Kira stopajı nedir?
Gelir Vergisi Kanunu md. 94 uyarınca, şirketler, kooperatifler, ticari kazanç sahipleri ve serbest meslek erbabı gibi vergi kesintisi yapmakla yükümlü kişiler, kiraladıkları işyerleri için ödedikleri kira bedelinden gelir vergisi kesintisi yapar. Bu kesintiye kira stopajı denir. Oran, işyeri kiralarında %20'dir.
Kiracı kesintiyi yapıp vergi dairesine öder; kiraya veren ise kalan tutarı alır. Böylece kiraya verenin yıllık gelir vergisinin bir kısmı peşin olarak ödenmiş olur.
Hangi durumlarda stopaj yapılmaz?
- Kiracı vergi kesintisi yapmakla yükümlü değilse (ör. işyerini kiralayan kişi ücretli çalışan veya ticari faaliyeti olmayan bir kişiyse),
- Konut olarak kullanılmak üzere kiralanan taşınmazlarda,
- Kiraya verenin şirket veya ticari kazanç kapsamında kiralama yapan bir mükellef olduğu ve kira bedeli için fatura düzenlediği durumlarda.
Netten brüte kira hesabı
Uygulamada kira bedeli çoğu zaman kiraya verenin eline geçecek net tutar olarak konuşulur. Bu durumda brüt kira, net tutarın 0,80'e bölünmesiyle bulunur.
Stopaj = Brüt kira × %20
Kiraya verenin eline aylık 40.000 TL geçmesi kararlaştırılan bir işyeri kirasında brüt kira 40.000 ÷ 0,80 = 50.000 TL'dir. Kiracı her ay 10.000 TL stopajı vergi dairesine, 40.000 TL'yi kiraya verene öder.
Kira artışlarında brüt kiranın önemi
Türk Borçlar Kanunu md. 344'e göre yapılacak kira artışları, sözleşmede kararlaştırılan kira bedeli üzerinden hesaplanır. Sözleşmede kira bedeli brüt olarak yazılmışsa artış brüt tutara, net olarak yazılmışsa net tutara uygulanır. Uyuşmazlıkların önlenmesi için sözleşmede kira bedelinin brüt mü net mi olduğunun açıkça belirtilmesi tavsiye edilir.