LimanLegal Logo
Telefon İkonu+90 540 097 1035

Kitap

Bilişim Suçlarının Soruşturulması ve Koruma Tedbirleri

Yayınlar/Bilişim Suçlarının Soruşturulması ve Koruma Tedbirleri

Av. Coşkun Genç

Yayınevi
Yetkin Yayınları
Baskı
1. Baskı, Nisan 2026
Sayfa
482 sayfa
Ebat
16x24 cm, karton kapak
ISBN
9786050525311

Yetkin Yayınları · 1. Baskı, Nisan 2026 · 482 sayfa · 16x24 cm · Karton kapak · ISBN 9786050525311

Kitap hakkında

Bilişim suçları, klasik soruşturma yöntemlerinin yetersiz kaldığı bir alan. Deliller dijital ortamda, failler kimliklerini kolayca gizleyebiliyor ve mevzuat sürekli değişiyor. Bu kitap, bir bilişim suçu soruşturmasının başından sonuna kadar hangi koruma tedbirlerine başvurulabileceğini, elektronik delillerin hukuka uygun biçimde nasıl elde edileceğini ve adli bilişim sürecinin nasıl yürütüleceğini uygulamaya dönük biçimde ele alıyor.

Çalışma, 11. Yargı Paketi ile getirilen ve bilişim suçlarından elde edilen menfaatin bulunduğu hesapların askıya alınmasını düzenleyen CMK m. 128/A gibi güncel düzenlemeleri yargı kararları ışığında inceliyor. Teorik açıklamaların yanında, kredi kartı dolandırıcılığı, yasa dışı bahis ve bilişim sistemine girme gibi sık karşılaşılan suç tiplerinde adım adım izlenecek delil elde etme yöntemlerine yer veriyor.

Kimler için

Ceza avukatları, hâkim ve savcılar, kolluk birimlerinde bilişim suçlarıyla çalışanlar, adli bilişim uzmanları ve bu alanda akademik çalışma yapanlar.

Öne çıkan konular

  • CMK m. 134 kapsamında elektronik delillerin aranması, kopyalanması ve el konulması
  • İletişimin denetlenmesi (CMK m. 135) ve gizli soruşturmacı görevlendirilmesi (CMK m. 139)
  • CMK m. 128/A: bilişim suçlarından elde edilen menfaatin bulunduğu hesapların askıya alınması
  • IP adresi, HTS kayıtları ve açık kaynak araştırmasıyla failin tespiti; NAT/CGNAT ve IP sahteciliğinin yarattığı sorunlar
  • Kredi kartı dolandırıcılığı, yasa dışı bahis ve bilişim sistemine girme suçlarında delil elde etme adımları
  • Deepfake ve yapay zekâ ile üretilen verilerin delil değeri
  • Adli bilişim: imaj alma, hash değeri, canlı analiz, delillerin muhafazası ve raporlama

