+90 540 097 1035
ChatGPT
Gemini
Claude
Grok
PerplexityAile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığı, Engelli Bireylere Yönelik Özel Bakım Merkezleri Yönetmeliği'ni 7 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımladı. Yönetmelik, yayımı tarihinde yürürlüğe girdi. Aynı konuyu düzenleyen ve 4 Kasım 2016 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan önceki yönetmelik yürürlükten kaldırıldı. Yeni metin, merkezlerin açılışını, personel standartlarını, Bakanlık tarafından yapılan ücret ödemelerini, denetimi ve yaptırımları 89 madde ve bir geçici madde ile düzenliyor.
Engelli bireylere yatılı, gündüzlü veya evde bakım hizmeti veren gerçek kişiler, şirketler, vakıflar ve dernekler ile açılış başvurusu devam eden merkezlerin kurucuları doğrudan etkileniyor. Bu merkezlerde çalışan sorumlu müdürler ve personel ile bakım hizmeti alan engelli bireyler ve aileleri de yeni kurallara tabidir.
Yönetmelik, Sosyal Hizmetler Kanunu'nun 4., 34., 35., 35/A, 35/B, 35/C ve ek 7. maddelerine dayanıyor. Engelliler Hakkında Kanun'un 6. maddesi ile 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 71. ve 508. maddeleri de dayanak olarak gösterildi. Sosyal Hizmetler Kanunu'nun ek 7. maddesi, bakıma muhtaç engelli bireylerin özel merkezlerdeki bakım ücretinin Bakanlık tarafından karşılanmasının yasal temelini oluşturuyor.
Yeni merkez açılışı başvuru, konum uygunluk, ön izin, açılış onayı ve faaliyet izni olmak üzere beş aşamaya bağlandı. Başvuru kabul belgesinden sonra konum uygunluk belgesi için 18 ay, bu belgeden sonra ön izin için yine 18 ay süre öngörüldü. Ön izinden sonra tapu veya kira sözleşmesi üç ay içinde sunulmalıdır. Hizmete başlamak için en az bir meslek personeli, bir sağlık personeli, dört bakıcı personel, bir temizlik personeli ve üç nöbet sorumlusu istihdam edilmesi zorunlu tutuldu.
Bakanlık ödemeleri gösterge rakamı ile memur aylık katsayısının çarpımına, yani kamu maaş hesabında kullanılan katsayı sistemine bağlandı; yatılı bakımda engelli birey başına aylık 20.000, gündüzlü tam gün bakımda ve günde üç saatlik evde bakımda ise 10.000 gösterge rakamı esas alınıyor. Bakım hizmetleri kalite standartlarına (BHKS), yani Bakanlığın merkezleri puanladığı kalite ölçeğine göre 60 ve üzeri puan alan yatılı merkezlere ayrıca teşvik ödenebiliyor. Ancak bakım ücreti ile teşvikin toplamı iki net asgari ücreti geçemiyor. BHKS puanı 60'ın altındaki merkezlere, ücreti Bakanlıkça karşılanan yeni engelli birey yerleştirilmiyor.
Denetimler sonucunda uyarı ve süre verilmesi, idari para cezası ve kapatma yaptırımları uygulanabiliyor. Bir yıl içinde beş kez idari para cezası alan merkez kapatılıyor ve kurucusunun yeni merkez açmasına izin verilmiyor. Yönetmelikte sayılan suçlar bakımından kurucu veya sorumlu müdür hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmesi, yani mahkûmiyet hükmünün belirli şartlarla açıklanmaması da onayın iptaline yol açıyor. İdari para cezası ile uyarı ve süre verilmesini gerektiren fiiller yönetmeliğin eklerinde sayılıyor; uygulama ayrıntılarının ise Bakanlığın yayımlayacağı açılış ve uygulama rehberleriyle netleşmesi beklenebilir.
- Faaliyetteki merkezler, bina fiziki şartlarını en geç iki yıl içinde yeni yönetmeliğe uygun hâle getirmelidir; aksi hâlde bu merkezlere engelli birey yerleştirmesi yapılmaz.
- Faaliyetteki merkezler, yaş ve cinsiyet gruplarına göre yeni planlamayı 1 Ocak 2028 tarihine kadar tamamlamalıdır.
- Denetim tutanağına itiraz, imza sırasında şerh düşülerek yapılmalıdır; destekleyici belgeler yedi gün içinde, yaptırım hakkındaki savunma ise tebliğden itibaren yedi iş günü içinde il müdürlüğüne verilmelidir.
Merkezim zaten faaliyette, yeni yönetmelik bana da uygulanır mı?
Evet, faaliyetteki merkezler de yeni yönetmeliğe tabidir. Ancak bu merkezlerden konum uygunluk belgesi istenmez. Bina fiziki şartlarının iki yıl içinde uygun hâle getirilmesi gerekir. Mevcut yatılı merkezlerde yatak odaları en fazla dört kişilik olabilir.
Açılış başvurum devam ediyorsa hangi kurallar geçerli olur?
Bu, başvurunun hangi aşamada olduğuna bağlıdır. Bina inşaatı tamamlanma aşamasına gelmişse veya bina tefriş aşamasındaysa açılış işlemleri eski yönetmeliğe göre yürütülür. Yalnızca arsa temin edilmişse ya da tadilata başlanmamışsa süreç konum uygunluk aşamasından itibaren yeni yönetmeliğe göre devam eder. Tadilat veya proje aşamasındaki başvurular ise ön izin aşamasından başlar.
Merkezim hangi durumlarda doğrudan kapatılabilir?
Kurucu veya sorumlu müdür, merkezde hizmet alan kişilere zarar veren eylemler nedeniyle cezalandırılırsa merkez kapatılır. Faaliyet izni olmadan hizmete başlanması, izinsiz nakil veya devir yapılması ve gerçeğe aykırı belge sunulması da doğrudan kapatma sebebidir. Bu şekilde merkezi kapatılan kurucunun yeniden merkez açmasına izin verilmez.