+90 540 097 1035
ChatGPT
Gemini
Claude
Grok
PerplexityTürkiye ve Avrupa Birliği, Avrupa Komisyonunun ticaretten sorumlu üyesi ile Türkiye Cumhuriyeti Ticaret Bakanının eş başkanlığında 13 Ekim 2026 tarihinde Brüksel'de yapılan üçüncü Türkiye-AB Yüksek Düzeyli Ticaret Diyaloğu Toplantısı'nın sonuçlarını ortak basın açıklamasıyla duyurdu. Taraflar, Türk TAREKS sistemi kapsamındaki ithalat kontrollerine ilişkin engelin kaldırıldığını açıkladı ve Türkiye'nin yeni AB Makine Tüzüğü'ne uyum sürecini tamamlamasını memnuniyetle karşıladı. Ham deri, post ve wet-blue derideki (kromla tabaklanmış yarı mamul deri) ihracat vergileri, ithalatta gözetim rejimi, tekstil ürünleri ile tekstil üretiminde kullanılan malzemelerde kayıt yoluyla gözetim ve alkollü içecekler konularında ise teknik temasların sürdürülmesi kararlaştırıldı. Ticaret Bakanı da Bakanlığın 14 Ekim 2026'da yayımladığı haberde, AB'nin 1 Temmuz'da uygulamaya başladığı ve paket başına 3 avro tahsil edilmesini öngören düzenlemeden Türkiye'nin muaf tutulduğunu hatırlattı.
Avrupa Birliği'nden Türkiye'ye ürün ithal eden ve TAREKS üzerinden ithalat denetimine tabi olan ithalatçılar ile Türkiye'ye mal satan AB'deki ekonomik operatörler bu gelişmeyle doğrudan ilgilidir. Türkiye'de veya AB'de makine üreten ve iki pazar arasında makine ithal ya da ihraç eden işletmeler de bu gelişmeden etkilenebilir. Deri, tekstil ve alkollü içecek sektörlerindeki şirketler ise henüz sonuçlanmamış başlıkları takip etmek durumundadır.
Ortak basın açıklaması, tek başına bağlayıcı bir hukuki düzenleme olarak değerlendirilemez. Taraflar, bu açıklamayla toplantıda vardıkları mutabakatı kamuoyuna bildirmiştir. Açıklamada Türkiye-AB Gümrük Birliği'nin önemli rolü hatırlatılmıştır. Taraflar, Türkiye'nin ilgili AB mevzuatına uyumunu, Gümrük Birliği içinde malların teknik engeller olmaksızın serbestçe dolaşabilmesi için önemli bir koşul olarak görmektedir.
Açıklamada TAREKS, Türkiye'ye ithalat yapanlara yönelik risk esaslı, yani denetimin risk değerlendirmesine göre yönlendirildiği bir dış ticaret sistemi olarak tanımlanıyor. Taraflar, bu sistem kapsamındaki ithalat kontrollerine ilişkin engelin kaldırıldığını duyurmuş ve bu sonuçları ekonomik operatörlerin uzun süredir dile getirdiği endişelerin giderilmesi bakımından somut adımlar olarak nitelendirmiştir. Bununla birlikte, AB ekonomik operatörlerinin gündeme getirdiği uygulama sorunlarının ele alınması için iş birliğinin süreceği de kaydedilmiştir. Makine alanında ise Türkiye'nin yeni AB Makine Tüzüğü'ne uyum sürecinin tamamlandığı açıklanmıştır.
Bu gelişme, AB menşeli ürün ithal eden işletmeler için TAREKS süreçlerinde kolaylık sağlayacak bir adım olarak değerlendirilebilir. Makine uyumunun tamamlanması da Türkiye ile AB arasında makinelerin ek teknik engelle karşılaşmadan dolaşmasını kolaylaştırabilir. Açıklamada ayrıca Yetkilendirilmiş Yükümlü Statülerinin Karşılıklı Tanınması Anlaşması'na ilişkin mutabakatların uygulanmasına yönelik çalışmaların ilerletileceği belirtilmiştir. Yetkilendirilmiş yükümlü statüsü, gümrük idaresinin güvenilir kabul ettiği işletmelere tanınır.