Bölümler

  1. Temel Kavramlar
  2. Bilişim Suçlarının Soruşturulmasında Sıklıkla Başvurulan Koruma Tedbirleri
  3. Bilişim Suçlarının Soruşturulmasında Delil Elde Etme Yöntemleri
  4. Adli Bilişim ve Dijital Materyallerin Soruşturma Aşamasına Etkili Olabilecek Şekilde İncelenme Süreci ve Usulü
İçindekiler (tam liste)
  1. Önsöz
  2. Şekiller Listesi
  3. Kısaltmalar
  4. Genel Olarak
  5. I. Temel Kavramlar
  6. 1. Bilgisayar
  7. 2. Bilgisayar Ağı (Network)
  8. 3. World–Wide Web (www)
  9. 4. Hypertext Transfer Protocol (HTTP) ve Hypertext Transfer Protocol Secure (HTTPS)
  10. 5. Uniform Resource Locator (URL)
  11. 6. Identification (ID)
  12. 7. IP Adresi (Internet Protokol)
  13. 7.1. Statik IP
  14. 7.2. Dinamik IP
  15. 7.3. NAT (Network Address Translation) IP
  16. 8. Port
  17. 9. Log Kayıtları
  18. 10. Erişim Sağlayıcı
  19. 11. Yer Sağlayıcı
  20. 12. İçerik Sağlayıcı
  21. 13. Açık Kaynak Araştırması
  22. 14. Delil ve Elektronik (Dijital) Delil
  23. 14.1. Delil
  24. 14.1.1. Delil Türleri
  25. 14.1.1.1. Belge Delilleri
  26. 14.1.1.2. Beyan Delilleri
  27. 14.1.1.3. Belirti Delilleri
  28. 14.2. Elektronik Delil
  29. 14.2.1. Elektronik Delillerin Teknik Açıdan Özellikleri
  30. 14.2.2. Elektronik Delillerin Bulunabileceği Ortamlar
  31. 14.2.3. Elektronik Delillerin Yargılamalarda Kabul Edilebilir Olma Şartları
  32. 14.2.3.1. Elektronik İmza
  33. 14.2.3.2. Hash Değeri
  34. 14.2.3.3. Üst Veri Bilgisi
  35. 14.2.3.4. Zaman Damgası
  36. II. Bilişim Suçlarının Soruşturulmasında Sıklıkla Başvurulan Koruma Tedbirleri
  37. 1. Koruma Tedbiri Kavramı
  38. 2. Koruma Tedbirlerinin Özellikleri
  39. 2.1. Zorlayıcı Olmaları
  40. 2.2. Yasadan Kaynaklı Bir Şekilde Temel Hak ve Özgürlükleri Kısıtlayıcı Nitelikte Olmaları
  41. 2.3. Orantılı ve Ölçülü Bir Şekilde Uygulanması
  42. 2.4. Geçici ve Aracı Olmaları
  43. 2.5. Görünüşte Haklılık
  44. 3. Elektronik Delillerin Aranması, Elkonulması ve Kopyalanması
  45. 3.1. CMK m. 134 Kapsamında Arama ve Elkoyma Tedbiri ve Şartları
  46. 3.1.1. CMK’nın 134. Maddesi Kapsamında Arama Koruma Tedbiri ve Şartları
  47. 3.1.1.1. Bir Suç Dolayısıyla Yapılan Soruşturmanın Olması
  48. 3.1.1.2. Somut Delillere Dayanan Kuvvetli Şüphenin Varlığı
  49. 3.1.1.3. Başka Surette Delil Elde Etme İmkânının Bulunmaması
  50. 3.1.1.4. Hâkim ya da Gecikmesinde Sakınca Bulunan Hallerde Savcının Kararının Olması
  51. 3.1.2. CMK m. 134 Kapsamında Elkoyma ve Şartları
  52. 3.2. Elektronik Delillerin Yedeklenmesi ve Kopyalanması Kavramları
  53. 4. Telekomünikasyon Yoluyla Yapılan İletişim Denetlenmesi (CMK m. 135)
  54. 4.1. Genel Açıklamalar
  55. 4.2. İletişimin Denetlenmesi Tedbirinin Hukuki Niteliği
  56. 4.3. İletişimin Denetlenmesi Yöntemleri
  57. 4.3.1. İletişimin Tespiti
  58. 4.3.2. İletişimin Dinlenmesi ve Kayda Alınması
  59. 4.3.2.1. VoIP Üzerinden Yapılan Konuşmaların Dinlenmesi ve Kayda Alınması
