+90 540 097 1035
ChatGPT
Gemini
Claude
Grok
PerplexityTürk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Bilirkişilik - Eksperlik - Hakemlik ve Teknik Müşavirlik Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, 31 Ekim 2026 tarihli ve 33416 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe girdi. Değişiklikle Yönetmeliğin 1, 4 ve 10. maddelerindeki "mühendislik ve mimarlık" ibareleri "mühendislik, mimarlık ve şehir planlama" olarak değiştirildi, 6. madde yürürlükten kaldırıldı ve 5. maddedeki listelerin valiliklere gönderilmesine ilişkin ibare çıkarıldı. Yeniden düzenlenen 12. maddeye göre hakem başvurusu taraflarca birlikte ya da taraflardan yalnızca biri tarafından, başvuru dilekçesinin Birliğe iletilmesiyle yapılabilecek; dosya başına 7.000 TL olarak belirlenen başvuru ücreti, eksiklik nedeniyle dosyanın kapatılması dahil hiçbir durumda iade edilmeyecek ve ücret yatırılmazsa başvuru işleme konulmayacak. Başvuru ücreti ile hakem ücreti başvuruyla birlikte Birlik hesabına yatırılacak; hizmet sonuçlandığında hakem ücretinin %50'si görevlendirilen kişi veya heyete aktarılacak, %50'si ise Birlik payı olarak alıkonulacak.
Mühendislik, mimarlık ve şehir planlama hizmetlerine ilişkin sözleşmelerinde tahkim şartı bulunan iş sahipleri, yükleniciler ve bu hizmetleri alan kişi ve şirketler değişiklikten doğrudan etkilenir. Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği aracılığıyla hakem veya bilirkişi olarak görevlendirilen mühendisler, mimarlar ve şehir plancıları da ücretin yatırılması ve paylaştırılmasına ilişkin yeni kurallara tabidir.
Değişiklik, 6/1/1982 tarihli ve 17566 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Bilirkişilik - Eksperlik - Hakemlik ve Teknik Müşavirlik Yönetmeliği üzerinde yapıldı. Yeniden düzenlenen 9. maddenin birinci fıkrasına göre hakemlik hizmeti, tahkim sözleşmesi ya da taraflar arasındaki sözleşmede yer alan tahkim şartı gereğince uyuşmazlığın çözümünde verilen mühendislik, mimarlık ve şehir planlama hizmetidir. Tahkim şartı, tarafların aralarında doğacak uyuşmazlıkları mahkeme yerine hakeme götürmeyi sözleşmede kararlaştırması anlamına gelir.
Yönetmeliğin 12. maddesi bütünüyle yeniden yazıldı. Yeni metne göre hakem başvurusu taraflarca birlikte yapılabileceği gibi taraflardan yalnızca biri tarafından da yapılabilir ve başvuru, dilekçenin Birliğe iletilmesiyle gerçekleşir. Dosya başına 7.000 TL olan başvuru ücreti hiçbir surette iade edilmez, yatırılmadığında başvuru işleme konulmaz ve tutarı her yıl Birlik Yönetim Kurulunca yeniden değerlendirilerek ilan edilir. Başvuru ücreti ile 9. maddeye göre belirlenen hakem ücreti başvuruyla birlikte Birlik hesabına yatırılır; hizmet sonuçlandığında hakem ücretinin yarısı görevlendirilen kişi veya heyete aktarılır, diğer yarısı Birlik payı olarak kalır.
Uygulamada başvuru yapan tarafın hem başvuru ücretini hem de hakem ücretini başvuru anında yatırması gerekeceği beklenebilir. Ücretin eksiklik nedeniyle dosya kapatılsa bile iade edilmemesi, başvuru dilekçesinin ve eklerinin özenle hazırlanmasını önemli hâle getirmektedir. Hizmet alanına şehir planlamanın eklenmesiyle, şehir planlama hizmetlerine ilişkin sözleşmelerden doğan teknik uyuşmazlıkların da, tahkim sözleşmesi veya tahkim şartı bulunması koşuluyla Birlik hakemliğine götürülebileceği değerlendirilebilir.
Taraflardan birinin tek başına başvurabilmesi, hakemliğin dayanağını oluşturan tahkim sözleşmesi veya tahkim şartı ihtiyacını ortadan kaldırmamaktadır; bu nedenle karşı tarafın böyle bir dayanağın varlığına itiraz edebileceği değerlendirilebilir. Maddenin son cümlesindeki "bilirkişilik istemlerinde de bu hüküm uygulanır" ifadesinin yalnızca ücretin bölüşümünü mü, yoksa başvuru ücretini de mi kapsadığının uygulamayla netleşmesi beklenebilir.
| Konu | Önce | Şimdi |
|---|---|---|
| Hizmet alanı (1, 4 ve 10. maddeler) | Mühendislik ve mimarlık | Mühendislik, mimarlık ve şehir planlama |
| Meslek mensupları (4. madde) | Mühendis ve mimarlar | Mühendisler, mimarlar ve şehir plancıları |
| Listelerin dosyalanması (5. madde) | Listeler TMMOB'ye gönderilir, TMMOB Genel Sekreterliği bunları dosyalar ve her yıl aralık ayında bir örneğini valiliklere gönderir. | Listeler müracaatlarda kullanılmak üzere dosyalanır; TMMOB'ye ve valiliklere gönderilmesine ilişkin ibare metinden çıkarıldı. |
- — Yürürlük tarihi (yayım tarihi)
- Başvuru ücreti, eksiklik nedeniyle dosya kapatılsa bile iade edilmeyeceğinden dilekçe ve eklerinin başvurudan önce eksiksiz hazırlanması gerekir.
- Başvuru ücreti yatırılmadığı takdirde başvuru işleme konulmaz; hakem ücretinin de başvuruyla birlikte Birlik hesabına yatırılması gerekir.
- Başvuru ücreti her yıl Birlik Yönetim Kurulunca yeniden değerlendirilip ilan edileceğinden, başvuru öncesinde güncel tutarın kontrol edilmesi yerinde olur.
Karşı taraf katılmasa da TMMOB'ye hakem başvurusu yapabilir miyim?
Evet, Yönetmeliğe göre hakem başvurusu taraflardan yalnızca biri tarafından da yapılabilir. Başvuru, dilekçenin Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliğine iletilmesiyle gerçekleşir. Ancak hakemlik hizmeti tahkim sözleşmesine veya sözleşmedeki tahkim şartına dayandığından, böyle bir dayanağın bulunması gerektiği değerlendirilebilir.
Başvurum eksik olduğu için dosya kapatılırsa ücretimi geri alabilir miyim?
Hayır, dosya başına 7.000 TL olan başvuru ücreti, eksiklik nedeniyle dosyanın kapatılması dahil hiçbir durumda iade edilmez. Ücret yatırılmazsa başvuru zaten işleme konulmaz. Bu nedenle dilekçe ve eklerinin başvurudan önce dikkatle kontrol edilmesi yararlı olur.
Yatırdığım hakem ücreti nasıl paylaştırılıyor?
Hakem ücreti, başvuru ücretiyle birlikte başvuru sırasında Birlik hesabına yatırılır. Hizmet sonuçlandığında bu ücretin %50'si görevlendirilen hakeme veya hakem heyetine aktarılır, kalan %50'si Birlik payı olarak alıkonur. Aynı kural bilirkişilik istemlerinde de uygulanır.