14 Kasım 2026 gündeminden

Okul öncesi ve ilkokullarda sınav yapılması yasaklandı, ülke geneli ortak yazılı sınav düzenlendi

Hukuk Gündemi/Okul öncesi ve ilkokullarda sınav yapılması yasaklandı, ülke geneli ortak yazılı sınav düzenlendi
İdare HukukuYönetmelik · Yürürlükte
Yayın tarihi: •Hazırlayan: Av. Coşkun Genç
Bu İçeriği Yapay Zeka İle Özetle
Kaynak: Millî Eğitim Bakanlığı Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, Millî Eğitim Bakanlığı, Resmî Gazete, 14 Kasım 2026, Sayı 33430, https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/11/20261114-16.htm.
Ne oldu

Millî Eğitim Bakanlığı Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, 14 Kasım 2026 tarihli ve 33430 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yönetmelik, 9/9/2023 tarihli ve 32304 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliği'nin amaç ve kapsam, tanımlar, genel esaslar ve sınav uygulama esaslarına ilişkin maddelerini değiştirdi. Okul öncesi ve ilkokul kademelerinde sınav yapılması yasaklandı, ülke geneli ortak yazılı sınavın tanımı ise tanımlar maddesine eklendi. Yönetmeliğe ulusal ve uluslararası izleme araştırmalarını düzenleyen yeni bir bölüm eklendi, Yönetmeliğin 7, 8, 9, 10 ve 11. maddeleri ise yürürlükten kaldırıldı.

Kimi etkiler

Değişiklik, Millî Eğitim Bakanlığına bağlı resmî ve özel okul öncesi eğitim, ilköğretim ve ortaöğretim kurumlarındaki öğrencileri, velileri, öğretmenleri ve okul yöneticilerini doğrudan ilgilendiriyor. Özel ilkokulların ve anaokullarının yöneticileri ile ölçme değerlendirme merkezi müdürlükleri, uygulamalarını yeni kurallara uyarlamak zorunda kalacak.

Hukuki mahiyeti

Değişikliğin merkezinde, Millî Eğitim Bakanlığı Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliği'nin yeniden yazılan 4. maddesi bulunuyor. Bu madde, ölçme ve değerlendirmenin genel esaslarını, yani bütün okullarda öğrencinin öğrenme düzeyinin nasıl ölçüleceğine ilişkin temel kuralları sayıyor. Yönetmeliğin 1. maddesine eklenen fıkrayla kapsam da açıkça belirlendi: Yönetmelik resmî ve özel okul öncesi, ilköğretim ve ortaöğretim kurumlarını, merkezî sistem sınavlarını, izleme araştırmalarını ve ölçme değerlendirme merkezi müdürlüklerini kapsıyor.

Yeni kurala göre okul öncesi ve ilkokullarda herhangi bir ad altında sınav yapılamaz. Bu kademelerde amaç, öğrencinin bilişsel, fiziksel, sosyal ve duygusal gelişiminin süreç içinde izlenmesi ve desteklenmesi olarak belirlendi. Ölçme sonuçlarının öğrenciler, sınıflar, okullar veya iller arasında sıralama ya da karşılaştırma yapmak amacıyla kullanılması da yasaklandı. Ölçme ve değerlendirme faaliyetlerinin Bakanlıkça uygun görülen dijital sistemlerle elektronik ortamda yürütülebileceği, soru hazırlama ve değerlendirme süreçlerinde de Bakanlıkça uygun görülen yapay zekâ araçlarının kullanılabileceği açıkça düzenlendi.

Sınav uygulamasında da önemli değişiklikler yapıldı. Ülke geneli ortak yazılı sınav, Bakanlıkça belirlenen sınıf düzeyleri ve derslerde ülke genelinde yapılan sınav olarak tanımlandı; hangi sınıf ve derslerde yapılacağı öğretim yılı başında ilan edilecek. Bakanlıkça ortak yapılması kararlaştırılanlar dışındaki sınavlar, okul geneli ortak yazılı sınav olarak yapılacak. Ülke geneli ortak yazılı sınavlar hariç okul sınavları, cevabı öğrencinin kendisinin oluşturduğu sorulardan oluşan yazılı yoklama biçiminde yapılacak; okullardaki ortak yazılı sınavların soruları ise konu soru dağılım tablosuna, yani konu ve öğrenme çıktılarıyla soru sayılarını gösteren tabloya göre hazırlanacak.

