Türkiye Cumhuriyeti, Pakistan İslam Cumhuriyeti ve Suudi Arabistan Krallığı Arasında Ortak Savunma İçin Mekke Anlaşması, 7 Ağustos 2026 tarihinde Mekke'de imzalandı. Anlaşmanın onaylanmasının uygun bulunduğuna dair 7597 sayılı Kanun, 5 Kasım 2026 tarihinde kabul edildi. Kanun, 14 Kasım 2026 tarihli ve 33430 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı. Kanun, yayımı tarihinde yürürlüğe girdi ve hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütecek.
Kanunun, öncelikle anlaşmanın taraf devletleri arasındaki ilişkileri ve Türkiye'de anlaşmanın uygulanmasından sorumlu kamu makamlarını ilgilendirdiği değerlendirilebilir. Resmî Gazete'de yayımlanan Kanun metni, bireyler ve şirketler için doğrudan bir hak ya da yükümlülük içermiyor.
7597 sayılı Kanun üç maddeden oluşuyor. Kanunun 1. maddesi, 7 Ağustos 2026 tarihinde Mekke'de imzalanan anlaşmanın onaylanmasını uygun buluyor. Kanunun 2. maddesi yayım tarihinde yürürlüğe girmeyi, 3. maddesi ise hükümlerin Cumhurbaşkanınca yürütülmesini düzenliyor.
Bu tür kanunlara uygun bulma kanunu denir. Uygun bulma kanunu, uluslararası bir anlaşmanın onaylanmasına yasama organınca izin verildiğini gösteren kanundur. Kanunun kendisi anlaşmanın hükümlerini içermiyor ve anlaşmanın içeriğine ilişkin bir düzenleme yapmıyor. Kanun yalnızca anlaşmanın onaylanmasının uygun bulunduğunu kayda geçiriyor.
Uygulamada uygun bulma kanunundan sonra onay işleminin tamamlanması ve anlaşma metninin ayrıca yayımlanması beklenebilir. Anlaşmanın taraflar bakımından ne zaman yürürlüğe gireceği, anlaşmanın kendi hükümlerine ve taraf devletlerin onay işlemlerine bağlı olabilir. Bu nedenle Kanunun yürürlüğe girmesi, anlaşmanın da aynı tarihte yürürlüğe girdiği anlamına gelmeyebilir.
Anlaşmanın kapsamı, tarafların yükümlülükleri ve anlaşmanın yürürlük koşulları, 14 Kasım 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Kanun metninde yer almıyor. Bu konuların, anlaşma metni yayımlandığında netleşmesi beklenebilir.
- 7597 sayılı Kanunun yürürlüğe girmesi, anlaşmanın da yürürlüğe girdiği anlamına gelmeyebilir. Bu nedenle anlaşmanın yürürlük tarihi ayrıca takip edilmelidir.
- Anlaşmanın hükümleri Kanun metninde yer almıyor. Bu nedenle anlaşmanın içeriğine ilişkin değerlendirmeler, metin resmî olarak yayımlandıktan sonra yapılmalıdır.
7597 sayılı Kanun ne zaman yürürlüğe girdi?
Kanun, 33430 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandığı 14 Kasım 2026 tarihinde yürürlüğe girdi. Kanun, 5 Kasım 2026 tarihinde kabul edilmişti.
Bu Kanunla anlaşma yürürlüğe girmiş oldu mu?
Kanun yalnızca anlaşmanın onaylanmasını uygun buluyor. Anlaşmanın yürürlüğe girmesi, onay işleminin tamamlanmasına ve anlaşmanın kendi hükümlerine bağlı olabilir. Bu nedenle anlaşmanın yürürlük tarihinin ayrıca takip edilmesi gerekir.
Anlaşma bireylere ya da şirketlere yeni bir yükümlülük getiriyor mu?
Resmî Gazete'de yayımlanan Kanun metni, bireyler veya şirketler için bir hak ya da yükümlülük öngörmüyor. Kanun yalnızca devletler arasında imzalanan anlaşmanın onaylanmasını uygun buluyor. Anlaşmanın içeriğine ilişkin ayrıntılar Kanun metninde yer almıyor.
ChatGPT
Gemini
Claude
Grok
Perplexity