+90 540 097 1035
ChatGPT
Gemini
Claude
Grok
PerplexitySanayi ve Teknoloji Bakanlığınca hazırlanan Makine Emniyeti Yönetmeliği (2023/1230/AB), 16 Ekim 2026 tarihli ve 33402 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı. Yönetmelik, Avrupa Parlamentosu ve Konseyinin 2006/42/AT sayılı Direktifi ile 73/361/AAT sayılı Direktifini Yürürlükten Kaldıran ve Makinelere İlişkin 14/6/2023 tarihli ve (AB)2023/1230 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Tüzüğü esas alınarak hazırlandı. Amaç, kapsam ve dayanak maddeleri, onaylanmış kuruluşlara, yani uygunluk değerlendirmesine katılan bağımsız kuruluşlara ilişkin 27 ila 42. maddeler, Avrupa Komisyonu düzenlemelerinin yayımlanmasına ve Komisyonla ilişkilere dair bazı hükümler ile geçici 1. madde yayım tarihinde yürürlüğe girdi; diğer hükümler ise 20 Ocak 2027 tarihinde yürürlüğe girecek. Yönetmeliğin 51. maddesi, 3/3/2009 tarihli Makina Emniyeti Yönetmeliği (2006/42/AT) ile 1/7/2003 tarihli Tel Halatların, Zincirlerin ve Kancaların Belgelendirilmesi ve İşaretlenmesi ile İlgili Yönetmelik (73/361/AT)'i yürürlükten kaldırıyor.
Makineleri, kısmen tamamlanmış makineleri, yani tek başına iş göremeyen ve başka bir makineye eklenmesi amaçlanan tertibatları, ayrıca emniyet aksamı, kaldırma aksesuarı, zincir, halat ve kayış gibi ilgili ürünleri üreten, ithal eden veya satan işletmeler doğrudan etkilenir. Kullandığı makinede güvenliği etkileyen değişiklik yapan işletmeler ile onaylanmış kuruluş olarak görev almak isteyen uygunluk değerlendirme kuruluşları da yeni yükümlülüklerle karşılaşır.
Yönetmelik, 5/3/2020 tarihli ve 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu'nun 4. maddesinin üçüncü fıkrasına ve 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 388. maddesine dayanıyor. Metin, AB'nin makinelere ilişkin (AB)2023/1230 sayılı Tüzüğü esas alınarak hazırlandı. Konunun önceki aşaması 15 Ekim tarihli sayfada ele alınmıştı.
Yeni Yönetmelik, makinelerin yanında değiştirilebilir teçhizatı, emniyet aksamlarını, kaldırma aksesuarlarını, zincir, halat ve kayışları ve sökülebilir mekanik aktarma tertibatlarını da kapsıyor. Emniyet aksamı tanımı, yazılım dahil dijital aksamları da içeriyor ve imalatçı, uygunluğun kontrolü için gerekli olduğu hallerde teknik dosyada, yani ürünün şartlara uygunluğunu gösteren belge setinde yer alan kaynak kodu veya programlama mantığını gerekçeli talep üzerine Bakanlığa sunmakla yükümlü. Makinede önemli değişiklik, yani imalatçının öngörmediği, yeni tehlike yaratarak veya riski artırarak emniyeti etkileyen ve ek koruyucu donanım veya önlem gerektiren fiziksel veya dijital bir değişiklik yapan kişi imalatçı sayılıyor; kendi kullanımı için değişiklik yapan profesyonel olmayan kullanıcı ise bu kapsamda değil. Kullanım talimatları dijital olarak verilebiliyor, ancak kullanıcı satın alma sırasında isterse imalatçı bir ay içinde ücretsiz kâğıt nüsha sağlamak zorunda.
EK-1 Kısım A'da listelenen makineler için uygunluk değerlendirmesi, onaylanmış kuruluş, yani Bakanlıkça görevlendirilip AB'ye bildirilen bağımsız değerlendirme kuruluşunun katıldığı yöntemlerle yapılmak zorunda. EK-1 Kısım B'deki ürünlerde imalatçının iç üretim kontrolüyle, yani uygunluğu kendisi değerlendirerek yetinebilmesi için ilgili tüm gereklilikleri kapsayan uyumlaştırılmış standartları (Avrupa Komisyonunun talebiyle kabul edilen standartlar) veya ortak özellikleri uygulaması gerekiyor; aksi halde imalatçı üçüncü taraf yöntemlerinden birine başvurmalı. Teknik dosya ve AB uygunluk beyanı en az 10 yıl saklanmak zorunda; ithalatçı ve dağıtıcılar da CE işaretini, Türkçe talimatları ve iletişim bilgilerini kontrol etmekle yükümlü. Kurallara aykırılık halinde Bakanlık, 7223 sayılı Kanun'daki idari yaptırımları uygulayacak.
