Adli para cezası nedir?
Adli para cezası, Türk Ceza Kanunu'nda hapis cezasıyla birlikte veya tek başına öngörülen bir yaptırımdır. Kanunda aksine hüküm bulunmayan hâllerde beş günden az, yedi yüz otuz günden fazla olmamak üzere belirlenen tam gün sayısının, bir gün karşılığı olarak takdir edilen miktarla çarpılmasıyla hesaplanır (TCK md. 52/1).
Bir gün karşılığı miktar, en az yirmi ve en fazla yüz Türk lirası olarak, kişinin ekonomik ve diğer şahsi hâlleri göz önünde bulundurularak belirlenir (TCK md. 52/2). Mahkeme kararında gün sayısı ile bir gün karşılığı miktarın ayrı ayrı gösterilmesi gerekir.
Hapis cezasının adli para cezasına çevrilmesi
Bir yıl veya daha az süreli hapis cezası, TCK md. 50 uyarınca adli para cezasına çevrilebilir. Bu durumda hapis cezasının her bir günü, bir gün adli para cezası olarak hesaplanır. Örneğin on aylık (300 günlük) hapis cezası, günlüğü 20 TL'den 6.000 TL adli para cezasına çevrilir. Taksirli suçlarda, bilinçli taksir hâli hariç olmak üzere, bir yılı aşan hapis cezaları da adli para cezasına çevrilebilir.
Taksitlendirme
Hâkim, ekonomik ve şahsi hâllerini göz önünde bulundurarak kişiye adli para cezasını ödemesi için hükmün kesinleşmesinden itibaren bir yıldan fazla olmamak üzere mehil verebilir veya cezanın belirli taksitler hâlinde ödenmesine karar verebilir. Taksit süresi iki yılı geçemez ve taksit miktarı dörtten az olamaz (TCK md. 52/4).
Ödenmezse ne olur?
Ödeme emrinin tebliğinden itibaren otuz gün içinde ödenmeyen adli para cezası, Cumhuriyet savcısının kararıyla bir gün karşılığı bir gün hapis olmak üzere hapse çevrilir (5275 sayılı Kanun md. 106). Hapse çevrilen cezanın infazına başlanmadan önce veya infaz sırasında kalan cezaya karşılık gelen tutar ödenirse hükümlü serbest bırakılır. Adli para cezası yerine çektirilen hapis süresi üç yılı, birden fazla hükümle mahkûmiyet hâlinde beş yılı geçemez (5275 md. 106/7).