Doğal sit alanlarında altyapı bakımı, ağaç dikimi ve parkur ilanı için koşullu komisyon muafiyeti getirildi

Altı karar, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca Resmî Gazete'nin ilke kararları bölümünde yayımlandı; yayımlanan metinler dayandıkları kanun maddesini ayrıca göstermemektedir. İlke kararı, yani belirli bir işlem türünde idarelerin ve komisyonların izleyeceği genel ölçütleri koyan karar, tek tek başvurular yerine benzer taleplerin tamamı için yol gösterir. Kararların ortak konusu, doğal sit alanlarında, yani tabiat varlıkları nedeniyle koruma altına alınan alanlarda yapılacak işlemlerin Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonu tarafından değerlendirilip değerlendirilmeyeceğidir.

151 sayılı ilke kararına göre, kesin korunacak hassas alan statüsü dışındaki doğal sit alanlarında, projesi daha önce Bölge Komisyonu ya da kaldırılmış (mülga) Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunca uygun görülerek tamamlanan teknik altyapı tesislerinin asgari bakım, onarım, iyileştirme ve izin süresi uzatımı talepleri, yeniden komisyon kararı alınmadan ilgili idarelerce sonuçlandırılabilecek. Bunun için sit statüsünün değişmemesi, tesise yeni hat veya yapı eklenmemesi, önceki karardaki ayrıntılara aykırılık bulunmaması ve önceden Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünün görüşünün alınması gerekir. 153 sayılı ilke kararı, kesin korunacak hassas alanlar ve birinci derece doğal sit alanları dışında kalıp planda tarım lejantında, yani tarım alanı olarak gösterilen yerlerde, iş makinesi kullanılmadan, topografya bozulmadan ve yörenin doğal bitki örtüsüne uygun olarak yapılan ağaç dikimini komisyon kararından muaf tuttu; sondaj, kuyu, sulama sistemi, tel çit veya duvar gibi sonraki müdahaleler ise komisyonda değerlendirilecek. 154 sayılı ilke kararına göre de Turizm Amaçlı Sportif Faaliyet Yönetmeliği kapsamındaki parkur ilanı, fiziki veya inşai müdahale içermemesi ve İl Müdürlüğü görüşü alınması kaydıyla ilgili idarece yapılabilecek; malzeme deposu, güvenlik kulübesi ve tabela gibi uygulamalar ise komisyona bırakıldı.

Diğer üç karar, komisyon değerlendirmesini kaldırmıyor; izin için koşul koyuyor. 152 sayılı ilke kararına göre, sit tescilinden önce de mera vasfı, yani hayvan otlatmaya ayrılmış alan niteliği taşıyan ve yöre halkınca uzun yıllardır kullanılan alanlarda otlatmaya, ekolojik zarar doğmayacağının idarece hazırlanacak veya hazırlatılacak teknik raporla gösterilmesi şartıyla komisyonca izin verilebilecek; aykırılık tespit edilirse faaliyet, yeni komisyon kararına kadar İl Müdürlüğü denetiminde durdurulacak. 155 sayılı ilke kararı, başka güzergâhtan geçirilmesi mümkün olmayan teleferik ve telesiyej gibi havai hatlara, 156 sayılı ilke kararı ise alternatif alan bulunmadığı gerekçelendirilen şehitlik ve mezarlık alanlarına izin verilmesini, koruma amaçlı imar planının ya da geçiş dönemi koruma esasları ve kullanma şartlarının (plan yapılıncaya kadar uygulanacak kuralların) belirlenmesine bağladı.

Uygulamada, yapı içermeyen ve sınırlı işlemlerde komisyon sürecine girilmemesinin işleri hızlandırması beklenebilir. Ancak muafiyetler dar tutulmuştur ve koşullardan birinin karşılanmaması, işlemin yeniden komisyon değerlendirmesine tabi olması sonucunu doğurabilir. Kararlarda asgari düzeyde bakımın sınırı tanımlanmadığından, hangi işlerin bu kapsamda sayılacağı idarelerin ve İl Müdürlüklerinin değerlendirmesine kalabilir; 153 sayılı kararda ise diğer iki muafiyetten farklı olarak İl Müdürlüğü görüşü şartı yer almamaktadır.