+90 540 097 1035
ChatGPT
Gemini
Claude
Grok
PerplexitySermaye Piyasası Kurulu Karar Organı, 26.10.2026 tarih ve 75/1899 sayılı kararıyla i-SPK.37.10 sayılı İlke Kararı'nı kabul etti. Kararla, talebe dayalı profesyonel müşteri kabul edilmek için aranan finansal varlıklar toplamı 10 milyon TL'den 50 milyon TL'ye, işlem hacmi tutarı ise 5 milyon TL'den 25 milyon TL'ye çıkarıldı. Tüzel kişiler için tutarlar da yeniden belirlendi: aktif toplamı 2,5 milyar TL, yıllık net hasılat 4,5 milyar TL ve özsermaye 250 milyon TL oldu. Aynı kararla gayrimenkul yatırım fonları ve girişim sermayesi yatırım fonlarının nitelikli yatırımcılarına tanınan istisna kaldırıldı. Daha önce kazanılan sıfatların korunmasını sağlayan hükümler de yürürlükten kaldırıldı.
Aracı kurumlar ve bankalarda talebe dayalı profesyonel müşteri olmak isteyen bireysel yatırımcılar doğrudan etkileniyor. Bu sıfatı önceki tutarlarla kazanmış olan bireysel yatırımcılar da aynı şekilde etkileniyor. Profesyonel müşteri sayılmak isteyen şirketler ile gayrimenkul yatırım fonu ve girişim sermayesi yatırım fonu katılma payı sahipleri de kararın kapsamında. Müşteri sınıflandırmasını güncellemesi gereken yatırım kuruluşları da karardan etkileniyor.
Kararın dayanağı, III-39.1 sayılı Yatırım Kuruluşlarının Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Tebliğ'in (Yatırım Kuruluşları Tebliği) 32 nci maddesinin ikinci fıkrasıdır. Profesyonel müşteri, genel müşterilere tanınan bazı koruyucu kurallardan, örneğin zorunlu uygunluk testinden yararlanmayan müşteri sınıfıdır. Talebe dayalı profesyonel müşteri olmak için yazılı talep ve 32 nci maddede sayılan üç şarttan en az ikisinin belgelenmesi gerekir.
Değişiklikle 32 nci maddedeki işlem hacmi tutarı 25 milyon TL'ye, finansal varlıklar tutarı 50 milyon TL'ye çıkarıldı; 31 inci maddedeki tüzel kişi tutarları da yükseltildi. Bülten ve Rehber'e göre profesyonel müşteri düzenlemelerine atıfla belirlenen nitelikli yatırımcı şartları da güncellendi; finansal varlık şartını tek başına sağlayanlar için de artık 50 milyon TL eşiği aranıyor.
En önemli uygulama sonucu, kazanılmış sıfatların artık kendiliğinden korunmamasıdır. Önceki tutarlarla sıfat kazanan müşteriler, güncel şartları yatırım kuruluşlarına tevsik etmeli, yani yazılı veya elektronik ortamda belgelemelidir; aksi hâlde nitelikli yatırımcılara özgü araçlarda yalnızca satış emri verebilecekler.
Bültende ve Rehber'de tevsik için ayrıca bir süre belirtilmediğinden kurumdan kuruma farklı uygulamalar görülebilir. Bireyler için aranan tutarların beş katına çıkarılması, talebe dayalı profesyonel müşteri ve nitelikli yatırımcı sayısında belirgin bir azalmaya yol açabilir.
| Konu | Önce | Şimdi |
|---|---|---|
| Talebe dayalı profesyonel müşteri için finansal varlıklar toplamı | 10 milyon TL | 50 milyon TL |
| Talebe dayalı profesyonel müşteri için işlem hacmi | 5 milyon TL | 25 milyon TL |
| Tüzel kişiler için aktif toplamı | 500 milyon TL | 2,5 milyar TL |
| Tüzel kişiler için yıllık net hasılat | 1 milyar TL | 4,5 milyar TL |
| Tüzel kişiler için özsermaye | 50 milyon TL | 250 milyon TL |
| Gayrimenkul ve girişim sermayesi yatırım fonlarının nitelikli yatırımcıları | Önceki finansal tutarlar uygulanmaya devam ediyordu. | Nitelikli yatırımcıların geneli için öngörülen tutarlar uygulanır. |
| Kazanılmış sıfatın korunması | Önceki tutarlarla kazanılan sıfat devam ediyordu ve eşiğin altına düşülse de korunuyordu. | Şartların yatırım kuruluşuna tevsik edilmesi gerekir; aksi hâlde yalnızca satış emri verilebilir. |
- — Kurul kararının yayımı ve yeni tutarların uygulanmaya başlaması
- Önceki tutarlarla profesyonel müşteri veya nitelikli yatırımcı sıfatı kazanan müşteriler, güncel şartları sağladıklarını yatırım kuruluşlarına yazılı veya elektronik ortamda belgelemelidir. Bunu yapmayan müşteriler, nitelikli yatırımcılara özgü araçlarda yalnızca satış emri verebilir.
- Sıfat kazanıldıktan sonra finansal tutarların altına düşülürse sıfat kendiliğinden devam etmez. Bu durumda Yatırım Kuruluşları Tebliği'nin 30 uncu maddesi ile Sermaye Piyasası Araçlarının Satışı Tebliği'nin 9 uncu maddesindeki prosedür işletilir.
- Yatırım kuruluşlarının, tutar artışlarıyla ilgili olarak müşterilerine duyuru yapması ve aydınlatma yükümlülüklerini yerine getirmesi gerekir.
Daha önce profesyonel müşteri sayılıyordum, bu sıfatım devam edecek mi?
Sıfatınız kendiliğinden devam etmeyecek, çünkü bu sıfatın korunmasını sağlayan önceki hükümler yürürlükten kaldırıldı. Güncel şartları sağladığınızı çalıştığınız yatırım kuruluşuna yazılı veya elektronik ortamda belgelemeniz gerekir. Belgeleyemezseniz, nitelikli yatırımcılara özgü araçlarda yalnızca satış emri verebilirsiniz.
Profesyonel müşteri olmak için şimdi hangi şartları sağlamam gerekiyor?
Yazılı olarak talepte bulunmanız ve Yatırım Kuruluşları Tebliği'nin 32 nci maddesindeki üç şarttan en az ikisini sağladığınızı belgelemeniz gerekir. Birinci şart, son bir yıl içinde her üç aylık dönemde en az 25 milyon TL hacminde ve en az 10 adet işlem yapılmış olmasıdır. İkinci şart finansal varlıklar toplamının 50 milyon TL'yi aşması, üçüncüsü ise finans alanında belirli süre yöneticilik veya ihtisas personeli deneyimine ya da ilgili lisansa sahip olunmasıdır. Profesyonel müşteri sayılmasanız da yalnızca finansal varlık şartını sağlıyorsanız Rehber'e göre nitelikli yatırımcı kabul edilirsiniz.
Gayrimenkul veya girişim sermayesi yatırım fonu payım var, bu değişiklik beni etkiler mi?
Evet, etkiler. Bu fonların nitelikli yatırımcıları için önceki tutarların uygulanmasını sağlayan istisna kaldırıldı. Artık bu yatırımcılar da nitelikli yatırımcıların geneli için öngörülen tutarlara tabidir. Önceki tutarlarla sıfat kazandıysanız, şartları sağladığınızı yatırım kuruluşunuza belgelemeniz gerekir.