Yeni dördüncü bölümle ABİDE, Dört Beceride Türkçe Dil Gelişimi İzleme Araştırması, Okul Tabanlı İzleme Araştırması ve okuryazarlık izleme araştırmaları ile uluslararası öğrenci değerlendirme araştırmaları olan PISA ve TIMSS uygulamaları Yönetmelik düzeyinde düzenlendi. Ulusal izleme araştırmaları örneklem, yani ili ya da ülkeyi temsil edecek şekilde seçilen öğrenci grubu üzerinden yürütülüyor. Okul öncesi ve ilkokullarda yapılan izleme araştırmalarının sınav yasağıyla ilişkisi metinde ayrıca açıklanmadığından, bu konuda Bakanlığın uygulamaya dönük düzenlemeleri belirleyici olabilir.

Tarihler
  • — Yürürlük tarihi (Resmî Gazete'de yayım tarihi)
  • Ülke geneli ortak yazılı sınavın yapılacağı sınıf düzeyleri ve dersler ile okul sınav tarihleri: öğretim yılı başında ilan edilir
Dikkat edilmesi gerekenler
  • Değişiklik yayım tarihinde yürürlüğe girdiğinden okul öncesi eğitim kurumları ve ilkokullar, resmî ya da özel olmalarına bakılmaksızın, herhangi bir ad altında sınav yapma uygulamalarını derhâl sona erdirmek durumundadır.
  • Ölçme ve değerlendirme sonuçlarına dayanarak öğrenci, sınıf, okul ya da il sıralaması yapılması ve duyurulması Yönetmeliğe aykırı olacağından, bu tür uygulamalar idari denetimde sorun yaratabilir.
  • Okul sınav tarihleri öğretim yılı başında e-Okul üzerinden ilan edilecek; ülke geneli ortak yazılı sınavların yapılacağı sınıf ve dersler de öğretim yılı başında duyurulacaktır.
Sık sorulanlar

Çocuğum ilkokulda, artık yazılı sınava girecek mi?

Hayır, okul öncesi ve ilkokullarda herhangi bir ad altında sınav yapılamaz. Bu kademelerde öğrencinin bilişsel, fiziksel, sosyal ve duygusal gelişimi süreç içinde izlenip desteklenecek. Kural, Yönetmeliğin yayımlandığı 14 Kasım 2026 tarihinden itibaren uygulanıyor.

Özel ilkokullar da bu sınav yasağına tabi mi?

Evet, Yönetmelik Millî Eğitim Bakanlığına bağlı resmî ve özel okul öncesi, ilköğretim ve ortaöğretim kurumlarını kapsıyor. Bu nedenle sınav yasağı özel anaokullarında ve özel ilkokullarda da geçerli. Yasağa aykırı uygulamaların idari denetimde sorun yaratması beklenebilir.

Ülke geneli ortak yazılı sınav nedir ve hangi derslerde yapılacak?

Bu sınav, Bakanlıkça belirlenen sınıf düzeylerinde ve derslerde öğrencilerin öğrenme düzeyini ortak ölçütlerle belirlemek için ülke genelinde yapılan sınavdır. Hangi sınıf ve derslerde yapılacağı öğretim yılı başında ilan edilecek. Bu sınavın konu soru dağılım tablosu Genel Müdürlük tarafından hazırlanıp öğrencilere duyurulacak.

Hazırlayan: Av. Coşkun Genç, İstanbul Barosu, LimanLegal Hukuk Bürosu. Bu sayfadaki bilgiler resmî mevzuata, Resmî Gazete'ye, yüksek mahkeme kararlarına, kurul bültenlerine ve kurum açıklamalarına dayanmaktadır. Basın kaynaklarına yalnızca resmî açıklamaların erişilebilir kaydı olarak atıf yapılmıştır.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık teşkil etmez. İçeriklere dayanılarak yapılan işlemlerden doğabilecek sonuçlardan LimanLegal Hukuk Bürosu sorumlu değildir. Somut olayınıza ilişkin profesyonel hukuki destek almanız tavsiye edilir.
Etiketler:7597 sayılı KanunUygun bulma kanunuMEB Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliği6362 sayılı Kanun m.107Piyasa dolandırıcılığıEtkin pişmanlıkFaili meçhul cinayetlerMülkiyet hakkı