+90 540 097 1035
ChatGPT
Gemini
Claude
Grok
Perplexity17 Ekim 2026 tarihli ve 33403 sayılı Resmî Gazete'de, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının Demiryolu Altyapı Erişim ve Kapasite Tahsis Yönetmeliği, Demiryolu Araçları Tescil ve Sicil Yönetmeliği, Demiryolu İşletmeciliği Yetkilendirme Yönetmeliği ve Tren Makinist Yönetmeliğinde değişiklik yapan dört yönetmeliği yayımlandı ve dördü de yayımı tarihinde yürürlüğe girdi. Demiryolu Araçları Tescil ve Sicil Yönetmeliğinin 11. maddesindeki ceza 25.000 Türk lirasından 451.127 Türk lirasına, 12. maddesindeki ceza ise 15.000 Türk lirasından 270.653 Türk lirasına çıkarıldı. Tren Makinist Yönetmeliğinin 23. maddesinin birinci fıkrasındaki ceza 5.000 Türk lirasından 85.437 Türk lirasına, ikinci fıkrasındaki ceza ise 10.000 Türk lirasından 170.903 Türk lirasına yükseltildi. Demiryolu Altyapı Erişim ve Kapasite Tahsis Yönetmeliği, 15. maddenin üçüncü fıkrasına aykırılıkta her tren seferi için altyapı ve tren işletmecilerine ayrı ayrı 143.102 Türk lirası, şikâyet sahibinin maddi zararı tespit edildiğinde 71.550 Türk lirası ceza öngörüyor; Demiryolu İşletmeciliği Yetkilendirme Yönetmeliği ise tren işletmecilerine 85.437 Türk lirası, diğer demiryolu işletmecilerine 10.000 Türk lirası ceza düzenliyor.
Demiryolu altyapı işletmecileri, demiryolu tren işletmecileri ve diğer demiryolu işletmecileri doğrudan etkilenir. Demiryolu araçlarının tescil ve sicil işlemlerinden sorumlu olanlar ile Tren Makinist Yönetmeliğine tabi kişi ve kuruluşlar da yeni tutarlarla karşı karşıyadır.
Değişiklikler, yönetmeliklerin 655 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye yaptığı atıfları yeniden düzenliyor. Dört yönetmelikte de idari para cezaları artık bu Kararnamenin 28/A maddesine göre uygulanıyor; Demiryolu Araçları Tescil ve Sicil Yönetmeliği ile Tren Makinist Yönetmeliğindeki ceza hükümleri daha önce aynı Kararnamenin 28. maddesine atıf yapıyordu. Yönetmeliklerin dayanak maddelerinde 28. maddeye yapılan atıflar, Kararnamenin bütününe yapılan atıfla değiştirildi. Ayrıca dayanak maddelerinde 655 sayılı Kanun Hükmünde Kararname dışındaki bir Kararnameye yapılan madde atıfları da güncellendi; Demiryolu Araçları Tescil ve Sicil Yönetmeliği ile Tren Makinist Yönetmeliğinde 478. madde yerine 477. maddeye, diğer iki yönetmelikte ise 477. maddeye ek olarak 497. maddeye atıf yapıldı.
İdari para cezası, idarenin bir kurala aykırılık karşılığında doğrudan verdiği para yaptırımıdır. Demiryolu Araçları Tescil ve Sicil Yönetmeliği ile Tren Makinist Yönetmeliğinde cezayı verme yetkisi Demiryolu Düzenleme Genel Müdürü veya Genel Müdürlüğünden Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürü veya Genel Müdürlüğüne geçti, tutarlar da kat kat artırıldı. Demiryolu Altyapı Erişim ve Kapasite Tahsis Yönetmeliğinin 34. maddesinin ve Demiryolu İşletmeciliği Yetkilendirme Yönetmeliğinin 30. maddesinin birinci fıkraları yeniden yazıldı; bu cezalar her bir kusur için Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürü veya yetkilendirdiği personel tarafından uygulanacak. Bu iki yönetmelikte ceza verildiğinde idari para cezası karar tutanağı, yani cezanın yazılı olarak kayda geçirildiği belge düzenlenir.
