MASAK dokuz yükümlü grubu için Kiralık Hesaplarla Mücadele Şüpheli İşlem Bildirimi Rehberi'ni yayımladı

Kaynak: Malî Suçları Araştırma Kurulu Başkanlığının 12 Ekim 2026 tarihli “Kiralık Hesaplarla Mücadele Şüpheli İşlem Bildirimi Rehberi Yayımlandı” başlıklı duyurusu ve ekindeki Rehber, https://masak.hmb.gov.tr/duyuru/kiralik-hesaplarla-mucadele-supheli-islem-bildirimi-rehberi-yayimlandi.

Ne oldu

Malî Suçları Araştırma Kurulu Başkanlığı (MASAK), 12 Ekim 2026 tarihli duyurusuyla Kiralık Hesaplarla Mücadele Şüpheli İşlem Bildirimi Rehberi'ni yayımladı. Rehber, gerçek ve tüzel kişilere ait hesapların üçüncü kişilerce kullanılması yöntemlerini, paravan şirketleri ve yasa dışı ödeme ve tahsilat altyapılarını anlatıyor; kiralık hesapların yasa dışı bahis ve kumar, dolandırıcılık, uyuşturucu suçları, suç gelirlerinin aklanması, terörizmin finansmanı, yaptırımların aşılması ve hawala gibi alanlarda kullanımını da örneklerle açıklıyor. Sektörel risk göstergeleri; bankalar, ödeme ve elektronik para kuruluşları, kripto varlık hizmet sağlayıcıları, yetkili müesseseler, kuyumcular ve kıymetli maden sektörü, sermaye piyasası aracı kurumları, serbest muhasebeci mali müşavirler ile yeminli mali müşavirler, noterler ve avukatlar olmak üzere dokuz başlık altında sayılıyor. Rehber ayrıca şüpheli işlem bildiriminden önce yapılması gereken inceleme ve tedbirleri ayrı bir bölümde ele alıyor.

Kimi etkiler

Rehber; bankalar, ödeme ve elektronik para kuruluşları, kripto varlık hizmet sağlayıcıları, döviz alım satımı yapan yetkili müesseseler, kuyumcular ve aracı kurumlar gibi yükümlüleri doğrudan ilgilendiriyor. Şirket kuruluşu, şirket devri ve vekâlet işlemleri nedeniyle mali müşavirler, noterler ve avukatlar da kapsamda yer alıyor. Hesabını, kartını veya şirketini ücret karşılığında ya da bir tanıdığının ricasıyla başkasına kullandıran kişiler de dolaylı olarak etkileniyor.

Hukuki mahiyeti

Rehber, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 231. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine dayanıyor. Bu bent, Başkanlığa suç gelirlerinin aklanması ve terörizmin finansmanına ilişkin gelişmeleri izleme ve önlem geliştirme görevi veriyor. Diğer dayanak, Suç Gelirlerinin Aklanmasının ve Terörün Finansmanının Önlenmesine Dair Tedbirler Hakkında Yönetmelik'in 30. maddesinin ikinci fıkrasıdır; bu hüküm, Başkanlığın bildirimlere ilişkin tecrübesini yükümlülerle paylaşmasına imkân tanıyor. Bu nedenle Rehber, yeni bir yükümlülük getiren bir düzenleme olarak değil, mevcut yükümlülüklerin kiralık hesap riskine nasıl uygulanacağını gösteren bir yol gösterici olarak değerlendirilebilir.

Kiralık hesap, bir hesabın sahibinden farklı kişilerce ya da onların yönlendirmesiyle kullanılması anlamına geliyor. Rehberin temel mesajı, şüpheli işlem bildiriminin, yani yükümlünün şüpheli bulduğu işlemi Başkanlığa bildirmesinin, önleyici tedbirlerin yerine geçmediğidir. 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun ve Yönetmelik çerçevesinde yükümlüden, müşterinin gelirini ve mesleğini işlem hacmiyle karşılaştırması, fonun kaynağını araştırması ve gerektiğinde müşteriyle irtibat kurması bekleniyor. Kuvvetli emare varsa mobil ve internet bankacılığı kanallarının kapatılması veya sınırlandırılması öncelikli tedbir sayılıyor; risk yönetilemezse işlemin reddi, iş ilişkisinin sona erdirilmesi ve 5549 sayılı Kanun'un 19/A maddesindeki işlemlerin ertelenmesi gündeme geliyor.