Açıklamada kaldırılan engelin hangi ürün gruplarına veya hangi kontrol adımına ilişkin olduğu belirtilmiyor. Değişikliğin hangi düzenlemeyle ve hangi tarihten itibaren uygulanacağı da metinde yer almıyor. Ticaret Bakanının açıklamasına göre, Gümrük Birliği'nin güncellenmesine ilişkin müzakerelerin resmen başlaması için AB Konseyi henüz Komisyona yetki vermemiştir ve ilerleme konu bazında sürmektedir. Bu nedenle somut değişikliklerin uygulamaya ve ilgili ulusal mevzuata nasıl yansıyacağı izlenmelidir.
- Ortak açıklama tek başına uygulamayı değiştiren bir düzenleme değildir; ithalatçıların, değişikliğin TAREKS uygulamasına nasıl yansıdığı netleşene kadar mevcut kurallara göre hareket etmesi ve Ticaret Bakanlığının duyuruları ile Resmî Gazete'yi izlemesi önemlidir.
- Yeni AB Makine Tüzüğü'ne uyumu sağlayan ulusal düzenlemenin adı ve yürürlük tarihi açıklamada yer almadığından, makine üreticileri ve ithalatçıları ürün belgelerini ilgili ulusal mevzuata göre ayrıca kontrol etmelidir.
- Deri, tekstil ve alkollü içecek konularında açıklamada bir kaldırma kararı duyurulmamış, yalnızca teknik temasların sürdürülmesi kararlaştırılmıştır; bu alanlardaki mevcut uygulamaların açıklamayla değişmediği göz önünde tutulmalıdır.
AB'den ithal ettiğim ürünler artık TAREKS denetimine girmeyecek mi?
Açıklamadan bu sonuç çıkarılamaz. Taraflar TAREKS kapsamındaki ithalat kontrollerine ilişkin bir engelin kaldırıldığını duyurmuştur, ancak hangi ürünlerin veya hangi kontrol adımının etkilendiği belirtilmemiştir. Ayrıca AB'li operatörlerin dile getirdiği uygulama sorunları için iş birliğinin süreceği kaydedilmiştir. Bu nedenle değişikliğin uygulamaya nasıl yansıdığı netleşene kadar mevcut başvuru süreçlerinin izlenmesi gerekir.
Makine üretiyor veya ithal ediyorum, Makine Tüzüğü uyumu beni nasıl etkiler?
Açıklamaya göre Türkiye, yeni AB Makine Tüzüğü'ne uyum sürecini tamamlamıştır. Taraflar bunu, Gümrük Birliği içinde malların teknik engeller olmaksızın serbest dolaşımı bakımından önemli bir adım olarak nitelendirmiştir. Bu durum, makinelerin Türkiye ve AB'de aynı teknik kurallara göre piyasaya sunulmasını kolaylaştıracak bir gelişme olarak değerlendirilebilir. Uyumu sağlayan ulusal düzenlemenin adı ve yürürlük tarihi açıklamada yer almadığından, ürün belgelerinin ilgili mevzuata göre kontrol edilmesi önemlidir.
Deri ve tekstildeki vergi ve gözetim uygulamaları da kaldırıldı mı?
Hayır, açıklamada bu konularda bir kaldırma kararı duyurulmamıştır. Taraflar ham deri, post ve wet-blue derideki ihracat vergileri, ithalatta gözetim rejimi ve tekstilde kayıt yoluyla gözetim konularındaki ilerlemeyi gözden geçirmiştir. Bu konularda teknik temasların sürdürülmesi kararlaştırılmıştır. Bu nedenle mevcut uygulamaların şimdilik devam ettiği değerlendirilebilir.