Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, Tehlikeli Maddelerin Demiryolu ile Taşınması Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliği 13 Ekim 2026 tarihli ve 33399 sayılı Resmî Gazete'de yayımladı ve Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girdi. Değişiklik Yönetmeliği, 16/7/2015 tarihli ve 29418 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Tehlikeli Maddelerin Demiryolu ile Taşınması Hakkında Yönetmeliğin on maddesini değiştiriyor. En önemli yenilik, yaptırımları düzenleyen 31 inci maddenin birinci fıkrasının baştan yazılmasıdır. Yeni fıkra, her biri belirli ihlaller için idari para cezası öngören bentlerden oluşuyor.
Demiryoluyla tehlikeli madde gönderen, dolduran ve taşıyan işletmeler, demiryolu tren işletmecileri ve tren sorumluları değişiklikten doğrudan etkilenir. Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanı istihdam etmek veya bu hizmeti almak zorunda olan işletmeler de yeni ceza tutarlarına tabidir.
Yönetmeliğin dayanağı yeniden yazıldı. Yeni dayanak maddesi, 655 sayılı Ulaştırma ve Altyapı Alanına İlişkin Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 477 nci ve 497 nci maddelerini sayıyor. Bunlara ek olarak Uluslararası Demiryolu Taşımalarına İlişkin Sözleşmenin (COTIF) C ana eki olan Tehlikeli Eşyanın Demiryolu ile Uluslararası Taşınmasına İlişkin Yönetmelik (RID) de dayanak olarak gösteriliyor. Yaptırımların hukuki temeli ise 655 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 28/A maddesidir.
Yeni 31 inci maddeye göre en yüksek ceza 4.263.586 Türk lirasıdır ve 22 nci maddenin yedinci fıkrasına aykırı hareket eden gönderen ile taşımacıya uygulanır. 5 inci maddenin altıncı fıkrasına aykırılıkta 854.588 Türk lirası, Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanı istihdam etmeyen veya bu hizmeti almayan işletmeye 170.903 Türk lirası ceza öngörülüyor. Faaliyet Belgesi almadan faaliyette bulunan gerçek veya tüzel kişilere 17.932 Türk lirası uygulanır. En düşük tutar, vagon veya tren üzerindeki işaretleme eksiklikleri için sorumlu tren personeline her bir yük taşıma birimi başına uygulanan 1.661 Türk lirasıdır.
Bazı cezalar her bir yük taşıma birimi, her bir bent veya her bir fıkra için ayrı ayrı uygulanıyor. Bu nedenle tek bir sevkiyattaki birden fazla eksiklik, toplam ceza tutarını önemli ölçüde artırabilir. Taşımacı 8 inci maddenin birinci fıkrasına aykırı hareket ederse para cezasının yanında vagon ve/veya tren ihlal giderilene kadar güvenli bir alanda bekletilir ve sefere devam edilmesine izin verilmez. Bu yaptırımın, sevkiyat takvimi ve sözleşmesel teslim yükümlülükleri bakımından ek zarar doğurabileceği değerlendirilebilir.
Değişiklik metni, 31 inci maddenin önceki tutarlarını göstermiyor. Bu nedenle cezaların hangi oranda değiştiği yalnızca Yönetmelik metninden anlaşılamıyor. Ayrıca 26 ncı maddeye göre Bakanlık, denetimleri kendi personelinin yanı sıra 655 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında yetkilendirilen ve 27 nci maddede belirtilen kamu kurum veya kuruluşları eliyle de yapar. Bu kurumların uygulamada denetimleri ne ölçüde üstleneceği izlenmelidir.
| Konu | Önce | Şimdi |
|---|---|---|
| 14 üncü maddenin birinci fıkrasının (f) bendi | Eğitimi sağlamak ve gerektiğinde bu eğitim belgelerini Bakanlığa ibraz etmekle yükümlü | Eğitimi sağlamakla yükümlü; Bakanlığa ibraz ifadesi çıkarıldı |
| 30 uncu maddenin ikinci fıkrası ve 39 uncu maddedeki Bakanlık adı | Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı | Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı |
| 34 üncü maddedeki birim adı | Tehlikeli Mal ve Kombine Taşımacılık | Ulaştırma Hizmetleri |
- — Yayım ve yürürlük tarihi
- Yeni idari para cezası tutarları 13 Ekim 2026 tarihinden itibaren uygulanmaktadır.
- Her bir yük taşıma birimi, bent veya fıkra için ayrı ceza öngören hükümler nedeniyle aynı denetimde birden fazla ihlal tespit edilirse cezalar katlanarak artabilir.
- Taşımacının 8 inci maddenin birinci fıkrasına aykırı hareket ettiği tespit edilirse vagon ve/veya tren ihlal giderilene kadar güvenli bir alanda bekletilir ve seferin devamına izin verilmez.
Faaliyet Belgesi almadan demiryoluyla tehlikeli madde taşırsam hangi ceza uygulanır?
Yönetmeliğin 7 nci maddesinin birinci fıkrasına aykırı olarak Faaliyet Belgesi almadan faaliyette bulunan gerçek veya tüzel kişilere 17.932 Türk lirası idari para cezası uygulanır. Ceza, yeniden düzenlenen 31 inci maddenin (d) bendinde yer alıyor. Faaliyete başlamadan önce belge durumunun kontrol edilmesi gerekir.
Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanı çalıştırmazsam ne olur?
23 üncü maddenin birinci fıkrasına aykırı olarak danışman istihdam etmeyen veya bu hizmeti almayan işletmelere 170.903 Türk lirası idari para cezası verilir. Yükümlülük, danışmanı istihdam ederek ya da dışarıdan hizmet alarak yerine getirilebilir. İşletmelerin bu yükümlülüğe ilişkin sözleşme ve kayıtlarını hazır tutması yerinde olur.
Cezalar sevkiyat başına mı, yoksa her eksiklik için ayrı ayrı mı hesaplanır?
Bazı cezalar her bir eksiklik için ayrı ayrı hesaplanır. Örneğin 5 inci maddenin beşinci fıkrasına aykırılıkta gönderene ve taşımacıya her bir yük taşıma birimi için 17.051 Türk lirası uygulanır. 10 ila 20 nci maddelerin birinci fıkralarındaki yükümlülüklerin ihlalinde ise ihlal edilen her bir bent için 8.508 Türk lirası öngörülmüştür. Bu nedenle çok sayıda vagon içeren bir sevkiyatta toplam tutar yüksek olabilir.
ChatGPT
Gemini
Claude
Grok
Perplexity