Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliği 7 Kasım 2026 tarihli ve 33423 sayılı Resmî Gazete'de yayımladı. Değişiklik, 29/7/2022 tarihli ve 31907 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği'nin EK-1 listesindeki 2. maddeyi yeniden düzenledi ve bu listeye akarsu havzaları arasında su aktarma projelerini konu alan 55. maddeyi ekledi. Aynı Yönetmeliğin EK-2 listesindeki 40. ve 44. maddeler de değiştirildi. Düzenleme yayımı tarihinde yürürlüğe girdi.
Termik güç santrali kurmayı planlayan yatırımcılar ile gaz, buhar veya sıcak su elde etmek için yakma tesisi kuran endüstriyel işletmeler doğrudan etkilenir. Nükleer tesislerin kurulması ya da sökümüyle ilgili proje sahipleri de kapsamdadır. Akarsu havzaları arasında su aktarma veya sürekli akış gösteren akarsuların yataklarında düzenleme projeleri yürüten kamu kurumları ve yükleniciler de yeni metinleri dikkate almalıdır.
Değişiklik, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından 29/7/2022 tarihli ve 31907 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği üzerinde yapıldı. Çevresel etki değerlendirmesi (ÇED), bir projenin çevreye olası etkilerinin proje hayata geçirilmeden önce incelenmesidir. Yönetmeliğin sisteminde EK-1 listesi tam ÇED sürecine tabi projeleri, EK-2 listesi ise seçme-eleme kriterlerine, yani ÇED gerekip gerekmediğine idarece karar verilecek ön incelemeye tabi projeleri gösterir.
EK-1 listesinin yeni 2. maddesine göre toplam ısıl gücü 300 MWt ve üzeri olan termik güç santralleri ile aynı güçte, gaz, buhar ve sıcak su elde etmek amacıyla kurulan endüstriyel tesisler bu listede yer alır. Nükleer güç santralleri ve diğer nükleer tesislerin kurulması veya sökümü de aynı maddede düzenlendi; maksimum gücü sürekli termik yük bakımından 1 kilovatı aşmayan belirli araştırma projeleri ise kapsam dışında tutuldu. EK-1 listesine eklenen 55. madde, akarsu havzaları arasında su aktarma projelerini kapsar; boru ile gerçekleştirilen içme suyu taşımaları bu maddenin dışındadır.
EK-2 listesinin yeni 40. maddesi, toplam ısıl gücü 20 MWt ve üzeri olan termik güç santralleri ile aynı güçteki gaz, buhar ve sıcak su üreten endüstriyel tesisleri kapsar. Bu iki listenin birlikte okunmasıyla 20 MWt ile 300 MWt arasındaki tesislerin seçme-eleme sürecine, 300 MWt ve üzerindeki tesislerin ise tam ÇED sürecine tabi olacağı değerlendirilebilir. EK-2 listesinin yeni 44. maddesi ise sürekli akış gösteren akarsuların yataklarında 5 km ve üzerinde düzenleme yapılan projeleri listeye almaktadır.
Değişiklik yönetmeliği geçiş hükmü içermiyor ve yayımı tarihinde yürürlüğe girdi. Bu nedenle başvurusu devam eden projelerin hangi metne göre değerlendirileceği konusunda idarenin uygulaması belirleyici olabilir. Proje sahiplerinin dosyalarının durumunu yetkili idareyle teyit etmesi beklenebilir.
- — Yürürlük tarihi (Resmî Gazete'de yayım günü)
- Değişiklik 7 Kasım 2026'da yürürlüğe girdiği için yeni proje başvurularında güncel liste maddeleri esas alınmalıdır.
- Termik güç santrali veya yakma tesisi planlayan işletmelerin, toplam ısıl gücün 20 MWt ve 300 MWt eşiklerine göre hangi listeye girdiğini proje aşamasında kontrol etmesi gerekir.
- Havzalar arası su aktarmada liste dışı bırakılan istisna yalnızca boru ile gerçekleştirilen içme suyu taşımalarıyla sınırlıdır; diğer aktarma projeleri EK-1 kapsamında değerlendirilir.
Kurmayı planladığım termik santral hangi listeye girer?
Bu, tesisin toplam ısıl gücüne bağlıdır. Toplam ısıl gücü 300 MWt ve üzeri olan termik güç santralleri EK-1 listesinde, 20 MWt ve üzeri olanlar ise EK-2 listesinde yer alır. Buna göre toplam ısıl gücü 20 MWt ile 300 MWt arasındaki tesislerin seçme-eleme sürecine tabi olacağı değerlendirilebilir.
Boruyla içme suyu taşıması yapan bir proje havzalar arası su aktarma maddesine girer mi?
Hayır, boru ile gerçekleştirilen içme suyu taşımaları yeni 55. maddenin dışında bırakıldı. Bu istisna yalnızca boruyla yapılan içme suyu taşımalarını kapsar. Akarsu havzaları arasındaki diğer su aktarma projeleri EK-1 listesinde yer alır.
Başvurum değişiklikten önce yapıldıysa yeni kurallar bana da uygulanır mı?
Değişiklik yönetmeliği bu konuda bir geçiş hükmü içermiyor. Düzenleme yayımı tarihi olan 7 Kasım 2026'da yürürlüğe girdi. Devam eden dosyalara hangi metnin uygulanacağı değişiklik yönetmeliğinde düzenlenmediği için proje sahiplerinin durumu yetkili idareyle teyit etmesi yerinde olur.
ChatGPT
Gemini
Claude
Grok
Perplexity