  60. 4.3.3. Sinyal Bilgilerinin Değerlendirilmesi
  61. 4.3.4. Mobil Telefonun Yerinin Belirlenmesi
  62. 4.4. Tanıklıktan Çekinme Şartlarının Varlığı Hali
  63. 4.5. Önleme Amaçlı İletişimin Denetlenmesi
  64. 4.6. Tesadüfen Elde Edilen Deliller
  65. 4.7. İletişimin Denetlenmesi Yoluyla Elde Edilen Delillerin Niteliği
  66. 4.8. Kayıtların Yok Edilmesi
  67. 4.9. İlgililerin Haberdar Edilmesi
  68. 5. Gizli Soruşturmacı Görevlendirilmesi (CMK m. 139)
  69. 5.1. Benzer Kavramlar ve Gizli Soruşturmacı
  70. 5.1.1. Bilgi Veren
  71. 5.1.2. Güvenilir Kişi
  72. 5.1.2.1. Gizli Soruşturma Yapan Polis
  73. 5.1.2.2. Ajan Provokatör (Kışkırtıcı Ajan)
  74. 5.1.2.2.1. Kışkırtıcı Ajanın Cezai Sorumluluğu
  75. 5.2. Tedbirin Şartları
  76. 5.3. Gizli Soruşturmacının Elde Ettiği Kişisel Bilgilerin Durumu
  77. 5.4. Gizli Soruşturmacının Suç İşleyip İşleyemeyeceği Hususu
  78. 5.5. Tanık Olarak Dinlenmesi
  79. 6. Bilişim Suçlarının İşlenmesi Suretiyle Elde Edilen Menfaatin Bulunduğu Hesabın Askıya Alınması ve Elkoyma (CMK m. 128/A)
  80. 6.1. Birinci Fıkra Açısından
  81. 6.1.1. Suç Tiplerinin Tahdidi Olarak Belirlenmesi ve Numerus Clausus İlkesi
  82. 6.1.2. Makul Şüphenin Teşekkülü ve Karar Yetkisi
  83. 6.1.3. Belirli Süreyle Askıya Alma
  84. 6.2. İkinci Fıkra Açısından
  85. 6.3. Üçüncü Fıkra Yönünden
  86. 6.4. Dördüncü Fıkra Açısından
  87. 6.4.1. Askıya Alma Tedbiri ile Elkoyma Tedbiri Arasındaki Niteliksel Fark
  88. 6.4.2. Askıya Alma Mevcutken Elkoyma Tedbirine İhtiyaç Duyulma Sebebi
  89. 6.4.3. Gecikmesinde Sakınca Bulunan Hâl Kavramının Normatif İşlevi
  90. 6.4.4. CMK m. 128 Rapor Şartının Aranmaması
  91. 6.5. Beşinci Fıkra Açısından
  92. 6.6. Altıncı Fıkra Açısından
  93. 6.7. Yedinci Fıkra Açısından
  94. 7. Online Arama (Çevrimiçi Arama)
  95. 8. Hukuka Aykırı Olarak Yapılan Arama, Kopyalama ve Elkoyma İşleminin Sonuçları
  96. III. Bilişim Suçlarının Soruşturulmasında Delil Elde Etme Yöntemleri
  97. 1. ID Bilgisinin Tespiti
  98. 2. IP Adresinin Temini
  99. 2.1. Yer Sağlayıcısına IP Bilgilerinin Sorulması
  100. 2.2. Yer Sağlayıcısı Yurt Dışında Olan IP Adreslerinin Durumu
  101. 2.2.1. Uluslararası Adli Yardımlaşma Kavramı
  102. 2.2.2. Avrupa Siber Suç Sözleşmesi (Budapeşte Sözleşmesi)
  103. 2.2.3. Türkiye ve ABD Arasındaki Uluslararası Yardımlaşma ve ABD’nin Delilleri Paylaşma Politikaları
  104. 3. IP Adresinin Abone Bilgilerinin Sorulması
  105. 4. IP Adreslerinin Failin Tespitindeki Yeri ve Güvenilirliği
  106. 4.1. NAT ve CGNAT Teknolojilerinin Bilişim Suçlarının Soruşturulmasında Sebep Olduğu Sorunlar
  107. 4.2. IP Sahteciliğinin Sebep Olduğu Sorunlar
  108. 4.3. IP Adreslerinin Delil Değeri
  109. 5. Yer Sağlayıcıları ve Erişim Sağlayıcılarının IP Adreslerini Saklama Yükümlülüğü
  110. 6. Açık Kaynak Araştırması ve Diğer Delil Elde Etme Yöntemleri