Uygulamada demiryolu işletmecileri için aykırılığın maliyetinin önemli ölçüde arttığı değerlendirilebilir. Demiryolu Altyapı Erişim ve Kapasite Tahsis Yönetmeliğinde 15. maddenin üçüncü fıkrasına aykırılıkta ceza her tren seferi için ayrı uygulandığından, sefer sayısı arttıkça toplam tutarın hızla büyümesi beklenebilir. Aynı aykırılıkta altyapı işletmecisine ve tren işletmecisine ayrı ayrı ceza verilmesi, iki tarafın da kendi uyum süreçlerini gözden geçirmesini gerektirebilir.
Demiryolu Altyapı Erişim ve Kapasite Tahsis Yönetmeliği ile Demiryolu İşletmeciliği Yetkilendirme Yönetmeliğindeki ceza fıkraları bütünüyle yeniden yazıldığından, değişiklik metinleri önceki tutarları göstermiyor. Yürürlükten önce gerçekleşen aykırılıklara hangi tutarın uygulanacağı değişiklik yönetmeliklerinde düzenlenmediği için bu konunun somut olaya göre değerlendirilmesi gerekebilir.
| Konu | Önce | Şimdi |
|---|---|---|
| Demiryolu Araçları Tescil ve Sicil Yönetmeliği, 11 inci madde beşinci fıkra | 25.000 TL | 451.127 TL |
| Demiryolu Araçları Tescil ve Sicil Yönetmeliği, 12 nci madde ikinci fıkra | 15.000 TL | 270.653 TL |
| Tren Makinist Yönetmeliği, 23 üncü madde birinci fıkra | 5.000 TL | 85.437 TL |
| Tren Makinist Yönetmeliği, 23 üncü madde ikinci fıkra | 10.000 TL | 170.903 TL |
| Demiryolu Araçları Tescil ve Sicil Yönetmeliği ile Tren Makinist Yönetmeliğinde cezanın dayanağı ve cezayı veren makam | 655 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 28 inci maddesi, Demiryolu Düzenleme Genel Müdürü veya Genel Müdürlüğü | 655 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 28/A maddesi, Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürü veya Genel Müdürlüğü |
- — Dört değişiklik yönetmeliğinin yürürlük tarihi
- Dört değişiklik yönetmeliği, ayrı bir geçiş süresi öngörülmeden 17 Ekim 2026 tarihinde yürürlüğe girdi.
- Demiryolu Altyapı Erişim ve Kapasite Tahsis Yönetmeliğinin 15. maddesinin üçüncü fıkrasına aykırılıkta ceza, tespit edilen her tren seferi için altyapı ve tren işletmecilerine ayrı ayrı uygulanır.
- Cezalar her bir kusur için ayrı uygulanacağından, işletmecilerin iç uyum ve kayıt süreçlerini yeni tutarlar ışığında gözden geçirmesi yerinde olur.
Demiryolu işletmecisiyim, yeni cezalar ne zamandan itibaren uygulanıyor?
Dört değişiklik yönetmeliği de yayımlandığı 17 Ekim 2026 tarihinde yürürlüğe girdi. Yönetmeliklerde ayrı bir geçiş süresi öngörülmedi. Yürürlükten önce gerçekleşen aykırılıklara hangi tutarın uygulanacağı ise somut olaya göre değerlendirilmelidir.
Aynı aykırılık için hem altyapı işletmecisine hem tren işletmecisine mi ceza verilir?
Evet, Demiryolu Altyapı Erişim ve Kapasite Tahsis Yönetmeliğinin 15. maddesinin üçüncü fıkrasına aykırılıkta ceza altyapı ve tren işletmecilerine ayrı ayrı uygulanır. Tutar, tespit edilen her tren seferi için 143.102 Türk lirasıdır. Bu nedenle birden fazla seferde tekrarlanan aykırılıklarda toplam ceza yüksek tutarlara ulaşabilir.
Bu cezaları hangi kurum veriyor?
Cezaları artık Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürü veya yetkilendirdiği personel veriyor; Tren Makinist Yönetmeliğinin 23. maddesinin birinci fıkrasında yetki doğrudan Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğüne tanındı. Demiryolu Araçları Tescil ve Sicil Yönetmeliği ile Tren Makinist Yönetmeliğinde bu yetki daha önce Demiryolu Düzenleme Genel Müdürü veya Genel Müdürlüğüne aitti. Yetkinin dayanağı 655 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 28/A maddesidir.