Geçici 1. maddeye göre 20 Ocak 2027'den önce Makina Emniyeti Yönetmeliği (2006/42/AT)'ne uygun olarak piyasaya arz edilen ürünlerin piyasada bulundurulması engellenmeyecek ve eski düzenlemeye göre verilen AT tip inceleme belgeleri ile onay kararları süreleri dolana kadar geçerli kalacak. Bu ürünler hakkındaki koruma işlemlerinde ise yayım tarihinden itibaren yeni Yönetmeliğin piyasa gözetimi ve denetimine ilişkin yedinci bölümü uygulanacak. Yürürlükten kaldırma hükmünü içeren 51. madde yayım tarihinde yürürlüğe giren hükümler arasında sayılmadığından, eski yönetmeliklerin 20 Ocak 2027'ye kadar uygulanmaya devam edeceği değerlendirilebilir. Yedinci bölümün kendisi de genel yürürlük tarihine bırakıldığından, geçiş döneminde koruma işlemlerinin nasıl yürütüleceğinin Bakanlık uygulamasıyla netlik kazanması beklenebilir.
- — Yayım tarihi; amaç, kapsam ve dayanak maddeleri, onaylanmış kuruluşlara ilişkin hükümler ve geçici 1. madde yürürlüğe girdi
- — Yönetmeliğin diğer hükümlerinin yürürlüğe giriş tarihi
- — Bu tarihten önce eski yönetmeliğe uygun olarak piyasaya arz edilen ürünler piyasada bulundurulabilir
- Eski yönetmeliğe göre düzenlenen AT tip inceleme belgeleri ve onay kararları süreleri dolana kadar geçerli kalır
- Makine ve ilgili ürünleri 20 Ocak 2027'den itibaren ilk kez piyasaya arz edecek imalatçı ve ithalatçılar, bu ürünleri yeni Yönetmeliğin temel sağlık ve güvenlik gereklilikleri ile uygunluk değerlendirme yöntemlerine uygun hale getirmelidir.
- Teknik dosya, AB uygunluk beyanı ve tedarik zinciri bilgileri en az 10 yıl saklanmalı, dijital olarak sunulan talimatlar ve beyanlar da en az 10 yıl çevrimiçi erişilebilir tutulmalıdır.
- Kullandığı makinede güvenliği etkileyen önemli değişiklik yapan işletme imalatçı sayılır ve uygunluk değerlendirmesi ile CE işaretine ilişkin yükümlülükleri kendi sorumluluğunda üstlenir.
Elimdeki makineler eski yönetmeliğe göre üretildi; bunları 20 Ocak 2027'den sonra satabilir miyim?
Bu tarihten önce Makina Emniyeti Yönetmeliği (2006/42/AT)'ne uygun olarak piyasaya arz edilmiş ürünlerin piyasada bulundurulması engellenmeyecek. Belirleyici olan, ürünün piyasaya ilk kez bu tarihten önce sunulmuş olmasıdır. Bu tarihten sonra ilk kez piyasaya arz edilecek ürünlerin ise yeni Yönetmeliğe uygun olması gerekir.
Kullandığım makinede değişiklik yaparsam imalatçı sayılır mıyım?
Değişiklik imalatçının öngörmediği nitelikteyse, yeni tehlike yaratarak veya mevcut riski artırarak makinenin emniyetini etkiliyorsa ve ek koruyucu donanım veya önlem gerektiriyorsa önemli değişiklik sayılır ve imalatçı kabul edilirsiniz. Bu durumda imalatçı yükümlülüklerine tabi olursunuz ve ilgili uygunluk değerlendirme yöntemini uygulamak zorunda kalırsınız. Değişiklik, tertibatın parçası olan yalnızca tek bir makinenin güvenliğini etkiliyorsa, risk değerlendirmesinde gösterildiği şekilde yükümlülükler yalnızca o makine için uygulanır. Kendi kullanımı için değişiklik yapan profesyonel olmayan kullanıcı ise imalatçı sayılmaz.
Kullanım kılavuzunu yalnızca dijital olarak verebilir miyim?
Evet, kullanım talimatları dijital formatta sunulabilir. Ancak ürün, ambalaj veya eşlik eden belge üzerinde talimatlara nasıl erişileceği belirtilmeli, talimatlar indirilebilir ve yazdırılabilir olmalı ve en az 10 yıl çevrimiçi erişilebilir kalmalıdır. Kullanıcı satın alma sırasında isterse bir ay içinde ücretsiz kâğıt nüsha verilmelidir. Profesyonel olmayan kullanıcıların kullanabileceği ürünlerde temel güvenlik bilgileri her durumda kâğıt üzerinde sağlanmalıdır.