  111. 6.1. Açık Kaynak Araştırması Kavramı
  112. 6.2. Açık Kaynak İstihbaratı Kavramı
  113. 6.3. Sosyal Medyadan Delil Elde Etme
  114. 6.4. Kredi veya Banka Kartı Dolandırıcılığında/Hırsızlığında veya Bu Kartların Kopyalanmasında/Ele Geçirilmesinde Delil Elde Etme Yöntemleri
  115. 6.4.1. ATM’lere ait kamera kayıtlarının olup olmadığının sorulması
  116. 6.4.2. Bankaya ibraz edilen kimlik bilgilerinin sorulması
  117. 6.4.3. Suça konu paranın gönderildiği hesap üzerinden harcama işlemi yapıldıysa hangi iş yerlerinden harcama yapıldığının tespiti ve bu harcamaya ilişkin gerekli araştırmaların yapılması
  118. 6.4.4. Suçta kullanılan kartın kopyalanıp kopyalanmadığının araştırılması
  119. 6.4.5. Suçta kullanılan hesaba gelen paraya ters ibraz itiraz kaydının olup olmadığının sorulması
  120. 6.4.6. Paranın geldiği hesabın aktif olarak kullanılıp kullanılmadığının araştırılması
  121. 6.4.7. Suçta kullanılan hesap hakkında kayıp ya da çalıntı ihbarının olup olmadığının araştırılması
  122. 6.4.8. Dolandırıcılık Suçlarında Hileli Davranış Unsurunun “Aldatma Kabiliyeti” Çerçevesinde Değerlendirilmesi
  123. 6.5. GSM Hattının ve HTS Kayıtlarının Delil Değeri ve Bu Vasıtalardan Delil Elde Etme Yöntemleri
  124. 6.5.1. Suçta kullanılan hattın gerçek kullanıcısının araştırılması ve bu hatla en sık iletişim kuran hat kullanıcılarının mahkeme huzurunda tanık sıfatıyla dinlenmesi
  125. 6.5.2. Resmî kayıtlarda hat sahibi olarak görünen kişinin fiilen kullanımında bulunan numaraya ait arama kayıtlarının incelenmesi ve söz konusu hatlar arasında herhangi bir arama kaydının olup olmadığının araştırılması
  126. 6.5.3. Ortak zaman diliminde aynı baz istasyonundan sinyal olup olmadığının tespiti
  127. 6.5.4. Suçta kullanılan GSM hattının faturasının kim tarafından ödendiğinin tespiti
  128. 6.5.5. Suçta kullanılan hattın suç tarihinden öncesine ve sonrasına ait HTS kayıtlarının celp edilmesi
  129. 6.5.6. Abonelik sözleşmesinde yer alan imzanın hat sahibi olarak görünen kişiye ait olup olmadığının araştırılması
  130. 6.5.7. Tanık anlatımları
  131. 6.5.8. IP/Port bilgilerinin sorulması
  132. 6.5.9. Suçta kullanılan hatların hangi dijital cihazlarda kullanıldığının tespiti ve bu verilerin karşılaştırılması
  133. 6.6. Yasa Dışı Bahis Soruşturmalarında Delil Elde Etme Yöntemleri
  134. 6.6.1. Dijital materyaller üzerinde arama ve el koyma işleminin usulüne uygun olarak yapılması
  135. 6.6.2. IP/port bilgilerinin, erişim kayıtlarının ve dijital cihazın tespiti
  136. 6.6.3. İletişimin tespiti, dinlenmesi ve kayda alınması koruma tedbirine başvurulması
  137. 6.6.4. Erişim sağlanan bahis sitelerinin yurt dışı kaynaklı olup olmadığının tespiti
  138. 6.6.5. Yapılan aramada işlemi sırasında kupon yazdırma cihazı, bahis kuponları ve ajanda gibi yan delillerin olup olmadığının araştırılması
  139. 6.6.6. Banka ve kripto para hesaplarının incelenmesi