Rehber, suç gelirlerinin bulunduğu bilinen kiralık hesap ağlarına rağmen işlemleri bilerek ve isteyerek sürdüren yükümlünün, Türk Ceza Kanunu'nun 282. maddesindeki aklama suçuna iştirak yönünden adli makamların değerlendirmesine konu olabileceğini belirtiyor. Aynı bölümde, yalnızca idari yükümlülüğe aykırılığın veya risk göstergesinin varlığının tek başına cezai sorumluluk doğurmadığı da vurgulanıyor. Bu çerçevede yükümlülerin inceleme adımlarını, müşteriyle yapılan görüşmeleri ve uygulanan sınırlayıcı tedbirleri belgelemesi önem kazanabilir. Kripto varlık hizmet sağlayıcıları bakımından Rehber, 29 Sıra No.lu Mali Suçları Araştırma Kurulu Genel Tebliği'ndeki bekleme süreleri ve çekim limitlerini dolanmaya yönelik davranışlara özellikle dikkat çekiyor.

Avukatlar bakımından Rehber, yükümlülüklerin mevzuatta belirli işlem ve faaliyetlerle sınırlı olduğunu kabul ediyor ve değerlendirmenin bu kapsam gözetilerek yapılmasını istiyor. Bu nedenle hangi somut hizmetin yükümlülük kapsamına girdiğinin, avukatlara yönelik sektörel rehber ve ilgili mevzuatla birlikte ayrıca değerlendirilmesi gerekebilir.

Dikkat edilmesi gerekenler

Kiralık hesap olduğu anlaşılan bir hesabın yalnızca şüpheli işlem bildirimi yapılarak açık tutulması, yükümlünün risk yönetimi ve izleme yükümlülükleri bakımından ayrıca değerlendirmeye konu olabilir.
5549 sayılı Kanun'a göre başkası hesabına işlem yaptığını işlemden önce yükümlüye yazılı olarak bildirmeyen kişi için altı aydan bir yıla kadar hapis veya beş bin güne kadar adli para cezası öngörülmüştür.
Noter ve avukatların, birbiriyle ilişkisiz çok sayıda kişinin aynı kişilere geniş temsil ve finansal işlem yetkisi vermesi gibi tekrar eden vekâlet örüntülerine dikkat etmesi gerekir.

Sık sorulanlar

Hesabımı bir tanıdığımın kullanmasına izin verirsem ne olur?

Hesabınız suç gelirlerinin aktarılmasında kullanılırsa hakkınızda ceza soruşturması açılabilir. Rehber, hesap sahibinin bilgisine ve iradesine göre dolandırıcılık, aklama veya banka ya da kredi kartlarının kötüye kullanılması gibi suçların gündeme gelebileceğini belirtiyor. Hesabınızda başkası hesabına işlem yapıyor ve bunu işlemden önce yükümlüye yazılı olarak bildirmiyorsanız, 5549 sayılı Kanun'a göre ayrı bir suç da söz konusu olabilir. Bankanız da hesabınızın kanallarını sınırlayabilir veya iş ilişkisini sona erdirebilir.

Avukat olarak hangi durumlarda şüpheli işlem bildirimi yapmam gerekir?

Bildirim yükümlülüğü, ancak yürüttüğünüz faaliyet mevzuatta sayılan yükümlülük kapsamına giriyorsa devreye girer. Bu kapsamda kiralık hesap, paravan şirket veya gerçek faydalanıcının gizlenmesine ilişkin şüphe oluşursa müşteri tanıma ve şüpheli işlem bildirimi yükümlülükleri uygulanabilir. Rehber, şirket ortaklarının faaliyet konusu hakkında bilgisiz olmasını ve faaliyetsiz şirket devrinden hemen sonra finansal ürün edinilmesini risk göstergeleri arasında sayıyor.

Kripto varlık platformlarında çekim süreleri ve limitler nelerdir?

Rehberin aktardığına göre, 29 Sıra No.lu Mali Suçları Araştırma Kurulu Genel Tebliği uyarınca platformlar kripto varlık çekimlerini genel olarak alım, takas veya yatırma işleminden en az 48 saat, ilk çekimde ise en az 72 saat sonra gerçekleştiriyor. İstikrarlı değeri korumayı amaçlayan kripto varlıkların çekiminde günlük 3.000 ABD doları, aylık 50.000 ABD doları karşılığı limit uygulanıyor. Rehber, bu sürelerin bitiminde sistematik çekim yapılmasını ve limitlerin farklı kişi, hesap veya cüzdanlara bölünerek aşılmaya çalışılmasını risk göstergesi olarak değerlendiriyor.