+90 540 097 1035
ChatGPT
Gemini
Claude
Grok
PerplexityAnayasa Mahkemesinin 25/6/2026 tarihli ve E: 2026/46, K: 2026/145 sayılı Kararı, 22 Ekim 2026 tarihli ve 33408 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı. Başvuru, naklen atanma talebinin reddine karşı açılan bir iptal davasına bakan Hakkâri 2. İdare Mahkemesinden geldi. İtirazın konusu, 11/10/2011 tarihli ve 663 sayılı Sağlık Alanında Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 45/A maddesinin (3) numaralı fıkrasının üçüncü cümlesindeki "kadrolu statüde" ibaresiydi. Mahkeme, 26/2/2026 tarihli ilk inceleme toplantısında dosyayı esastan incelemeye karar verdi ve 25/6/2026 tarihinde ibarenin Anayasa'ya aykırı olmadığına, itirazın reddine oyçokluğuyla hükmetti; üç üye karşıoy kullandı.
Sağlık Bakanlığı ve bağlı kuruluşlarında 663 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 45/A maddesine göre istihdam edilen sözleşmeli sağlık personeli doğrudan etkilenir. Özellikle eşi Bakanlık dışındaki bir kamu kurum veya kuruluşunda sözleşmeli olarak çalışan ve aile birliği mazeretiyle yer değiştirmek isteyen personel bu kararın sonuçlarıyla karşılaşacaktır.
İncelenen kural, 663 sayılı Sağlık Alanında Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'ye 7070 sayılı Kanun'un 62. maddesiyle eklenen 45/A maddesinin (3) numaralı fıkrasının üçüncü cümlesinde yer almaktadır. Dosya, itiraz yoluyla, yani davaya bakan mahkemenin uygulayacağı kuralı Anayasa'ya aykırı bularak Anayasa Mahkemesine götürmesiyle geldi. Başvuran mahkeme Anayasa'nın 13., 20. ve 41. maddelerine dayandı. Anayasa Mahkemesi, 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 43. maddesine göre kuralı Anayasa'nın 10. ve 128. maddeleri yönünden de inceledi.
Kurala göre bu madde uyarınca atanan sözleşmeli sağlık personeli üç yıl boyunca başka bir yere atanamaz. İstisna olarak, personel bulunduğu ilde bir yıl çalışmışsa ve vizeli pozisyon, yani kullanımına onay verilmiş pozisyon varsa aile birliği mazeretiyle yer değiştirebilir. Bunun için eşlerin ikisinin de Bakanlık ve bağlı kuruluşlarında sözleşmeli olması ya da diğer eşin Bakanlık ve bağlı kuruluşlarında veya başka bir kamu kurum veya kuruluşunda kadrolu statüde çalışması gerekir. Mahkeme, eşi Bakanlık dışındaki bir kamu kurumunda sözleşmeli çalışan personeli bu istisnanın dışında bırakan ayrımı sağlık hizmetinin sürekliliği amacıyla meşru, gerekli ve orantılı buldu; sözleşmenin yenilenmeyebilmesini ve Bakanlığın kendi personelini planlayabilmesini de farklı muamelenin nesnel ve makul gerekçesi olarak kabul etti.
Kararın sonucu olarak kural yürürlükte kalmaya devam etmektedir. Eşi başka bir kamu kurumunda sözleşmeli çalışan sözleşmeli sağlık personeli, aile birliği mazeretiyle yer değiştirmek için üç yıllık süreyi tamamlamak zorundadır. Bu konuda idare mahkemelerinde görülen davaların da kural doğrultusunda sonuçlanması beklenebilir.
