+90 540 097 1035
ChatGPT
Gemini
Claude
Grok
PerplexityTicaret Bakanlığı, 25/5/2025 tarihli ve 32910 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2025/9) ile Çin Halk Cumhuriyeti menşeli sodyum glukonat ithalatına yönelik bir damping soruşturması başlatmıştı. Soruşturmayı Ticaret Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü yürüttü ve ithalatın dampingli olduğu, yerli üretim dalında maddi zarara yol açtığı tespit edildi. Bu tespitler üzerine İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2026/31), 14 Ekim 2026 tarihli ve 33400 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Tebliğe göre 2918.16.00.00.13 gümrük tarife istatistik pozisyonundaki ürün için önlem oranı, Shandong Fuyang Bio-Tech. Co., Ltd. için CIF bedelin %24,43'ü, Weifang Jianbao Biotechnology Co., Ltd. için %22,56'sı, diğer tüm üreticiler için ise %32,96'sıdır.
Çin Halk Cumhuriyeti menşeli sodyum glukonatı serbest dolaşıma giriş rejimi kapsamında Türkiye'ye ithal eden şirketler ve bu ithalatın beyannamelerini düzenleyen gümrük müşavirleri doğrudan etkileniyor. Soruşturmada maddi zarara uğradığı tespit edilen yurt içindeki sodyum glukonat üreticileri de önlemin korumasından yararlanacak.
Tebliğ, 3577 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Kanun'a, 99/13482 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Karar'a ve 30/10/1999 tarihli ve 23861 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmelik'e dayanıyor. Damping, kısaca bir ürünün ihraç pazarında olağan değerinin altındaki bir fiyatla satılması anlamına gelir. Bu mevzuat, dampingli ithalatın yerli üretime zarar verdiği tespit edildiğinde ithalata ek bir mali yük getirilmesine imkân tanır.
Tebliğin 4. maddesine göre İthalatta Haksız Rekabeti Değerlendirme Kurulu soruşturma bulgularını inceledi ve kesin önlem kararı Ticaret Bakanının onayıyla alındı. Önlem, CIF bedel üzerinden, yani masraflar, sigorta ve navlun dâhil teslim değeri esas alınarak yüzde olarak hesaplanıyor. Soruşturmada ayrı oran belirlenen iki Çinli üretici için daha düşük oranlar, tabloda adı geçmeyen diğer tüm üreticiler için ise %32,96 oranı uygulanıyor.
Tebliğe göre gümrük idareleri önlem tutarını, eşyanın serbest dolaşıma giriş rejimi kapsamındaki ithalatında, yani Türkiye piyasasına sürülmek üzere ithalatında tahsil edecek. Tebliğ diğer mevzuat hükümlerini saklı tuttuğundan, önlemin ithalatta alınan diğer vergi ve yükümlülüklerin yanında ayrıca uygulanacağı değerlendirilebilir. Uygulamaya esas olan, yürürlükteki İstatistik Pozisyonlarına Bölünmüş Türk Gümrük Tarife Cetvelindeki pozisyon ile Tebliğdeki eşya tanımıdır; tarife pozisyonunda veya tanımında ileride yapılacak değişiklikler önlemin uygulanmasını engellemiyor.
Yönetmeliğin 35. maddesi uyarınca önlemler, yürürlük tarihinden itibaren 5 yıl sonra kendiliğinden yürürlükten kalkacak. Bu süre dolmadan nihai gözden geçirme soruşturması, yani önlemin sona ermesinin dampingin ve zararın yeniden ortaya çıkmasına yol açıp açmayacağını inceleyen soruşturma başlatılırsa önlemler bu soruşturma sonuçlanıncaya kadar sürecek. Önlemin ithalat maliyetlerine ve sodyum glukonat tedarik zincirine etkisinin, ithalatçıların fiyatlama ve tedarik kararlarında belirleyici olması beklenebilir.
- — Tebliğin yayımı ve yürürlük tarihi
- Önlemlerin süresi: yürürlük tarihinden itibaren 5 yıl (nihai gözden geçirme soruşturması başlatılırsa soruşturma sonuçlanıncaya kadar uzar)
- Önlem 14 Ekim 2026'da yürürlüğe girdiğinden, bu tarihten itibaren serbest dolaşıma giriş rejimi kapsamında yapılan Çin menşeli sodyum glukonat ithalatında önlem tutarı gümrükte tahsil edilecektir.
- Daha düşük olan %22,56 ve %24,43 oranları yalnızca Tebliğde adı geçen iki üreticiye özgüdür; diğer tüm Çinli üreticilerin ürünlerinde %32,96 oranı uygulanır.
- Önleme tabi ürünün Türk Gümrük Tarife Cetvelindeki pozisyonunda veya tanımında ileride yapılacak değişiklikler Tebliğ hükümlerinin uygulanmasını engellemez; uygulamaya esas olan, yürürlükteki cetveldeki pozisyon ile Tebliğdeki eşya tanımıdır.
Çin'den sodyum glukonat ithal ediyorum, hangi oranı ödeyeceğim?
Oran, ürünü üreten firmaya göre değişir. Shandong Fuyang Bio-Tech. Co., Ltd. ürünlerinde CIF bedelin %24,43'ü, Weifang Jianbao Biotechnology Co., Ltd. ürünlerinde %22,56'sı uygulanır. Tebliğde adı geçmeyen diğer tüm Çinli üreticilerin ürünlerinde oran %32,96'dır.
Önlem ne zaman başladı ve ne kadar sürecek?
Önlem, Tebliğin yayımlandığı 14 Ekim 2026'da yürürlüğe girdi. Yürürlük tarihinden itibaren 5 yıl sonra kendiliğinden sona erecek. Ancak bu süre dolmadan nihai gözden geçirme soruşturması başlatılırsa önlem, soruşturma sonuçlanıncaya kadar uygulanmaya devam eder.
Önlem tutarı hangi değer üzerinden hesaplanıyor?
Tutar, eşyanın CIF bedeli üzerinden hesaplanır. CIF bedel, masraflar, sigorta ve navlun dâhil teslim değerini ifade eder. Gümrük idareleri bu tutarı, eşyanın serbest dolaşıma giriş rejimi kapsamındaki ithalatı sırasında tahsil eder.