Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, 2022 tarihli Çevre Yönetimi Hizmetleri Hakkında Yönetmelik'te kapsamlı değişiklikler yaptı. Değişiklik Yönetmeliği, 6 Ekim 2026 tarihli ve 33392 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı ve aynı gün yürürlüğe girdi. Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliği'nin EK-1 listesindeki işletmeler artık ayda en az iki iş günü, EK-2 listesindeki işletmeler ile bu listelerin dışında kalıp hizmet alan işletmeler ise ayda en az bir iş günü çevre yönetimi hizmeti alacak. Çevre danışmanlık firmalarının yeterlik belgesi şartları ağırlaştırıldı, asgari ücret esaslı yeni bir asgari fiyat hesabı getirildi ve hizmet almayan işletmeler ile bildirim yükümlülüğünü yerine getirmeyen firmalar için idari para cezası öngören bir ek madde eklendi.
Değişiklik, çevre izni veya çevre izin ve lisans belgesi kapsamında çevre yönetimi hizmeti alması gereken işletmeleri doğrudan etkiler. Çevre danışmanlık firmaları, bu firmaların ortakları ve yöneticileri ile çevre yönetimi hizmeti yeterlik belgesine sahip mühendisler de yeni yükümlülüklerle karşı karşıyadır.
Değişiklik, çevre mevzuatı ve Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliği uyarınca çevre yönetimi hizmetinin usul ve esaslarını düzenleyen Çevre Yönetimi Hizmetleri Hakkında Yönetmelik'te yapıldı. Yeni ek 1. maddeyle yaptırımlar, 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 20. maddesinin birinci fıkrasının (g) ve (m) bentlerine bağlandı. Danışmanlık firmalarının bildirim yükümlülüğü ise aynı Kanun'un ek 2. maddesinin birinci fıkrasına dayandırıldı.
Yönetmelik, işletmelerdeki eksiklikleri iki gruba ayırdı. Aykırılık, yani çevresel etki değerlendirmesi yapılmadan ya da gerekli çevre izni veya lisansı alınmadan faaliyet gösterilmesi gibi temel izin eksiklikleri için danışmanlık firması, tespitten itibaren 30 gün içinde resmî başvuru süreci başlatılmazsa yetkili makama bildirimde bulunacak. Uygunsuzluk, yani çevre mevzuatındaki diğer yükümlülüklerin yerine getirilmemesi hâlinde ise işletmeye 90 günlük giderme süresi tanınacak, sonrasında en geç 10 gün içinde bildirim yapılacak. Danışmanlık firması yeterlik belgesi için en az beş tam zamanlı personel bulunması, bunların beşte dördünün çevre mühendisi olması, yedi, beş ve üç yıl tecrübeli birer personel istihdam edilmesi, Çevre Mühendisleri Odası büro tescil belgesi alınması ve ortaklık paylarının yüzde ellisinden fazlasının yeterlik belgeli kişilere ait olması şartları arandı.
Aylık asgari hizmet bedeli, katma değer vergisi hariç olarak, net asgari ücretin EK-1 listesindeki işletmeler için dörtte üçü, EK-2 listesindeki işletmeler için yarısı esas alınarak hesaplanacak. Bu tutara, belgede yer alan her izin veya lisans konusu için Bakanlıkça belirlenen birim fiyatın yüzde beşi eklenecek. Bu nedenle uygulamada mevcut danışmanlık ücretlerinin yeni hesaplamaya göre gözden geçirilmesi gerekebilir. Ayrıca yanlış veya yanıltıcı bilgi verilmesi ya da son dört yılda 200 ceza puanına ulaşılması hâlinde yeterlik belgeleri iki yıl süreyle iptal edilecek.
Bakanlık, kirlilik riski ve kapasite gibi ölçütlere göre bir komisyon aracılığıyla işletmelerin aylık hizmet sürelerini değiştirebilecek. Bu yetkiye ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça belirlenip internet sayfasında yayımlanacağından, hangi işletmelerin süresinin değiştirileceği bu düzenlemeyle netlik kazanacaktır. Aylık faaliyet raporlarının elektronik ortama geçiş tarihi de Bakanlığın duyurusuna bırakılmıştır.
- Yürürlük tarihinden önce yapılmış danışmanlık sözleşmeleri, ücret asgari fiyatın altındaysa en geç 1 Ocak 2027 tarihine kadar yeni tarifeye göre yenilenmelidir.
- Mevcut çevre danışmanlık firmaları, Çevre Mühendisleri Odası büro tescil belgesi şartını 1 Ocak 2027 tarihinden itibaren sağlamak zorundadır.
- Ortaklık yapısı değişen danışmanlık firmaları, değişikliğin Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde yayımlanmasından itibaren en geç 30 gün içinde ortaklık şartının sağlandığını sistem üzerinden bildirmelidir.
İşletmem ayda kaç gün çevre yönetimi hizmeti almak zorunda?
İşletmeniz Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliği'nin EK-1 listesindeyse ayda en az iki iş günü hizmet almanız gerekir. EK-2 listesindeyseniz ya da listelerde yer almadığınız hâlde hizmet alıyorsanız asgari süre ayda bir iş günüdür. Bakanlık, risk ve kapasite değerlendirmesiyle bu süreleri ileride değiştirebilir.
Danışmanlık firmamla yaptığım mevcut sözleşmeyi yenilemem gerekir mi?
Sözleşmedeki ücret yeni asgari fiyatın altındaysa sözleşmeyi en geç 1 Ocak 2027 tarihine kadar yenilemeniz gerekir. Ücret asgari fiyata eşit veya daha yüksekse yenilemeye gerek yoktur. Asgari fiyat, net asgari ücret ve belgenizdeki izin veya lisans konularının sayısı esas alınarak hesaplanır.
Çevre yönetimi hizmeti almazsam ne olur?
Hizmet almayan işletmelere Çevre Kanunu'nun 20. maddesinin birinci fıkrasının (m) bendi uyarınca idari para cezası verilir. Denetimde hizmete ilişkin bilgi, belge ve raporları sunmamanız da aynı maddenin (g) bendi kapsamında ayrı bir idari para cezasına yol açar. Ayrıca tespit edilen izin eksiklikleri için 30 gün içinde resmî başvuru sürecini başlatmazsanız danışmanlık firmanız durumu yetkili makama bildirmekle yükümlüdür.
ChatGPT
Gemini
Claude
Grok
Perplexity