+90 540 097 1035
ChatGPT
Gemini
Claude
Grok
Perplexity9 Ekim 2026 tarihli ve 11858 ile 11869 arasındaki sayıları taşıyan on iki Cumhurbaşkanı Kararı, 10 Ekim 2026 tarihli ve 33396 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı. Kararların sekizi, Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi Genel Müdürlüğüne ait projelerle ilgilidir: üç transformatör merkezi sahası (Rumeli, Sarıhöyük Havza ve Gordion Havza) ve beş enerji iletim hattı projesi (Konya Kuzey-İGA GES, Diyarbakır 3-Diyarbakır-4 hattının 38-40 numaralı direkler arasının deplasesi, Seydişehir-Afyon 2 Yenileme, Gölbaşı-Kayseri Kapasitör Kuzey Kısmi Yenileme ve PS-4-Bismil-2 Branşman Noktası-Midyat). Birer karar da Boru Hatları ile Petrol Taşıma Anonim Şirketinin Adıyaman, İzmir, Manisa, Malatya ve Mersin illerindeki dört doğal gaz boru hattı, Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığının Akdeniz Petrol ve Doğal Gaz Arama ve Üretim Projesi ve Türkiye Elektrik Dağıtım Anonim Şirketinin on ilde yapacağı on yedi enerji nakil hattı için verildi. Son karar ise Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığının Alaçam Devlet Hastanesi Yolu için Alaçam ilçesi Karşıyaka Mahallesi'ndeki 5 ada 9, 13 ve 14 parsel numaralı özel mülkiyetteki taşınmazları ve üzerlerindeki muhdesatı, yani yapı ve ağaç gibi eklentileri acele kamulaştırmasına ilişkindir.
Kararların ekindeki harita ve listelerde gösterilen saha ve güzergâhlarda taşınmazı bulunan malikler ve hak sahipleri bu kararlardan doğrudan etkileniyor. Kiracılar, tarım arazisi kullanıcıları ve taşınmaz üzerinde ipotek gibi sınırlı ayni hakkı bulunan bankalar ve alacaklılar da etkilenebilir.
Kararların hepsi 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 27. maddesine dayanıyor. Bu madde, Cumhurbaşkanınca aciliyet kararı verilen hâllerde acele kamulaştırma, yani olağan kamulaştırma adımları sonradan tamamlanmak üzere taşınmaza erken el konulması imkânı tanıyor. Bu imkânın kullanılabilmesi için Cumhurbaşkanı kararı gerekiyor.
Olağan kamulaştırmada idare önce satın alma yoluyla uzlaşmayı dener, uzlaşma olmazsa bedel tespiti ve tescil davası açar. Acele kamulaştırmada ise mahkeme taşınmazın değerini bilirkişi aracılığıyla belirler. Bu bedel malik adına bankaya yatırıldıktan sonra idare taşınmaza el koyabilir, diğer işlemler ise daha sonra tamamlanır.
Hat ve boru projelerine ilişkin kararlar iki farklı yöntem öngörüyor: iletim hatlarında direk yerleri mülkiyet olarak alınacak, iletken salınım gabarisi, yani kabloların salınım alanı için irtifak hakkı kurulacak. Dağıtım hatlarında tesis yerleri mülkiyet olarak alınacak, hat emniyet sahaları için irtifak hakkı kurulacak. Boru hattı ve petrol projelerinde ise mülkiyet ya da daimi veya geçici irtifak hakkı yöntemi seçilebilecek. Samsun'daki yol projesi dışındaki kararlarda kamulaştırma alanı parsel parsel sayılmadan harita üzerinde saha veya güzergâh olarak gösterildiğinden, hangi parsellerin hangi ölçüde etkileneceğinin idarenin hazırlayacağı ayrıntılı kamulaştırma planlarıyla netleşmesi beklenebilir.
İrtifak hakkı, başkasına ait bir taşınmazı belirli bir amaçla kullanma hakkı demektir. Bu hak kurulduğunda mülkiyet malikte kalır, ancak taşınmazın kullanımı kısıtlanır. Bu nedenle bedel, mülkiyetin bütünüyle alınmasına göre farklı ölçütlerle belirlenebilir. Uygulamada maliklerin, mahkemenin belirlediği değerin taşınmazın gerçek değerini yansıtıp yansıtmadığını incelemesi beklenebilir.
- Proje sahası veya güzergâhı yakınında taşınmazı olan maliklerin, kararların ekindeki harita ve listeleri tapu kayıtlarıyla karşılaştırması ve ilgili idareden bilgi istemesi yerinde olur.
- Acele el koyma için mahkemede yürütülecek süreçte gelen tebligatları kaçırmamak gerekir; bedele itirazın hangi aşamada ve hangi süre içinde yapılabileceğinin somut olayda teyit edilmesi önerilir.
- Kararların kendisine karşı idari yargı yoluna başvurmak isteyenlerin, dava açma süresini kaçırmamak için yayım tarihinden sonra gecikmeden hukuki değerlendirme yaptırması önemlidir.
Taşınmazımın bu kararların kapsamında olup olmadığını nasıl anlarım?
Bunu öğrenmenin ilk yolu, ilgili kararın ekindeki harita veya listeye bakmaktır. Samsun'daki yol projesinde parseller ada ve parsel numarasıyla tek tek sayılmıştır. Diğer projelerde ise saha veya güzergâh harita üzerinde gösterilmiştir. Kesin bilgi için ilgili idareye başvurulabilir ya da tapu kaydı ile kamulaştırma planı karşılaştırılabilir.
Acele kamulaştırmada bedel ödenmeden mülküme el konulabilir mi?
Kamulaştırma Kanunu'nun 27. maddesine göre el koyma, bedelin malik adına yatırılmasına bağlıdır. Bedeli mahkeme bilirkişi aracılığıyla belirler, idare bu tutarı malik adına bankaya yatırdıktan sonra taşınmaza el koyabilir. Belirlenen değer düşük bulunursa, malik bedele ilişkin itirazlarını yargılama sürecinde ileri sürebilir.
Arazimin yalnızca bir kısmı için irtifak hakkı kurulursa mülkiyet bende kalır mı?
Evet, irtifak hakkı kurulduğunda taşınmazın mülkiyeti malikte kalır. Ancak hat veya boru geçen alanda yapılaşma ve kullanım kısıtlanabilir, bu kısıtlama için bedel ödenir. Hat projelerine ilişkin kararlarda direk ve tesis yerleri mülkiyet olarak alınacak, hat çevresindeki alanlar ise irtifak hakkıyla kullanılacaktır.