Üç üye, kuralın eşin aile hayatı üzerindeki etkisine değil yalnızca istihdam statüsüne dayandığını ve daha hafif araçlarla aynı amaca ulaşılabileceğini belirterek karşıoy yazdı. Karşıoyda, bireysel başvuru kararlarında kamu yararı ile aile hayatına saygı hakkı arasındaki dengenin her somut olayda ayrıca kurulması gerektiği hatırlatıldı. Bu nedenle ağır aile koşullarının bulunduğu somut olayların, kuralın soyut olarak incelendiği norm denetiminden ayrı olarak nasıl değerlendirileceği sorusunun açık kaldığı değerlendirilebilir.
Sözleşmeli bir sağlık personelinin naklen atanma talebi reddedildi ve bu işlemin iptali için idare mahkemesinde dava açıldı. Davaya bakan Hakkâri 2. İdare Mahkemesi, eşin başka kamu kurumunda kadrolu statüde çalışmasını arayan ibareyi aile hayatına saygı hakkına orantısız müdahale olarak gördü ve Anayasa Mahkemesine başvurdu.
Mahkeme, kuralın açık ve öngörülebilir olduğunu ve sağlık hizmetinde sürekliliği sağlamaya yönelik meşru bir amaç taşıdığını kabul etti. Yer değişikliğinin tamamen yasaklanmadığını, yalnızca üç yıllık süreye bağlandığını ve bu sürenin aile birliğini imkânsız kılmadığını belirtti. Eşitlik yönünden ise sözleşmenin yenilenmeyebilmesini ve Bakanlığın kendi personelini planlayabilmesini farklı muamelenin nesnel ve makul gerekçesi saydı.
Mahkeme, "kadrolu statüde" ibaresinin Anayasa'nın 10., 13., 20., 41. ve 128. maddelerine aykırı olmadığına ve itirazın reddine oyçokluğuyla karar verdi. Üç üye karşıoy kullandı ve kuralın Anayasa'nın 10., 13., 20. ve 41. maddelerine aykırı olduğu görüşünü açıkladı.
- Eşi Bakanlık dışındaki bir kamu kurumunda sözleşmeli çalışan sözleşmeli sağlık personeli, aile birliği mazeretine dayalı yer değişikliği için üç yıllık görev süresini tamamlamak zorundadır.
- Eşi kadrolu statüde çalışan personel bakımından da yer değişikliği, bulunulan ilde bir yıl görev yapılmasına ve vizeli pozisyon bulunmasına bağlıdır.
- Bu konuda devam eden davalarda Anayasa'ya aykırılık iddiası artık reddedilmiş olduğundan, dava stratejisinin kararın gerekçesine göre yeniden değerlendirilmesi gerekebilir.
Eşim başka bir kamu kurumunda sözleşmeli çalışıyor, üç yıl dolmadan eş durumu tayini isteyebilir miyim?
Hayır, kural bu durumda üç yıllık süre dolmadan aile birliği mazeretine dayalı yer değişikliği talebine imkân tanımamaktadır. Anayasa Mahkemesi bu sonucu doğuran kadrolu statü şartını Anayasa'ya uygun buldu. Üç yıllık süreyi tamamladıktan sonra yer değişikliği talebinde bulunabilirsiniz.
Eşim kadrolu memur ise ne zaman yer değişikliği talep edebilirim?
Bulunduğunuz ilde bir yıl görev yaptıktan sonra ve vizeli pozisyon bulunması hâlinde talepte bulunabilirsiniz. Atama, hizmet ihtiyacının daha fazla olduğu yere yapılabilir. Eşinizin Bakanlıkta veya başka bir kamu kurumunda kadrolu olması, kuraldaki eş statüsü şartını karşılar.
Bu karara rağmen talebimin reddine karşı dava açmamın bir anlamı var mı?
Kuralın Anayasa'ya aykırı olduğu iddiasıyla sonuç almak bu karardan sonra güçleşmiştir. Bununla birlikte idarenin işleminin kuraldaki diğer şartlara, örneğin bir yıllık görev süresine veya vizeli pozisyon bulunup bulunmadığına uygun olup olmadığı ayrıca denetlenebilir. Somut durumunuzun dosya üzerinden değerlendirilmesi yararlı olabilir.