  140. 6.6.7. Ele geçirilen dijital materyaller üstünde yapılacak inceleme ile yasa dışı bahis sitelerine hangi sıklıkla erişim sağlandığının tespiti
  141. 6.6.8. CMK madde 139’a uygun bir şekilde gizli soruşturmacı görevlendirilmesi
  142. 6.6.9. Yasa dışı bahis sitelerinde hesap kontrolünün yapılıp yapılmadığının tespiti
  143. 6.6.10. Tutanak müzminlerinin dinlenmesi ve tanık beyanlarının alınması
  144. 6.6.11. Toplanan tüm delillerin bilirkişi marifetiyle analiz edilmesi
  145. 6.7. Bilişim sistemine Girme, Engelleme ve Bozma Suçlarında Delil Elde Etme Yöntemleri (TCK m. 243 ve 244)
  146. 6.7.1. Suçun bilişim sistemine karşı işlendiğinin tespiti
  147. 6.7.2. IP/Port adreslerinin ve log kayıtlarının araştırılması
  148. 6.7.3. Sisteme girişin engellendiği iddiasının araştırılması
  149. 6.7.4. Erişime engellenen adresin aidiyetinin tespiti
  150. 6.7.5. Makul bir süre boyunca sistemde kalma unsurunun değerlendirilmesi
  151. 6.7.6. Erişim sağlanan bilişim sisteminden ücret karşılığı hizmet alındığının araştırılması
  152. 6.7.7. Sisteme giriş yapma eylemi ile verilerin bozulması arasındaki illiyet bağının ortaya konulması
  153. 6.7.8. Suçun işlendiği tarihlerde katılanın kendi hesabına giriş yapıp yapmadığının araştırılması
  154. 6.7.9. Erişimi başarısız olan IP adreslerinin tespiti
  155. 7. Derin Sahte (Deepfake) Kavramı ve Yapay Zekâ ile Üretilen Verilerin Delil Gücü ve Tespiti
  156. 8. Şüphelinin Kimlik Bilgilerinin Tespit Edilemediği Durum
  157. 9. Dijital Materyallerin İncelenmesi
  158. IV. Adli Bilişim ve Dijital Materyallerin Soruşturma Aşamasına Etkili Olabilecek Şekilde İncelenme Süreci ve Usulü
  159. 1. Adli Bilişim Kavramı
  160. 2. Adli Bilişimde Soruşturma Aşamasında Değerlendirilecek Delillerin Muhafaza Altına Alınma ve Müdahale Süreci
  161. 2.1. Olay Yerine Gitmeden Önce Yapılacak İşlemler
  162. 2.2. Dijital Delillerin Bulunduğu Olay Yerine İlk Müdahale
  163. 2.3. Olay Yerinde Bulunan ve Soruşturmaya Esas Teşkil Edecek Elektronik Delillerin Toplanması ve Belgelenmesi
  164. 2.3.1. Delillerin Toplanması
  165. 2.3.2. Delillerin Belgelendirilmesi
  166. 2.4. Olay Günlüğü Oluşturmak
  167. 2.5. Olay Yerinde Elektronik Delillerin İmajının Alınması ve Hash Değerinin Oluşturulması
  168. 2.5.1. Hukuka Uygun Bir Şekilde İmaj Alma İşleminin Prosedürü
  169. 2.5.2. Hash Değerinin Fonksiyonları ve Güvenilirliği
  170. 2.5.3. Wipe İşlemi
  171. 2.6. Canlı Analiz İşlemi
  172. 2.7. Olay Yerinde Bulunan Elektronik Cihazların Muhafazası
  173. 2.8. Elde Edilen Delillerin Paketlenmesi ve Sevkiyatı
  174. 2.9. Analiz ve Raporlama
  175. Kaynakça

Edinme

Yetkin YayınlarıSeçkin Yayıncılık

Bağlantılar yayınevi ve dağıtımcı sitelerine yeni sekmede açılır.

Yazarın 2024 tarihli ilk çalışması: Yargı Kararları Işığında Bilişim Suçların Soruşturma Usulü ve Hukuka Uygun Delil Elde Etme Yöntemleri