'den fazlası | %40 |
Gelir vergisi her ay, yıl başından o aya kadar biriken matrah dikkate alınarak hesaplanır. Bu nedenle aynı brüt ücreti alan bir çalışanın net ücreti, yılın ilerleyen aylarında üst dilime geçildikçe düşer.
Asgari ücret istisnası
2022 yılından bu yana tüm ücretlilerin ücretlerinin asgari ücrete isabet eden kısmı gelir vergisi ve damga vergisinden istisnadır (Gelir Vergisi Kanunu md. 23/18 ve Damga Vergisi Kanunu (2) sayılı tablo). Uygulamada önce ücretin tamamı için vergi hesaplanır, ardından asgari ücretin o aya ait vergisi istisna olarak düşülür. Böylece asgari ücretli çalışanlar hiç gelir vergisi ve damga vergisi ödemez; daha yüksek ücretlilerin vergi yükü de asgari ücret kadar azalır.
2026 yılında asgari ücrete ait gelir vergisi istisnası ocak–haziran döneminde aylık 4.211,33 TL, temmuzda 4.537,75 TL, ağustos–aralık döneminde ise aylık 5.615,10 TL'dir. Damga vergisi istisnası her ay 250,70 TL'dir.
Örnek hesaplama
2026 yılında aylık brüt 50.000 TL ücret alan bir çalışanın ocak ayı bordrosu şöyledir:
- SGK işçi payı: 50.000 × %14 = 7.000,00 TL
- İşsizlik sigortası primi: 50.000 × %1 = 500,00 TL
- Gelir vergisi matrahı: 42.500,00 TL; hesaplanan vergi 6.375,00 TL; istisna sonrası ödenecek vergi 2.163,67 TL
- Damga vergisi: 379,50 TL; istisna sonrası 128,80 TL
Çalışanın ocak ayında eline geçen net ücret 40.207,53 TL olur. Kümülatif matrah 190.000 TL'yi aştığı mayıs ayından itibaren %20 dilimine geçildiği için net ücret azalır.
Netten brüte hesap neden her ay değişir?
Ücretin net olarak kararlaştırıldığı durumlarda işveren, vergi dilimi yükseldikçe aynı neti ödeyebilmek için daha yüksek bir brüt ücret üzerinden bordro düzenler. Bu nedenle netten brüte hesaplamada brüt ücret yılın ilerleyen aylarında artar. İşveren maliyeti ve kıdem tazminatı gibi brüt ücrete bağlı haklar da bu değişimden etkilenir.