SPK, zamanaşımına uğrayan emanet ve alacaklarda mirasçı ve vekil başvurularının esaslarını belirledi

Zamanaşımına uğrayan emanet ve alacaklar, 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'nun 83. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca, Yatırımcı Tazmin Merkezi Yönetmeliğinin 24. maddesi kapsamında Yatırımcı Tazmin Merkezi (YTM) uhdesinde ve İstanbul Takas ve Saklama Bankası AŞ (Takasbank) nezdinde yatırımcılar adına açılan hesaplara aktarılır. Yönetmeliğin 28. maddesinin ikinci fıkrası, bu varlıkların iadesi için başvurunun e-Devlet üzerinden yapılmasını esas alır. Aynı hüküm, elektronik ortamda yapılamayan başvurular için esasların Kurulca belirlenmesini ve Kurul Bülteni ile YTM'nin internet sitesinde ilan edilmesini öngörür; İlke Kararı bu hükme dayanılarak alınmıştır.

Yeni esaslara göre başvuru sahibi, YTM'nin internet sitesindeki başvuru formunu doğru ve eksiksiz doldurmalı ve ıslak imzalı hâlini gerekli belgelerle birlikte iadeli taahhütlü postayla veya imza karşılığı teslim yapan özel şirketler aracılığıyla YTM'nin merkez adresine göndermelidir. Mirasçılardan güncel mirasçılık belgesi, veraset ve intikal vergisi borcunun ödendiğini veya ilişik olmadığını gösteren vergi dairesi yazısı ve tüm mirasçıların ödemenin miras payları oranında yapılmasına ıslak imzalı rızası istenir. Bu rıza yerine, elbirliği mülkiyetinin, yani mirasçıların terekeye birlikte ve bölünmeden malik olması durumunun paylı mülkiyete çevrilmesi davasında verilmiş kesinleşmiş mahkeme kararının örneği de sunulabilir. Vekillerden ahzu kabz yetkisi, yani vekil edenin adına para ve mal teslim alma yetkisi veya iadenin vekil hesabına yapılmasına açık yetki içeren noter onaylı vekâletname istenir; vasi ve kayyumlardan kesinleşmiş mahkeme kararı, tüzel kişi yetkililerinden imza sirküleri ve son altı ay içinde alınmış faaliyet belgesi, müşterek hesap sahiplerinden ise pay oranlarına itiraz olmadığına dair ıslak imzalı beyan aranır.

YTM gerekli görürse başvurandan veya ilgili yatırım kuruluşundan ek bilgi ve belge isteyebilir ve eksikliklerin giderilmesi için 30 gün süre verir; bu süre içinde eksiklik giderilmezse başvuru işlemden kaldırılabilir. Sermaye piyasası araçları, iade tarihine kadar aktarılan bedelsiz paylarla birlikte aynen, nakitler ise Yönetmeliğin 27. maddesinin üçüncü fıkrasında belirtilen nema, yani nakit üzerinden elde edilen getiri tutarıyla birlikte iade edilir. İade hesabının Türkiye'de yerleşik bir banka veya aracı kurumda açılmış olması gerekir ve diğer hak sahiplerinin onayıyla iade hak sahiplerinden birinin veya vekilin hesabına yapılabilir. Uygulamada en çok zaman alan adımın, tüm mirasçıların ıslak imzalı rızasının toplanması olacağı beklenebilir.

İlke Kararı belirli bir tarihte değil, e-Devlet başvurularının başlamasıyla yürürlüğe gireceğinden, uygulamanın ne zaman başlayacağı YTM'nin duyurusuna bağlıdır. Sayılan gruplar dışındaki özel durumlarda başvuruların YTM Yönetim Kurulu tarafından karara bağlanacağı belirtilmiş, ancak bu kararlarda hangi ölçütlerin uygulanacağı açıklanmamıştır.